بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴: خط ۴:


== '''مفهوم‌شناسی تئاتر خیابانی''' ==
== '''مفهوم‌شناسی تئاتر خیابانی''' ==
شکلی از اجرای نمایشی است که محصول تزاید تفکرات جدید در حوزه هنر نمایش و مربوط به موضوعات اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم است و در فضای باز و در معابر عمومی اجرا می‌شود.<ref>سرسنگی، «شهر و تئاتر؛ نگاهی گذرا به «تئاتر خیابانی» در ایران و جهان»، ۱۳۸۹ش، ص۸۱.</ref> در این شکل از تئاتر، هنرمندان از فضاهای شهری که نزدیکی بیشتری از نظر فیزیکی و روانی با تماشاگر داشته باشد، به‌عنوان دکور برای کار نمایشی خود استفاده می‌کنند و اکثراْ از کشش‌ها و انگیزش‌های فضاهای بیرونی متأثر می‌شوند.<ref>محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۹۰.</ref> اجراها معمولاً به صورت رایگان برای عموم مردم ارائه می‌شوند که به نوعی اعتراض اجتماعی شبیه است. مکان برگزاری آن‌ها اغلب گذرگاه‌ها، مکان‌ها یا معابر عمومی شهر و هر مکانی که امکان حضور انسان‌ باشد مانند کافه‌ها، بازارها، گذرگاه‌ها، کلیساها و محیط‌های اجتماعی است.<ref>سرسنگی، «شهر و تئاتر؛ نگاهی گذرا به «تئاتر خیابانی» در ایران و جهان»، ۱۳۸۹ش، ص۸۱.</ref>
شکلی از اجرای نمایشی است که محصول تزاید تفکرات جدید در حوزه هنر نمایش و مربوط به موضوعات اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم است و در فضای باز و در معابر عمومی اجرا می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1030007/%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 سرسنگی، «شهر و تئاتر؛ نگاهی گذرا به «تئاتر خیابانی» در ایران و جهان»، ۱۳۸۹ش، ص۸۱.]</ref> در این شکل از تئاتر، هنرمندان از فضاهای شهری که نزدیکی بیشتری از نظر فیزیکی و روانی با تماشاگر داشته باشد، به‌عنوان دکور برای کار نمایشی خود استفاده می‌کنند و اکثراْ از کشش‌ها و انگیزش‌های فضاهای بیرونی متأثر می‌شوند.<ref>[https://journals.ut.ac.ir/article_19147.html محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۹۰.]</ref> اجراها معمولاً به صورت رایگان برای عموم مردم ارائه می‌شوند که به نوعی اعتراض اجتماعی شبیه است. مکان برگزاری آن‌ها اغلب گذرگاه‌ها، مکان‌ها یا معابر عمومی شهر و هر مکانی که امکان حضور انسان‌ باشد مانند کافه‌ها، بازارها، گذرگاه‌ها، کلیساها و محیط‌های اجتماعی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1030007/%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 سرسنگی، «شهر و تئاتر؛ نگاهی گذرا به «تئاتر خیابانی» در ایران و جهان»، ۱۳۸۹ش، ص۸۱.]</ref>


== '''تاریخچه تئاتر خیابانی''' ==
== '''تاریخچه تئاتر خیابانی''' ==
تئاتر از نخستين روزهاي پيدايش انسان بر روی زمین، همواره در فضای باز اجرا مي‌شده است.
تئاتر از نخستين روزهاي پيدايش انسان بر روی زمین، همواره در فضای باز اجرا مي‌شده است.
تاریخچه تئاتر خیابانی: سیر تحول در بستر تاریخ<ref>محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۹۲-۹۱.</ref>
تاریخچه تئاتر خیابانی: سیر تحول در بستر تاریخ<ref>[https://journals.ut.ac.ir/article_19147.html محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۹۲-۹۱.]</ref>




