| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
نماد جشنوارهٔ فیلم فجر، پرندهٔ اسطورهای سیمرغ است. این نماد با تکیه بر بنمایههای ادبیات فارسی همچون منطقالطیر عطار نیشابوری و شاهنامه ابوالقاسم فردوسی انتخاب شده است تا بازتابدهندهٔ مفاهیمی چون خرد، تعالی و خودشناسی در هنر هفتم باشد. این نماد را ابراهیم حقیقی در ۱۳۶۷ش طراحی کرد. حقیقی نماد سیمرغ را از قالب حجمهای فلزی خارج کرد و بهصورت دوبعدی در دل بلور جای داد؛ زیرا وی معتقد بود سیمرغ یک مفهوم و نور است که تنها در کالبد شفاف بلور معنا مییابد. اگرچه در دورههایی تلاش شد این تندیس بهصورت حجمی تغییر یابد، اما بهدلیل فاصله گرفتن از اصالت نگارگری ایرانی، دوباره به فرم بلورین بازگشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2008774/چرا-نماد-جشنواره-فیلم-فجر-سیمرغ-است «چرا نماد جشنواره فیلم فجر سیمرغ است؟»، خبر آنلاین.]</ref> | نماد جشنوارهٔ فیلم فجر، پرندهٔ اسطورهای سیمرغ است. این نماد با تکیه بر بنمایههای ادبیات فارسی همچون منطقالطیر عطار نیشابوری و شاهنامه ابوالقاسم فردوسی انتخاب شده است تا بازتابدهندهٔ مفاهیمی چون خرد، تعالی و خودشناسی در هنر هفتم باشد. این نماد را ابراهیم حقیقی در ۱۳۶۷ش طراحی کرد. حقیقی نماد سیمرغ را از قالب حجمهای فلزی خارج کرد و بهصورت دوبعدی در دل بلور جای داد؛ زیرا وی معتقد بود سیمرغ یک مفهوم و نور است که تنها در کالبد شفاف بلور معنا مییابد. اگرچه در دورههایی تلاش شد این تندیس بهصورت حجمی تغییر یابد، اما بهدلیل فاصله گرفتن از اصالت نگارگری ایرانی، دوباره به فرم بلورین بازگشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2008774/چرا-نماد-جشنواره-فیلم-فجر-سیمرغ-است «چرا نماد جشنواره فیلم فجر سیمرغ است؟»، خبر آنلاین.]</ref> | ||
== بخشهای مختلف | == بخشهای مختلف == | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|نوع بخش | |نوع بخش | ||
| خط ۹۲: | خط ۹۲: | ||
* از منظر این منتقدان این جشنواره به جای آنکه تابع یک استراتژی فرهنگی بلندمدت باشد، با تغییر دولتها دچار نوسان مدیریتی و سلیقهای میشود و همین امر باعث فقدان ثبات در سیاستها و معیارهای داوری شده است. نقد دیگر به اولویتدادن ملاحظات غیرهنری بر نوآوری در انتخاب آثار بازمیگردد؛ به گونهای که جشنواره نتوانسته است نقش مؤثری در کشف استعدادهای جدید و جریانسازی داشته باشد. همچنین از نظر آنان، نبود یک آییننامهٔ مشخص و ضمانت اجرایی کافی، زمینه را برای تصمیمگیریهای سلیقهای فراهم کرده و پیوند جشنواره با بدنهٔ اجتماعی سینما را تضعیف کرده است.<ref>[https://farhangesadid.com/fa/news/5902/جشنواره-فیلم-فجر-سیاسی-نیست-اما-تماماً-دولتی-است «جشنواره فیلم فجر سیاسی نیست، اما تماماً دولتی است!»، وبسایت فرهنگ.]</ref> | * از منظر این منتقدان این جشنواره به جای آنکه تابع یک استراتژی فرهنگی بلندمدت باشد، با تغییر دولتها دچار نوسان مدیریتی و سلیقهای میشود و همین امر باعث فقدان ثبات در سیاستها و معیارهای داوری شده است. نقد دیگر به اولویتدادن ملاحظات غیرهنری بر نوآوری در انتخاب آثار بازمیگردد؛ به گونهای که جشنواره نتوانسته است نقش مؤثری در کشف استعدادهای جدید و جریانسازی داشته باشد. همچنین از نظر آنان، نبود یک آییننامهٔ مشخص و ضمانت اجرایی کافی، زمینه را برای تصمیمگیریهای سلیقهای فراهم کرده و پیوند جشنواره با بدنهٔ اجتماعی سینما را تضعیف کرده است.<ref>[https://farhangesadid.com/fa/news/5902/جشنواره-فیلم-فجر-سیاسی-نیست-اما-تماماً-دولتی-است «جشنواره فیلم فجر سیاسی نیست، اما تماماً دولتی است!»، وبسایت فرهنگ.]</ref> | ||
