بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۷۰: خط ۷۰:
# '''روایات و احادیث:''' در منابع روایی شیعه، از حسن عسکری نسبت به ائمه دیگر احادیث کمتری نقل شده است که این تفاوت عمدتاً به دلیل اقامت اجباری وی در سامرا تحت‌نظر حکومت عباسی است.  مجموعه روایات امام ۳۴۰ روایت، که از این میان، ۱۸۶ روایت آنها در زمینه مسائل اعتقادی،  ۷۱ روایت در زمینه احکام شرعی، ۶۵ روایت در زمینه سخنان اخلاقی، ۱۰ روایت در زمینه ادعیه و زیارات است. بخش عمده‌ای از روایات امام شامل پاسخ به پرسش‌ها است که این شیوه ارتباطی، با عنوان نظام وکالت و شیوه مکاتبه شناخته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/448976/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D8%B3%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B3%DA%A9%D8%B1%DB%8C محدثی، «فرهنگ جامع سخنان امام حسن عسکری(ع): نگاهی به ترجمه موسوعه کلمات الامام الحسن العسکری»، ۱۳۸۳ش، ص۹۸-۹۶.]</ref>
# '''روایات و احادیث:''' در منابع روایی شیعه، از حسن عسکری نسبت به ائمه دیگر احادیث کمتری نقل شده است که این تفاوت عمدتاً به دلیل اقامت اجباری وی در سامرا تحت‌نظر حکومت عباسی است.  مجموعه روایات امام ۳۴۰ روایت، که از این میان، ۱۸۶ روایت آنها در زمینه مسائل اعتقادی،  ۷۱ روایت در زمینه احکام شرعی، ۶۵ روایت در زمینه سخنان اخلاقی، ۱۰ روایت در زمینه ادعیه و زیارات است. بخش عمده‌ای از روایات امام شامل پاسخ به پرسش‌ها است که این شیوه ارتباطی، با عنوان نظام وکالت و شیوه مکاتبه شناخته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/448976/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D8%B3%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B9-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B3%DA%A9%D8%B1%DB%8C محدثی، «فرهنگ جامع سخنان امام حسن عسکری(ع): نگاهی به ترجمه موسوعه کلمات الامام الحسن العسکری»، ۱۳۸۳ش، ص۹۸-۹۶.]</ref>
# '''رساله المقنعه:''' این کتاب در مورد مسائل حلال و حرام بوده است.<ref>[https://alefbalib.com/Metadata/218543/%D8%A7%D8%B3%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%AA-(11)-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D8%B3%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 جعفریان، «اسوه های بشریت(11): امام حسن عسکری علیه‌السلام »، ۱۳۷۱ش، ص۳۹.]</ref>
# '''رساله المقنعه:''' این کتاب در مورد مسائل حلال و حرام بوده است.<ref>[https://alefbalib.com/Metadata/218543/%D8%A7%D8%B3%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%AA-(11)-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D8%B3%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 جعفریان، «اسوه های بشریت(11): امام حسن عسکری علیه‌السلام »، ۱۳۷۱ش، ص۳۹.]</ref>
# '''تفسیر المنسوب الی الامام ‌الحسن العسکری:''' این کتاب شامل تفسیر سوره حمد و بخشی از سوره بقره است.<ref>رضوی، «نگاهی به تفسیر منسوب به امام حسن عسکری علیه‌السلام »، ۱۳۷۵ش، ص۳۱۲.</ref> از قرن چهارم هجری تاکنون، این کتاب در محافل علمی موضوع داوری‌های گوناگونی بوده است.<ref>جعفریان، «اسوه های بشریت(11): امام حسن عسکری علیه‌السلام »، ۱۳۷۱ش، ص۳۸-۳۷.</ref> عده‌ای از علما این اثر را متعلق به امام دانسته و احادیثی از آن نقل کرده‌اند و عده‌ای نیز آن را ساختگی شمرده و اعتبار علمی‌اش را انکار کرده‌اند.<ref>علوی‌مهر، «نگرشی تحلیلی بر تفسیر منسوب به امام‌حسن عسکری(ع)»، ۱۳۸۲ش، ص۷-۵.</ref>
# '''تفسیر المنسوب الی الامام ‌الحسن العسکری:''' این کتاب شامل تفسیر سوره حمد و بخشی از سوره بقره است.<ref>[https://jqr.isca.ac.ir/article_22474.html?lang=fa رضوی، «نگاهی به تفسیر منسوب به امام حسن عسکری علیه‌السلام »، ۱۳۷۵ش، ص۳۱۲.]</ref> از قرن چهارم هجری تاکنون، این کتاب در محافل علمی موضوع داوری‌های گوناگونی بوده است.<ref>[https://alefbalib.com/Metadata/218543/%D8%A7%D8%B3%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%AA-(11)-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D8%B3%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 جعفریان، «اسوه های بشریت(11): امام حسن عسکری علیه‌السلام »، ۱۳۷۱ش، ص۳۸-۳۷.]