پوشاک مردان عصر قاجار: تفاوت میان نسخه‌ها

پوشاک مردان قاجار از زمان فتحعلی‌شاه با حضور اروپاییان تحول پیدا کرد. همچنین با سفرهای ناصرالدین‌شاه به اروپا تغییراتی در پوشاک مردان صورت گرفت. این تغییرات بیشتر برای مردم شهر، درباریان و شاه بود و مردم روستا از این تغییرات دور بودند.

==سیر تحول پوشاک مردان در دوره قاجار==

==انواع پوشاک مردان==  

==کلاه==

در زمان آغامحمدخان قاجار کلاه از پوست بره سیاه و یا از چرم تهیه می‌شد.<ref> یارشاطر، پوشاک در ایران زمین، 1383ش، ص212.</ref>  در دورۀ فتحعلی‌شاه تمام مردان از شاه تا گدا یک کلاه سیاه، سر می‌کردند که قد آن یک‌ونیم فوت<ref>    هر فوت معادل ۳۰٫۴۸ سانتی‌متراست.</ref>  بلندی داشت. از پوست برۀ نوزاد بهترین نوع کلاه و از پوست بره بزرگسال کلاه مردم عادی ساخته می‌شد. شالی که به دور کلاه می‌بستند تنها خصوصیت پوشاک سرشان بود که پادشاه، شاهزادگان و برخی از بزرگان و بلند پایگان کشور از آن استفاده می‌کردند.<ref>  موریه، سفرنامه جیمزموریه، 1386ش، ص275-276.</ref>  کلاه عامه مردم در عصر قاجار کلاه نمدی بود که به‌جای کلاه پوست استفاده می‌کردند.<ref>  بارنز، سفر به ایران در عهد فتحعلی‌شاه قاجار، 1366ش، ص90.</ref>  مردم روستا عرق‌چینی که دو گوشه، نام داشت روی سر می‌گذاشتند.<ref>  موریه، سفرنامه جیمزموریه، 1386ش، ص192.</ref>  

جبه نوعی بالاپوش بلند و گشاد است که در سرزمین‌های اسلامی در سده‌های مختلف مرسوم بود.<ref>  [https://www.cgie.org.ir/fa/article/223796/%D8%AC%D8%A8%D9%87 افتخار، «جبه»، مرکز دائره المعارف برزگ اسلامی.]</ref>  جبه دارای یقه و آستین گشاد است.<ref> [https://www.magiran.com/paper/2485501 پوربختیار، «پوشاک و نقش آن درانعکاس  تمایزات اجتماعی عصر قاجار بر اساس نظریه تمایز بوردیو»، 1401ش، ص134.]</ref>  طول آستین آن حدود ۴۵ تا ۶۰ سانتی‌متر بلندتر از طول دست و قسمت اضافه آن دارای چین است.<ref> ویلز، ایران در یک قرن پیش، 1368ش، ص360. </ref>  رنگ جبه اختیاری  بود؛ مقامات و رجال از رنگ سنگین و باوقار و طبقات پایین از رنگ‌های شاد استفاده می‌کردند. شاه و  شاهزادگان  و مقامات درباری به حاکمان و اشراف جبه‌های ترمه و کشمیری حاشیه‌دار هدیه می‌دادند.<ref> غفاری، خاطرات و اسناد محمدعلی غفاری نایب اول پیشخدمت باشی، 1361ش، ص21. </ref> جبه‌ها را برای افزایش زیبایی و ارزش و بها، جواهردوزی و ملیله‌دوزی می‌کردند و یا با الماس، مروارید و یا سنگ و فلزات گران‌بها تزیین می‌کردند.<ref>  نظام‌السلطنه، خاطرات و اسناد حسین قلی خان نظام‌السلطنه مافی، 1368ش، ج1و2، ص307.</ref> علما و سادات به‌جای جبه از عبا استفاده می‌کردند.<ref>  [https://www.magiran.com/paper/2485501 پوربختیار، «پوشاک و نقش آن در انعکاس تمایزات اجتماعی عصر قاجار بر اساس نظریه تمایز بوردیو»، 1401ش، ص136.]</ref>  

==کُلیجه==

==شلوار==  

شلوار نیز از دیگر پوشش‌های مردان  بود که در آن زمان به آن زیرجامه و تنبان می‌گفتند و به گفته تانکوانی مطابق با مقام هر شخص پارچه آن پنبه یا ابریشم قرمز بود.<ref> تانکوانی، نامه‌هایی درباره‌ ایران و ترکیه‌ آسیا، 1383ش، ص234.</ref>  افراد طبقات بالا زیر جامه‌ای از جنس نخ ابریشم و رنگ سفید استفاده می‌کردند. افراد فرودست از کتان، کرباس و رنگ‌های تیره استفاده می‌کردند.<ref>  [https://www.magiran.com/paper/2485501 پوربختیار، «پوشاک و نقش آن در انعکاس تمایزات اجتماعی عصر قاجار بر اساس نظریه تمایز بوردیو»، 1401ش، ص138.]</ref>  

==دستمال جیبی==

==پانویس==

{{پانویس}}