* از طرف دیگر، به نظر برخی از منتقدان نظام فرهنگی حاکم بر جشنواره فیلم فجر، فارغ از رویکرد دولتهای مختلف، هنوز نتوانسته است به هدف مطلوب در تراز تمدن اسلامی دست یابد. از نگاه آنان، یکی از جدیترین انحرافات، تبدیلشدن این رویداد به فضایی برای تفاخر، تظاهر و ترویج سبک زندگی ایدهآل غربی است که با واقعیتهای جامعه و پیشینهٔ دینی ایران سازگاری ندارد. از نظر آنها این رویکرد به جای تقویت هویت ملی، به ترویج لذتگرایی و مادیگرایی دامن زده و جشنواره را از فلسفه وجودی خود بهعنوان جشنواره انقلاب اسلامی، دور کرده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1965244/اسیب-شناسی-فرهنگی-جشنواره-فیلم-فجر-از-منظر-سینمای-تمدنی-مطالعه-موردی-چهلمین-دوره عرفانمنش، «آسیبشناسی فرهنگی جشنوارۀ فیلم فجر از منظر سینمای تمدنی: مطالعۀ موردی چهلمین دوره»، 1401ش، ص364-365.]</ref> | * از طرف دیگر، به نظر برخی از منتقدان نظام فرهنگی حاکم بر جشنواره فیلم فجر، فارغ از رویکرد دولتهای مختلف، هنوز نتوانسته است به هدف مطلوب در تراز تمدن اسلامی دست یابد. از نگاه آنان، یکی از جدیترین انحرافات، تبدیلشدن این رویداد به فضایی برای تفاخر، تظاهر و ترویج سبک زندگی ایدهآل غربی است که با واقعیتهای جامعه و پیشینهٔ دینی ایران سازگاری ندارد. از نظر آنها این رویکرد به جای تقویت هویت ملی، به ترویج لذتگرایی و مادیگرایی دامن زده و جشنواره را از فلسفه وجودی خود بهعنوان جشنواره انقلاب اسلامی، دور کرده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1965244/اسیب-شناسی-فرهنگی-جشنواره-فیلم-فجر-از-منظر-سینمای-تمدنی-مطالعه-موردی-چهلمین-دوره عرفانمنش، «آسیبشناسی فرهنگی جشنوارۀ فیلم فجر از منظر سینمای تمدنی: مطالعۀ موردی چهلمین دوره»، 1401ش، ص364-365.]</ref> | ||
* همچنین، تحلیلگران بر این باورند که سینمای حاضر در جشنواره، اغلب در مقام نمایش فساد، خشونت و معضلات اجتماعی متوقف شده و به جای امیدآفرینی، بذر بدبینی و ناامیدی را در دل مخاطب میکارد. این منتقدان تأکید دارند که هنر پیشرو نباید تنها به کشف مسائل اکتفا کند، بلکه باید به شیوهای هنرمندانه راهکارهای تمدنی را پیش روی مسئولان و مردم بگذارد. از نظر آنها غلبهٔ مناسبات تجاری بر منطق فرهنگی و ناتوانی در آگاهسازی مخاطب نسبت به تحولات کلان جهانی، از جمله ضعفهای کلیدی است که مانع از نقشآفرینی مؤثر سینمای ایران در جبهه مقاومت فرهنگی و بیداری جهانی شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1965244/اسیب-شناسی-فرهنگی-جشنواره-فیلم-فجر-از-منظر-سینمای-تمدنی-مطالعه-موردی-چهلمین-دوره عرفانمنش، «آسیبشناسی فرهنگی جشنوارۀ فیلم فجر از منظر سینمای تمدنی: مطالعۀ موردی چهلمین دوره»، 1401ش، ص364-365.]</ref> | * همچنین، تحلیلگران بر این باورند که سینمای حاضر در جشنواره، اغلب در مقام نمایش فساد، خشونت و معضلات اجتماعی متوقف شده و به جای امیدآفرینی، بذر بدبینی و ناامیدی را در دل مخاطب میکارد. این منتقدان تأکید دارند که هنر پیشرو نباید تنها به کشف مسائل اکتفا کند، بلکه باید به شیوهای هنرمندانه راهکارهای تمدنی را پیش روی مسئولان و مردم بگذارد. از نظر آنها غلبهٔ مناسبات تجاری بر منطق فرهنگی و ناتوانی در آگاهسازی مخاطب نسبت به تحولات کلان جهانی، از جمله ضعفهای کلیدی است که مانع از نقشآفرینی مؤثر سینمای ایران در جبهه مقاومت فرهنگی و بیداری جهانی شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1965244/اسیب-شناسی-فرهنگی-جشنواره-فیلم-فجر-از-منظر-سینمای-تمدنی-مطالعه-موردی-چهلمین-دوره عرفانمنش، «آسیبشناسی فرهنگی جشنوارۀ فیلم فجر از منظر سینمای تمدنی: مطالعۀ موردی چهلمین دوره»، 1401ش، ص364-365.]</ref> | ||
== جشنواره فیلم فجر ۱۴۰۴ش == | == جشنواره فیلم فجر ۱۴۰۴ش == | ||