</ref> عده‌ای از علما این اثر را متعلق به امام دانسته و احادیثی از آن نقل کرده‌اند و عده‌ای نیز آن را ساختگی شمرده و اعتبار علمی‌اش را انکار کرده‌اند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/3004/%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B3%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D8%B3%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B9 علوی‌مهر، «نگرشی تحلیلی بر تفسیر منسوب به امام‌حسن عسکری(ع)»، ۱۳۸۲ش، ص۷-۵.]</ref>
# '''نامه‌ها:''' محور اصلی نامه‌ها، مسائل فقهی، کلامی و اجتماعی بوده است و در میان شهرهای ایران، قم و آوه نقش پررنگ‌تری داشته است.<ref>حسینیان مقدم و جعفری‌پور، «مکاتبه‌های ساکنان ایران با امام حسن عسکری(ع)»، ۱۴۰۰ش، ص۱۱۰-۱۰۹.</ref>
# '''نامه‌ها:''' محور اصلی نامه‌ها، مسائل فقهی، کلامی و اجتماعی بوده است و در میان شهرهای ایران، قم و آوه نقش پررنگ‌تری داشته است.<ref>[https://hiq.bou.ac.ir/article_72762.html حسینیان مقدم و جعفری‌پور، «مکاتبه‌های ساکنان ایران با امام حسن عسکری(ع)»، ۱۴۰۰ش، ص۱۱۰-۱۰۹.]</ref>


== '''اخلاق و سبک زندگی''' ==
== '''اخلاق و سبک زندگی''' ==
او در هیبت و جلال<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۱۳۷۹ش، ج۱۸، ص۱۴۸.</ref>، دانش، بردباری، بخشش، پارسایی، پروای الهی و دیگر مکارم اخلاقی برتر بود که دوست و دشمن به این برتری باور داشتند.<ref>صدوق، کمال الدین و اتمام النعمه، ۱۳۹۵ق، ج۱، ص۴۰.</ref> در سخنان حسن عسکری، دعوت به صبر، باور به فرج و انتظار ظهور بسیار سفارش شده است. در سخنان او، بر تنظیم روابط درونی جامعه شیعه و نیکوکاری با برادران دینی تأکید شده است.<ref>ابن شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۶ق، ج۳، ص۵۲۷-۵۲۶.</ref> امام از نظر اخلاقی در مبارزه با طاغوت و نشر فضیلت و ارزش‌ها، الگو و اسوه جوانان است. یکی از ویژگی‌های مهمی او در زندگی، انجام کار تشکیلاتی است که در بین جبهه حق محقق می‌شود.<ref>«امام حسن عسکری(ع) الگو و اسوه جوانان است»، وب‌سایت سازمان تبلیغات اسلامی.</ref>
او در هیبت و جلال<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۱۳۷۹ش، ج۱۸، ص۱۴۸.</ref>، دانش، بردباری، بخشش، پارسایی، پروای الهی و دیگر مکارم اخلاقی برتر بود که دوست و دشمن به این برتری باور داشتند.<ref>صدوق، کمال الدین و اتمام النعمه، ۱۳۹۵ق، ج۱، ص۴۰.</ref> در سخنان حسن عسکری، دعوت به صبر، باور به فرج و انتظار ظهور بسیار سفارش شده است. در سخنان او، بر تنظیم روابط درونی جامعه شیعه و نیکوکاری با برادران دینی تأکید شده است.<ref>ابن شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۶ق، ج۳، ص۵۲۷-۵۲۶.</ref> امام از نظر اخلاقی در مبارزه با طاغوت و نشر فضیلت و ارزش‌ها، الگو و اسوه جوانان است. یکی از ویژگی‌های مهمی او در زندگی، انجام کار تشکیلاتی است که در بین جبهه حق محقق می‌شود.<ref>[https://nehzat.ir/fa/news/8582/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B9%D8%B3%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B9-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%88%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «امام حسن عسکری(ع) الگو و اسوه جوانان است»، وب‌سایت سازمان تبلیغات اسلامی.]</ref>


حسن عسکری ویژگی‌های فرد مؤمن را در زندگی در پنج نشانه می‌داند؛ نماز پنجاه ركعت (مجموع نمازهای واجب و نوافل در شبانه روز)، انگشتر (عقیق) در دست راست كردن، در سجده پيشانى بر خاک نهادن، بسم الله الرحمن الرحيم را در نماز ظهر و عصر بلند گفتن و زیارت اربعین.<ref>طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۳۶۵ش، ج۶، ص۵۲.</ref>
حسن عسکری ویژگی‌های فرد مؤمن را در زندگی در پنج نشانه می‌داند؛ نماز پنجاه ركعت (مجموع نمازهای واجب و نوافل در شبانه روز)، انگشتر (عقیق) در دست راست كردن، در سجده پيشانى بر خاک نهادن، بسم الله الرحمن الرحيم را در نماز ظهر و عصر بلند گفتن و زیارت اربعین.<ref>طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۳۶۵ش، ج۶، ص۵۲.</ref>