بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۶: خط ۶:
پوشاک پارسی به پوشاک رایج در دورۀ هخامنشیان ‌(و انواع  گرفته شده از آن) گفته می‌شود.<ref>پوربهمن، پوشاک در ایران باستان، ۱۳۸۶ش، ص۵۷. </ref>  
پوشاک پارسی به پوشاک رایج در دورۀ هخامنشیان ‌(و انواع  گرفته شده از آن) گفته می‌شود.<ref>پوربهمن، پوشاک در ایران باستان، ۱۳۸۶ش، ص۵۷. </ref>  
==معانی اجتماعی پوشاک در دوران هخامنشی==
==معانی اجتماعی پوشاک در دوران هخامنشی==
در دوره باستان، کاربرد پوشاک به‌جز محافظت انسان در برابر سرما و گرما، دارای معنای دیگری نیز بوده است؛ به‌گونه‌ای‌که از طریق پوشاک مردم، قوم آنها شناخته می‌شد و هر گروه و طبقه‌ای از راه بعضی تفاوت‌ها در شکل و رنگ پوشاک مشخص می‌شد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/66673/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86 ذکاء، «جامه‌های پارسیان در دوره هخامنشیان»، 1342ش، ص7.] </ref>  در آن دوران، پوشاک، نشانگر شخصیت و جایگاه اجتماعی افراد بوده است.<ref>پوربهمن، پوشاک در ایران باستان، ۱۳۸۶ش، ص۵۷. </ref>  پوشاک هخامنشی را از جهت زیبایی نسبت به سایر پوشاک دوره‌های باستانی، بی‌بدیل دانسته‌اند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1516671/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AA%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9% جوانمرد و حاتم، «بررسی طرح تن‌پوش هخامنشیان (بررسی موردی: نقوش برجسته پلکان شرقی تالار آپادانای تخت جمشید)»، 1392ش، ص55.]</ref>  
در دوره باستان، کاربرد [[پوشاک]] به‌جز محافظت انسان در برابر سرما و گرما، دارای معنای دیگری نیز بوده است؛ به‌گونه‌ای‌که از طریق پوشاک مردم، قوم آنها شناخته می‌شد و هر گروه و طبقه‌ای از راه بعضی تفاوت‌ها در شکل و رنگ پوشاک مشخص می‌شد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/66673/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86 ذکاء، «جامه‌های پارسیان در دوره هخامنشیان»، 1342ش، ص7.] </ref>  در آن دوران، پوشاک، نشانگر شخصیت و جایگاه اجتماعی افراد بوده است.<ref>پوربهمن، پوشاک در ایران باستان، ۱۳۸۶ش، ص۵۷. </ref>  پوشاک هخامنشی را از جهت زیبایی نسبت به سایر پوشاک دوره‌های باستانی، بی‌بدیل دانسته‌اند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1516671/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AA%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9% جوانمرد و حاتم، «بررسی طرح تن‌پوش هخامنشیان (بررسی موردی: نقوش برجسته پلکان شرقی تالار آپادانای تخت جمشید)»، 1392ش، ص55.]</ref>  
==پوشاک مردان==  
==پوشاک مردان==  
ساده‌ترین فرم لباس پارسیان، یک پارچه مستطیل‌شکل بلندی بوده که در قسمت وسط آن، برای عبور سر، شکافی ایجاد شده بود. زمانی که کوروش به قدرت رسید، برای چابکی در نبرد و سوارکاری، تغییراتی در تن‌پوش پارسیان ایجاد کرد؛ از این رو ابتدا لباس پارس‌ها به دو تکه دامن و جلیقه تبدیل شد و سپس با ترویج تن‌پوش‌های مادی، به‌تدریج تن‌پوش‌های پارسی نیز، جنبه تشریفاتی به خود گرفت و از آن در اجرای مراسم‌های رسمی استفاده می‌شد. بعد از آن طبقات بالای جامعه این ردا و کَندیس‌ها را با رنگ ارغوانی و به‌همراه تزیینات طلا و نقره و طبقات پایین جامعه، رنگ‌های نارنجی و سرخ نقش‌دار مورد استفاده قرار می‌دادند.<ref>غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۷ش، ص107 و ۱۰۹. </ref>  این لباس شامل دو تکه پارچه‌ مستطیلی و یا نیم‌دایره بوده که یکی را مانند قطیفه به دور کمر خود می‌بستند و دیگری را روی دوش خود انداخته و گوشه‌های بالایی را در جلوی سینه گره زده و یا می‌دوخته‌اند؛ از آنجا که در مناطق گرمسیری زندگی می‌کردند، نیازی به بالا‌پوش دیگری نبوده است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/66673/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86 ذکاء، «جامه‌‌های پارسیان در دوره هخامنشیان»، 1342ش، ص9.] </ref>  دوخت لباس‌ها با چین‌های بسیار، سبب ایجاد حالت‌های پف‌دار می‌شده است.<ref>Hinz, Altiranische funde und forschungen, 1969, p1976.</ref>  لباس‌های موردپسند هخامنشیان، لباس‌های فراخ بوده است و به انتخاب پارچه لباس‌های خود اهمیت بسیاری می‌دادند؛ معمولاً جنس پارچه‌ها از ابریشم، پشم و همین‌طور پنبه بوده است.<ref>پوربهمن، پوشاک در ایران باستان، ۱۳۸۶ش، ص۵۵.</ref>  بعد‌ها کت‌هایی که روی شلوار پوشیده می‌شد، جای کندیس‌ها را گرفت و این کت‌‌ها منشأ کت و شلوار‌های امروزی شدند.<ref>ذکاء، ارتش شاهنشاهی ایران، ۱۳۵۰ش، ص20.</ref>  
