حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱: خط ۱:
جشنواره فیلم فجر؛ رویداد سینمای ایران.
جشنواره فیلم فجر؛ رویداد سینمای ایران.


جشنواره فیلم فجر، برجسته‌ترین رویداد سینمایی کشور است که از ۱۳۶۱ش به‌صورت مستمر، هم‌زمان با ایام دهه فجر در تهران برگزار می‌شود. این جشنواره که توسط بنیاد سینمایی فارابی و تحت نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اداره می‌شود، جایگزین جشنواره بین‌المللی فیلم تهران شده است. این رویداد فراتر از یک رقابت هنری، به‌عنوان ویترین سالانه سینمای ایران عمل کرده و نقشی کلیدی در جهت‌دهی به تولیدات یک‌ساله، کشف استعدادهای نوظهور و ایجاد شور و نشاط اجتماعی ایفا می‌کند. این رویداد با فراهم کردن بستری برای نقد و بررسی تخصصی، پیوند میان هنرمندان و مخاطبان را مستحکم ساخته و بازتاب‌دهندۀ هویت، دغدغه‌ها و آرمان‌های ملی در قالب هنر هفتم محسوب می‌شود.
جشنواره فیلم فجر امروزه معتبرترین رویداد سینمایی ایران و آیینه‌ای از تحولات سیاسی و اجتماعی کشور شناخته می‌شود. این جشنواره در طول ۴۴ دوره فعالیت، مسیر تحولی پیچیده‌ای را از دوران تثبیت و اوج‌گیری بین‌المللی تا عصر قدرت رسانه‌ها و تغییر نسل فیلم‌سازان سپری کرده است. فجر با نماد اسطوره‌ای «سیمرغ»، علاوه‌بر جنبه‌های رقابتی و آموزشی، نقشی کلیدی در شکل‌دهی به گفتمان‌های فرهنگی و تعیین مناسبات اقتصادی سینمای ایران ایفا می‌کند. با این حال، این رویداد همواره با چالش‌هایی همچون نقدهای ساختاری منتقدان نسبت به استقلال هنری و تأثیرپذیری از حوادث اجتماعی، به‌ویژه در ادوار حساسی مانند حوادث دی ۱۴۰۴ش، روبه‌رو بوده است.


== پیشینه و سیر تحول تاریخی ==
== پیشینه و سیر تحول تاریخی ==
خط ۲۴: خط ۲۴:
از نگاه صاحب‌نظران و تحلیلگران فرهنگی، جشنواره فیلم فجر فراتر از یک رویداد سینمایی عمل کرده و به بخشی از فرهنگ و زندگی اجتماعی ایران تبدیل شده است. به باور آنان، این رویداد با جذب مخاطبان گسترده و پوشش رسانه‌ای فراگیر، نقشی کلیدی در شکل‌دهی به گفتمان‌های فرهنگی و هنری ایفا می‌کند؛<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2174048/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C «جشنواره ملی فیلم فجر و مسئولیت همگانی»، خبر آنلاین.]</ref> زیرا فیلم‌های راه‌یافته به جشنواره بیشتر بازتاب‌دهندۀ دغدغه‌های روز جامعه بوده و از مسائل اقتصادی و اجتماعی گرفته تا مباحث هویتی و فردی را در بر می‌گیرد. <ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1138477/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D9%81%D8%AC%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%AC-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D8%A3%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فراز و فرودهای جشنوارۀ فجر/فراتر از سینما و دماسنج جامعه و متأثر از سیاست»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران.]</ref>
از نگاه صاحب‌نظران و تحلیلگران فرهنگی، جشنواره فیلم فجر فراتر از یک رویداد سینمایی عمل کرده و به بخشی از فرهنگ و زندگی اجتماعی ایران تبدیل شده است. به باور آنان، این رویداد با جذب مخاطبان گسترده و پوشش رسانه‌ای فراگیر، نقشی کلیدی در شکل‌دهی به گفتمان‌های فرهنگی و هنری ایفا می‌کند؛<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2174048/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C «جشنواره ملی فیلم فجر و مسئولیت همگانی»، خبر آنلاین.]</ref> زیرا فیلم‌های راه‌یافته به جشنواره بیشتر بازتاب‌دهندۀ دغدغه‌های روز جامعه بوده و از مسائل اقتصادی و اجتماعی گرفته تا مباحث هویتی و فردی را در بر می‌گیرد. <ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1138477/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D9%81%D8%AC%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%AC-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D8%A3%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فراز و فرودهای جشنوارۀ فجر/فراتر از سینما و دماسنج جامعه و متأثر از سیاست»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران.]</ref>