پیش از انقلاب اسلامی، تئاتر خیابانی در ایران عمدتاً در قالب اجراهای معدود در جشنواره‌هایی مانند جشن هنر شیراز ۱۳۴۶-۱۳۵۶ش تجربه شد، اما این اجراها به حرکتی فراگیر تبدیل نشد.<ref>«جشن هنر شیراز»، وب‌سایت ویکی امام خمینی.</ref> در روزهای نخست انقلاب ۱۳۵۷-۱۳۵۸ش، با ایجاد فضای سیاسی باز، گروه‌های تئاتر خیابانی برای ارائه دیدگاه‌های سیاسی خود در خیابان‌های تهران و شهرستان‌ها شکل گرفتند. در دهه ۱۳۶۰ش و پس از پایان جنگ تحمیلی، اجراهای پراکنده‌ای توسط گروه‌هایی مانند گروه تئاتر شهر در فضاهای عمومی انجام شد و ساختارها کم‌کم محو و یا ادغام شدند و تئاتر خیابانی هنرمندانه‌تر شد. سرانجام در سال ۱۳۷۳ش، تئاتر خیابانی به بخش جنبی جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر پیوست و نگاه جدی‌تری به آن معطوف شد.<ref>محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۱۰۲.</ref> از اواخر دهه ۱۳۸۰ش و اوایل دهه ۱۳۹۰ش،<ref>اسدی دستجردی، «مطالعه‌ی تئاتر محیطی ایران در دهه‌های 80 و 90، براساس آراء ریچارد شکنر؛ عنوان بخش عملی: تجربه‌های اخیر»، ۱۳۹۴ش، ص۴.</ref> با تأسیس دفتر نمایش خیابانی در مرکز هنرهای نمایشی<ref>«دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.</ref> و برگزاری جشنواره‌های تخصصی مانند جشنواره تئاتر خیابانی مریوان از ۱۳۸۵ش تا کنون، این گونه نمایشی به تدریج ساختاری منظم‌تر یافت.<ref>«گزارش تصویری اختتامیه هجدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر خیابانی مریوان»، وب‌سایت جشنواره بین‌المللی تئاتر خیابانی مریوان.</ref>
پیش از انقلاب اسلامی، تئاتر خیابانی در ایران عمدتاً در قالب اجراهای معدود در جشنواره‌هایی مانند جشن هنر شیراز ۱۳۴۶-۱۳۵۶ش تجربه شد، اما این اجراها به حرکتی فراگیر تبدیل نشد.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/wiki/%D8%AC%D8%B4%D9%86_%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2#:~:text=%D8%AC%D8%B4%D9%86%20%D9%87%D9%86%D8%B1%20%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D8%8C%20%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF%20%D9%88,%D8%AF%D8%B1%20%D8%AC%D8%B4%D9%86%20%D9%87%D9%86%D8%B1%20%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B6.&text=%D8%AC%D8%B4%D9%86%20%D9%87%D9%86%D8%B1%20%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D8%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D8%B4%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C,%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%88%20%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%20%D8%B4%D8%AF. «جشن هنر شیراز»، وب‌سایت ویکی امام خمینی.]</ref> در روزهای نخست انقلاب ۱۳۵۷-۱۳۵۸ش، با ایجاد فضای سیاسی باز، گروه‌های تئاتر خیابانی برای ارائه دیدگاه‌های سیاسی خود در خیابان‌های تهران و شهرستان‌ها شکل گرفتند. در دهه ۱۳۶۰ش و پس از پایان جنگ تحمیلی، اجراهای پراکنده‌ای توسط گروه‌هایی مانند گروه تئاتر شهر در فضاهای عمومی انجام شد و ساختارها کم‌کم محو و یا ادغام شدند و تئاتر خیابانی هنرمندانه‌تر شد. سرانجام در سال ۱۳۷۳ش، تئاتر خیابانی به بخش جنبی جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر پیوست و نگاه جدی‌تری به آن معطوف شد.<ref>[https://journals.ut.ac.ir/article_19147.html محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۱۰۲.]</ref> از اواخر دهه ۱۳۸۰ش و اوایل دهه ۱۳۹۰ش،<ref>اسدی دستجردی، «مطالعه‌ی تئاتر محیطی ایران در دهه‌های 80 و 90، براساس آراء ریچارد شکنر؛ عنوان بخش عملی: تجربه‌های اخیر»، ۱۳۹۴ش، ص۴.</ref> با تأسیس دفتر نمایش خیابانی در مرکز هنرهای نمایشی<ref>[https://theater.ir/file/2/attach2016111933669974140345.pdf «دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref> و برگزاری جشنواره‌های تخصصی مانند جشنواره تئاتر خیابانی مریوان از ۱۳۸۵ش تا کنون، این گونه نمایشی به تدریج ساختاری منظم‌تر یافت.<ref>[https://mariwanfestival.ir/%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b4-%d8%aa%d8%b5%d9%88%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d8%aa%d8%a7%d9%85%db%8c%d9%87-%d9%87%d8%ac%d8%af%d9%87%d9%85%db%8c%d9%86-%d8%ac%d8%b4%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b1/ «گزارش تصویری اختتامیه هجدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر خیابانی مریوان»، وب‌سایت جشنواره بین‌المللی تئاتر خیابانی مریوان.]</ref>