ساده‌ترین فرم لباس پارسیان، یک پارچه مستطیل‌شکل بلندی بوده که در قسمت وسط آن، برای عبور سر، شکافی ایجاد شده بود. زمانی که [[کوروش]] به قدرت رسید، برای چابکی در نبرد و سوارکاری، تغییراتی در تن‌پوش پارسیان ایجاد کرد؛ از این رو ابتدا لباس پارس‌ها به دو تکه دامن و جلیقه تبدیل شد و سپس با ترویج تن‌پوش‌های مادی، به‌تدریج تن‌پوش‌های پارسی نیز، جنبه تشریفاتی به خود گرفت و از آن در اجرای مراسم‌های رسمی استفاده می‌شد. بعد از آن طبقات بالای جامعه این ردا و کَندیس‌ها را با رنگ ارغوانی و به‌همراه تزیینات طلا و نقره و طبقات پایین جامعه، رنگ‌های نارنجی و سرخ نقش‌دار مورد استفاده قرار می‌دادند.<ref>غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۷ش، ص107 و ۱۰۹. </ref>  این لباس شامل دو تکه پارچه‌ مستطیلی و یا نیم‌دایره بوده که یکی را مانند قطیفه به دور کمر خود می‌بستند و دیگری را روی دوش خود انداخته و گوشه‌های بالایی را در جلوی سینه گره زده و یا می‌دوخته‌اند؛ از آنجا که در مناطق گرمسیری زندگی می‌کردند، نیازی به بالا‌پوش دیگری نبوده است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/66673/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86 ذکاء، «جامه‌‌های پارسیان در دوره هخامنشیان»، 1342ش، ص9.] </ref>  دوخت لباس‌ها با چین‌های بسیار، سبب ایجاد حالت‌های پف‌دار می‌شده است.<ref>Hinz, Altiranische funde und forschungen, 1969, p1976.</ref>  لباس‌های موردپسند هخامنشیان، لباس‌های فراخ بوده است و به انتخاب پارچه لباس‌های خود اهمیت بسیاری می‌دادند؛ معمولاً جنس پارچه‌ها از ابریشم، پشم و همین‌طور پنبه بوده است.<ref>پوربهمن، پوشاک در ایران باستان، ۱۳۸۶ش، ص۵۵.</ref>  بعد‌ها کت‌هایی که روی شلوار پوشیده می‌شد، جای کندیس‌ها را گرفت و این کت‌‌ها منشأ کت و شلوار‌های امروزی شدند.<ref>ذکاء، ارتش شاهنشاهی ایران، ۱۳۵۰ش، ص20.</ref>  
==پوشش سر==
==پوشش سر==
[[پرونده:کتیبه داریوش ( بیستون(.jpg|جایگزین=مردان هخامنشی|بندانگشتی|سنگ نوشته بیستون ،بزرگترین سنگ نوشته جهان که داستان پیروزی داریوش بزرگ را بر گموئات مغ شرح می دهد]]
[[پرونده:کتیبه داریوش ( بیستون(.jpg|جایگزین=مردان هخامنشی|بندانگشتی|سنگ نوشته بیستون ،بزرگترین سنگ نوشته جهان که داستان پیروزی داریوش بزرگ را بر گموئات مغ شرح می دهد]]
خط ۲۱: خط ۲۱:


==چادر==
==چادر==
در بررسی آثار هخامنشیان، پوشش سر و استفاده از چادر به‌منظور پوشاندن کامل اندام، قابل توجه است. لباس زنان سر تا پای آنان را می‌پوشاند. يک نمونه از پوشش زنان در آسیای صغیر در هنگام کشف يک نقش برجسته در حوالی داسیلیون ارگیلی پايتخت قديمی ساتراپی فريجیه متعلق به هخامنشیان پديدار شد. اين نقش در حال حاضر در موزه استانبول نگهداری می‌شود و زنی را بر پشت يک قاطر نشان می‌دهد که يک چادر بلند دارد.<ref>پوربهمن، پوشاک در ایران باستان، ۱۳۸۶ش، ص76.</ref>  
در بررسی آثار هخامنشیان، پوشش سر و استفاده از [[چادر]] به‌منظور پوشاندن کامل اندام، قابل توجه است. لباس زنان سر تا پای آنان را می‌پوشاند. يک نمونه از پوشش زنان در آسیای صغیر در هنگام کشف يک نقش برجسته در حوالی داسیلیون ارگیلی پايتخت قديمی ساتراپی فريجیه متعلق به هخامنشیان پديدار شد. اين نقش در حال حاضر در موزه استانبول نگهداری می‌شود و زنی را بر پشت يک قاطر نشان می‌دهد که يک چادر بلند دارد.<ref>پوربهمن، پوشاک در ایران باستان، ۱۳۸۶ش، ص76.</ref>  


==کفش بانوان==  
==کفش بانوان==