لباس زنان کرد کرمانشاه: تفاوت میان نسخه‌ها

تاریخچۀ لباس کردی کرمانشاه، ریشه در دورۀ مادها و [[ایران باستان]] دارد. کتیبه‌ها و سنگ‌نوشته‌های به جا مانده از قرن‌های گذشته، تصاویری از زنان و مردان کرد را با لباس‌های محلی نشان می‌دهد. بخشی از این تصاویر، نشان از لباس‌های محلی اهالی کرمانشاه دارد. با وجود تغییرات زیادی که در فرهنگ کردهای کرمانشاه به وجود آمده، اما لباس محلی این منطقه، همچنان از رونق چشمگیری برخوردار است؛ مردمان این خطه، علاقۀ زیادی به حفظ و نگهداری پوشش‌های محلی خود دارند که لباسی کاملاً پوشیده، با رنگ‌های متنوع است.<ref> [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8035/105637/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%8C_%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8% «لباس زنان کرمانشاهی، قدمتی به بلندای تاریخ»، وب‌سایت حوزه.]</ref>  

در لباس‌های کرمانشاهی، به‌ندرت از پارچه‌های تیره‌رنگ استفاده می‌شود؛ به‌طوری‌که در مراسم‌های [[عزاداری]]، پوشیدن لباس‌های مشکی‌رنگ، رایج نیست و افراد با لباس‌های محلی در مراسم، حاضر می‌شوند. در [[مراسم عروسی‌|عروسی‌ها]] هم زنان، لباس‌های محلی با رنگ‌های شاد و متنوع می‌پوشند. لباس عروس نیز، در طرح‌های مختلف و با رنگ‌های سفید و صورتی تهیه می‌شود. تنوع طرح و رنگ در لباس کرمانشاهی نشان از نزدیکی آن به گل و سبزۀ طبیعت دارد؛ رنگ و طرح به‌کار رفته در این لباس انعکاسی از زیبایی‌های طبیعت است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8035/105637/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%8C_%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8% «لباس زنان کرمانشاهی، قدمتی به بلندای تاریخ»، وب‌سایت حوزه.]</ref>  تن‍‍‌وع نقوش از دیگر ویژگی‌های لباس زنان کرمانشاهی است. این نقش‌ها شامل نقش‌مایه‌های گیاهی، اسلیمی، تجریدی و ختایی و همچنین نقوش جانوری و هندسی است که این نقوش، جزء نقش‌مایه‌های نمادین این خطه به ‌شمار می‌رود.<ref>پروین، بررسی بنیان‌های فلسفی و آیینی مفاهیم رنگ و نقش در لباس مردم کرمانشاه.</ref>  

لباس زنان این منطقه، به کراس، «کُرواس»، «شِو» و «بشُوی» معروف است. زنان و مردان در خود کرمانشاه از لباس‌های محلی استفاده نمی‌کنند و فقط در [[جشن‌|جشن‌ها]] و شادی‌ها، آن را به تن می‌کنند؛ اما در شهرهایی چون پاوه، روانسر، ثلاث باباجانی و جوانرود، استفاده از لباس محلی همچون گذشته رونق دارد و مردم این شهرها با پوشش محلی در شهر یا حتی در مراسم‌های رسمی و محل کار، ظاهر می‌شوند. زنان کرمانشاهی از لباس‌های بلند و رنگارنگ که تمام بدن را می‌پوشاند، استفاده می‌کنند.<ref> [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8035/105637/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%8C_%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8% «لباس زنان کرمانشاهی، قدمتی به بلندای تاریخ»، وب‌سایت حوزه.]</ref>  آنان در گذشته، خودشان پارچۀ مورد نیاز برای دوخت لباس را تهیه می‌کردند و می‌دوختند؛<ref> [https://www.khabarnab.com/magazine/166911546714/pictures-the-reflection-of-the-beauty-of-nature-in-the-colorful-clothes-of-kermanshahi-women-they-don-t-wear-black «انعکاس زیبایی‌های طبیعت در لباس رنگین زنان کرمانشاهی- اینجا در عزا هم مشکی نمی‌پوشند»، وب‌سایت خبر ناب.]</ref>  تنها لباس دست‌دوز در غرب کشور، لباس کرمانشاهی است که با [[پشم]] ریسیده دوخته می‌شود.<ref>[https://civilica.com/doc/1193260/ کلهری، «تحلیل و بررسی جنس و رنگ لباس بانوان کرد کرمانشاه (ایران)»، 1399ش، ص13.]</ref> گیوه‌هایی با رنگ‌های قرمز، نارنجی و زرد، پیراهن‌هایی که با منجوق، ملیله و گلدوزی تزیین شده‌اند و طرح و رنگ به‌کار رفته در لباس‌ها، ابهت و زیبایی خاصی را به لباس زنان این منطقه می‌دهد که نباید تحت تأثیر فرهنگ غیر بومی واقع شود.<ref>[https://civilica.com/doc/1193260/ کلهری، «تحلیل و بررسی جنس و رنگ لباس بانوان کرد کرمانشاه (ایران)»، 1399ش، ص13.]</ref>  

لباس زنان کرمانشاهی در نقاط مختلف استان، با توجه به موقعیت جغرافیایی از نظر دوخت و دوز متفاوت است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8035/105637/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%8C_%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8% لباس زنان کرمانشاهی، قدمتی به بلندای تاریخ»، وب‌سایت حوزه.]</ref>  از آنجا که [[استان کرمانشاه]] بین دو استان کردنشین دیگر، یعنی ایلام و کردستان قرار دارد، لباس‌های محلی این منطقه نیز به دو صورت دیده می‌شود. نوع اول لباس زنان شبیه لباس سنندجی است که کراسی بلند تا روی پا به‌همراه جلیقه‌ای به‌نام که‌وا می‌پوشند. نوع دوم، به لباس ایلامی‌ها شباهت دارد. آنان پیراهنی کوتاه تا وسط ساق پا به‌همراه جوراب مشکی ساق‌بلندی می‌پوشند. این نوع پیراهن از کمر به پایین چین می‌خورد؛ اما کراس فاقد چین است. روی پیراهن نیز جلیقه‌ای نواردوزی شده که قدی تا بالای کمر دارد و گشادتر از جلیقۀ سنندجی است، به تن می‌کنند. مردم کرمانشاه در چهار شهر پاوه، جوانرود، روانسر و نوسود، لباس‌های کاملاً سنندجی و در شهرهای کرمانشاه، صحنه، سراب و کنگاور، لباس‌های لکی و ایلامی می‌پوشند.<ref> [https://www.visitiran.ir/fa/costume/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87 «لباس محلی مردمان کرمانشاه»، وب‌سایت ایران.]</ref>