== '''اهداف''' ==
== '''اهداف''' ==
در این نوع سبک، اهداف اجرا با اهداف نمایش‌های آیینی متفاوت است. در تئاتر خیابانی، مضامین مرتبط با مسائل روزآمد و ملموس جامعه به اجرا درمی‌آیند. این اجراها مفاهیم جاری در زندگی مانند نابرابري‌های اجتماعی، فقر و تنگدستی، بیکاری و فشار اقتصادی، فساد اداری و سیاسی، جنگ و کشتار انسان‌های بی‌گناه، حقوق بشر، تبعیض جنسی، نژادی  و طبقاتی، مبارزه با سیاست‌های غیرمردمی حاکمان و غیره بازتاب می‌دهند.<ref>سرسنگی، «جامعه‌شناسی تئاتر خیابانی؛ پژوهشی در خصوص تئاتر خیابانی و جایگاه اجتماعی این هنر از آغاز تا دوران معاصر»، ۱۳۹۲ش، ص۱۸.</ref> در برخی اجراها، راه‌حل‌هایی به شیوه مسالمت‌آمیز ارائه می‌شود و در برخی دیگر، راه‌حل‌ها با استفاده از زباني هنری همراه با روابطي مبتكرانه و سرشار از نوآوری و در نتيجه ايجاد نوعی همدلی تازه با عامه مردم ارائه می‌گردد.<ref>محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۱۰۲.</ref>
در این نوع سبک، اهداف اجرا با اهداف نمایش‌های آیینی متفاوت است. در تئاتر خیابانی، مضامین مرتبط با مسائل روزآمد و ملموس جامعه به اجرا درمی‌آیند. این اجراها مفاهیم جاری در زندگی مانند نابرابري‌های اجتماعی، فقر و تنگدستی، بیکاری و فشار اقتصادی، فساد اداری و سیاسی، جنگ و کشتار انسان‌های بی‌گناه، حقوق بشر، تبعیض جنسی، نژادی  و طبقاتی، مبارزه با سیاست‌های غیرمردمی حاکمان و غیره بازتاب می‌دهند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1080332/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1 سرسنگی، «جامعه‌شناسی تئاتر خیابانی؛ پژوهشی در خصوص تئاتر خیابانی و جایگاه اجتماعی این هنر از آغاز تا دوران معاصر»، ۱۳۹۲ش، ص۱۸.]</ref> در برخی اجراها، راه‌حل‌هایی به شیوه مسالمت‌آمیز ارائه می‌شود و در برخی دیگر، راه‌حل‌ها با استفاده از زباني هنری همراه با روابطي مبتكرانه و سرشار از نوآوری و در نتيجه ايجاد نوعی همدلی تازه با عامه مردم ارائه می‌گردد.<ref>[https://journals.ut.ac.ir/article_19147.html محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۱۰۲.]</ref>


== '''کارکرد''' ==
== '''کارکرد''' ==
خط ۲۲: خط ۲۲:
# '''کارکرد اعتراضی و انتقادی:''' این وجه از تئاتر خیابانی ضعف‌ها، تناقض‌ها و کاستی‌های اجتماعی را بازتاب می‌دهد و بیانی است در برابر مسائل جامعه.
# '''کارکرد اعتراضی و انتقادی:''' این وجه از تئاتر خیابانی ضعف‌ها، تناقض‌ها و کاستی‌های اجتماعی را بازتاب می‌دهد و بیانی است در برابر مسائل جامعه.


این دوگانگی، که گاه جنبه‌هایی متناقض می‌یابد، جزئی جدایی‌ناپذیر از ماهیت این گونه نمایشی محسوب می‌شود. در مقایسه تطبیقی تئاتر خیابانی معاصر با آثار نمایشی کهن، پیوندی آشکار می‌توان یافت؛ اما این پیوند بیشتر در ساختار ظاهری و فرم بیرونی اجرا تا در محتوا نهفته است. همچنین این همانندی در ساحت کارکردیِ نمایش، نه در جلوه‌های کلامی و گفتاری آن، تجلی می‌یابد.<ref>محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۹۴.</ref>
این دوگانگی، که گاه جنبه‌هایی متناقض می‌یابد، جزئی جدایی‌ناپذیر از ماهیت این گونه نمایشی محسوب می‌شود. در مقایسه تطبیقی تئاتر خیابانی معاصر با آثار نمایشی کهن، پیوندی آشکار می‌توان یافت؛ اما این پیوند بیشتر در ساختار ظاهری و فرم بیرونی اجرا تا در محتوا نهفته است. همچنین این همانندی در ساحت کارکردیِ نمایش، نه در جلوه‌های کلامی و گفتاری آن، تجلی می‌یابد.<ref>[https://journals.ut.ac.ir/article_19147.html محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۹۴.]</ref>


== '''ویژگی ساختاری''' ==
== '''ویژگی ساختاری''' ==
از ابتدای شکل‌گیری آن، نزد بازیگران حرفه‌ای و آماتور در کشورهای مختلف مورد استقبال بوده است و ویژگی‌های اصلی شکل اجرایی آن عبارت از
از ابتدای شکل‌گیری آن، نزد بازیگران حرفه‌ای و آماتور در کشورهای مختلف مورد استقبال بوده است و ویژگی‌های اصلی شکل اجرایی آن عبارت از