از دیدگاه فعلان حوزه سینما این جشنواره به آیینه‌ای از تحولات فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده و مخاطب را به تأمل و گفت‌وگو وا می‌دارد. افزون بر این، تحلیلگران معتقدند این رویداد با معرفی آثار برجسته و توجه به تجربه‌های نوآورانه، زمینۀ رشد فیلم‌سازان جوان و ارتقای استانداردهای سینمایی را فراهم می‌کند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1138477/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D9%81%D8%AC%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%AC-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D8%A3%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فراز و فرودهای جشنوارۀ فجر/فراتر از سینما و دماسنج جامعه و متأثر از سیاست»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران.]</ref> به اعتقاد آنان، همین کارکرده است که جشنوارۀ فجر را از یک رقابت داخلی به یکی از مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی کشور و مرجعی در سینمای معاصر تبدیل کرده است.<ref>[https://borna.news/fa/news/2309568/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 «جشنواره فیلم فجر؛ میراث فرهنگی و معتبرترین رویداد سینمایی کشور»، خبرگزاری برنا.]</ref>  
از دیدگاه فعلان حوزۀ سینما این جشنواره به آیینه‌ای از تحولات فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده و مخاطب را به تأمل و گفت‌وگو وا می‌دارد. افزون بر این، تحلیلگران معتقدند این رویداد با معرفی آثار برجسته و توجه به تجربه‌های نوآورانه، زمینۀ رشد فیلم‌سازان جوان و ارتقای استانداردهای سینمایی را فراهم می‌کند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1138477/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D9%81%D8%AC%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%AC-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D8%A3%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فراز و فرودهای جشنوارۀ فجر/فراتر از سینما و دماسنج جامعه و متأثر از سیاست»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران.]</ref> به اعتقاد آنان، همین کارکرده است که جشنوارۀ فجر را از یک رقابت داخلی به یکی از مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی کشور و مرجعی در سینمای معاصر تبدیل کرده است.<ref>[https://borna.news/fa/news/2309568/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 «جشنواره فیلم فجر؛ میراث فرهنگی و معتبرترین رویداد سینمایی کشور»، خبرگزاری برنا.]</ref>  


در بیان بسیاری از فعالان حوزۀ فرهنگی، این جشنواره را با عبارات مهم‌ترین و معتبرترین رویداد سینمایی کشور، بخشی از میراث فرهنگی ایران،<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5710293/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جشنواره فیلم فجر؛ میراث فرهنگی سینمای ایران»، خبرگزاری صدای و سیما.]</ref> ویترین یک‌ساله سینمای ایران،<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1226381/ «جشنواره فیلم فجر ویترین سینمای ایران است»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> آیین ملی، آیین سینمادوستان ایران، نمایشگر سینمای ملی، حافظۀ جمعی فرهنگی، مهم‌ترین اتفاق فرهنگی کشور بعد از ادبیات، مکانی برای دیده‌شدن سینماگران و محل تبادل اطلاعات که در پویایی جامعه نقش مؤثر دارد، توصیف شده است.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/1175216-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%82%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B0%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 «جشنواره فجر مهمترین اتفاق فرهنگی کشور است/ دوری از شعارها و سلیقه‌ها با هدف نزدیک شدن به ذات سینما»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>
در بیان بسیاری از فعالان حوزۀ فرهنگی، این جشنواره را با عبارات مهم‌ترین و معتبرترین رویداد سینمایی کشور، بخشی از میراث فرهنگی ایران،<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5710293/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جشنواره فیلم فجر؛ میراث فرهنگی سینمای ایران»، خبرگزاری صدای و سیما.]</ref> ویترین یک‌ساله سینمای ایران،<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1226381/ «جشنواره فیلم فجر ویترین سینمای ایران است»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> آیین ملی، آیین سینمادوستان ایران، نمایشگر سینمای ملی، حافظۀ جمعی فرهنگی، مهم‌ترین اتفاق فرهنگی کشور بعد از ادبیات، مکانی برای دیده‌شدن سینماگران و محل تبادل اطلاعات که در پویایی جامعه نقش مؤثر دارد، توصیف شده است.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/1175216-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%82%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B0%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 «جشنواره فجر مهمترین اتفاق فرهنگی کشور است/ دوری از شعارها و سلیقه‌ها با هدف نزدیک شدن به ذات سینما»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>
خط ۱۳۰: خط ۱۳۰:


گفتمان تخریبی-افشاگرانه: این جریان فراتر از سیاست، به دنبال بی‌اعتبارسازی شخصی شرکت‌کنندگان بود. این گفتمان با افشای روابط مالی مانند رانت‌های نهادی چون سازمان اوج یا تناقضات زندگی شخصی هنرمندان، تلاش کرد ادعاهای اخلاقی و ملی طرف مقابل را از درون متلاشی کند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-12/1697414-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%AA%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%DA%A9-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6 «تحلیل گفتمان جشنواره فجر در آینه توییتر؛ جنگ روایت‌ها: جشنواره فجر در محک سکوت و اعتراض»، خبرگزاری جماران.]</ref>
گفتمان تخریبی-افشاگرانه: این جریان فراتر از سیاست، به دنبال بی‌اعتبارسازی شخصی شرکت‌کنندگان بود. این گفتمان با افشای روابط مالی مانند رانت‌های نهادی چون سازمان اوج یا تناقضات زندگی شخصی هنرمندان، تلاش کرد ادعاهای اخلاقی و ملی طرف مقابل را از درون متلاشی کند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-12/1697414-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%AA%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%DA%A9-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6 «تحلیل گفتمان جشنواره فجر در آینه توییتر؛ جنگ روایت‌ها: جشنواره فجر در محک سکوت و اعتراض»، خبرگزاری جماران.]</ref>
== رکوردهای جشنواره فیلم فجر ==
{| class="wikitable"
|'''موضوع رکورد'''
|'''نام هنرمند / اثر'''
|'''شرح رکورد و جزئیات'''
|-
|اولین برنده سیمرغ
|پرویز پرستویی
|دریافت اولین سیمرغ زرین در ۲۸ سالگی (فیلم دیار عاشقان - ۱۳۶۲)
|-
|مسن‌ترین بازیگر مرد
|علی نصیریان
|دریافت سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول در ۸۸ سالگی (هفت بهار نارنج - ۱۴۰۱)
|-
|جوان‌ترین بازیگر زن
|گلشیفته فراهانی
|دریافت سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول در ۱۴ سالگی (درخت گلابی - ۱۳۷۶)
|-
|بیشترین سیمرغ بهترین فیلم
|ابراهیم حاتمی‌کیا
|رکورددار دریافت سیمرغ بلورین بهترین فیلم در ادوار مختلف
|-
|بیشترین سیمرغ کارگردانی
|مجید مجیدی
|رکورددار بیشترین تعداد دریافت سیمرغ بلورین کارگردانی
|-
|جایزه ویژه هیئت داوران
|عباس کیارستمی
|رکورددار بیشترین جایزه ویژه از سوی هیئت داوران جشنواره
|-
|بیشترین سیمرغ اول مرد
|پرویز پرستویی
|رکورددار دریافت بیشترین سیمرغ بلورین بازیگر نقش اول مرد
|-
|بیشترین سیمرغ اول زن
|فاطمه معتمدآریا، لیلا حاتمی، پروانه معصومی، هدیه تهرانی، باران کوثری و مریلا زارعی
|هنرمندانی که بیشترین سیمرغ بلورین نقش اول زن را به خانه برده‌اند
|-
|زوج‌های سیمرغ‌بگیر
|فروتن و تهرانی / شکیبا و شاکردوست / مشایخی و معصومی
|سه زوجی که هر دو برنده سیمرغ نقش اول مرد و زن در یک فیلم شدند<ref>[https://didhonar.ir/project/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A8%D9%87/ «جشنواره فیلم فجر از کجا شروع شد و به کجا رسید؟ / از بز بالدار تا سیمرغ بلورین»، وب‌سایت فرهنگ سدید.]</ref>
|}
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}