# سیاسی‌ترین نوع هنر نمایش است.<ref>سرسنگی، «شهر و تئاتر؛ نگاهی گذرا به «تئاتر خیابانی» در ایران و جهان»، ۱۳۸۹ش، ص۸۲-۸۱.</ref>
# سیاسی‌ترین نوع هنر نمایش است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1030007/%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 سرسنگی، «شهر و تئاتر؛ نگاهی گذرا به «تئاتر خیابانی» در ایران و جهان»، ۱۳۸۹ش، ص۸۲-۸۱.]</ref>
# صرفه‌جویی  
# صرفه‌جویی  
# برقراری ارتباط حداکثری با تماشگر، در دسترس عموم بودن و تعداد فراوان اجرا.
# برقراری ارتباط حداکثری با تماشگر، در دسترس عموم بودن و تعداد فراوان اجرا.
خط ۳۴: خط ۳۴:
# صرفه‌جویی در هزینه و کاربرد وسایل سبک و قابل حمل.
# صرفه‌جویی در هزینه و کاربرد وسایل سبک و قابل حمل.
# عدم تقلید از تئاترهای حرفه‌ای.
# عدم تقلید از تئاترهای حرفه‌ای.
# نیرومندی و همراه بودن شکل بیان نمایش با طنز و نماد.<ref>صادقی، «تئاتر خیابانی یا تئاتر آژیتاسیون - پروپاگاند»، ۱۳۸۷ش، ص۱۴.</ref>
# نیرومندی و همراه بودن شکل بیان نمایش با طنز و نماد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/346446/%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%DA%98%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF صادقی، «تئاتر خیابانی یا تئاتر آژیتاسیون - پروپاگاند»، ۱۳۸۷ش، ص۱۴.]</ref>


== '''شیوه اجرا''' ==
== '''شیوه اجرا''' ==
خط ۴۲: خط ۴۲:
# '''نمایش نامرئی:''' اجرایی در مکان‌های عمومی بدون آگاهی مخاطبان از نمایشی بودن رویداد، که مشارکت ناآگاهانه رهگذران را به دنبال دارد.
# '''نمایش نامرئی:''' اجرایی در مکان‌های عمومی بدون آگاهی مخاطبان از نمایشی بودن رویداد، که مشارکت ناآگاهانه رهگذران را به دنبال دارد.
# '''نمایش شورایی:''' شیوه‌ای که در آن تماشاگران با قطع اجرا و جایگزینی با بازیگران، به جستجوی راه‌حل برای مشکلات مشترک می‌پردازند.
# '''نمایش شورایی:''' شیوه‌ای که در آن تماشاگران با قطع اجرا و جایگزینی با بازیگران، به جستجوی راه‌حل برای مشکلات مشترک می‌پردازند.
# '''نمایش پیکره (مجسمه):''' تکنیکی که در آن شرکت‌کنندگان با تغییر پیکره‌های انسانی، دیدگاه جمعی خود را درباره مسائل اجتماعی شکل می‌دهند.<ref>سلمان‌زاده، «اجرای تئاتر خیابانی در ایران با رویکردی سنتی یا مدرن»، ۱۴۰۰ش، ص۵۹-۵۸.</ref>
# '''نمایش پیکره (مجسمه):''' تکنیکی که در آن شرکت‌کنندگان با تغییر پیکره‌های انسانی، دیدگاه جمعی خود را درباره مسائل اجتماعی شکل می‌دهند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/downloadpdf/2019377?useraccept=false سلمان‌زاده، «اجرای تئاتر خیابانی در ایران با رویکردی سنتی یا مدرن»، ۱۴۰۰ش، ص۵۹-۵۸.]</ref>


== '''مخاطبان''' ==
== '''مخاطبان''' ==
در تئاتر خیابانی مدرن، تعداد مخاطبان از چند ده نفر تا نیم میلیون نفر متفاوت است. بازیگران و مخاطبان در یک مکان فیزیکی یک حس اجتماعی ایجاد می‌کنند و برگزارکنندگان، ارتباطات گروهی با مردم را از طریق زبان هنری سازماندهی می‌کنند. در این تعامل، مخاطبان و تماشاگران خود هویت به دست می‌آورند.<ref>مایسِیوِا، «تئاتر خیابانی، فرصتی برای دموکراتیزه نمودن فرهنگ»، ۱۴۰۰ش، ص۴۲.</ref>
در تئاتر خیابانی مدرن، تعداد مخاطبان از چند ده نفر تا نیم میلیون نفر متفاوت است. بازیگران و مخاطبان در یک مکان فیزیکی یک حس اجتماعی ایجاد می‌کنند و برگزارکنندگان، ارتباطات گروهی با مردم را از طریق زبان هنری سازماندهی می‌کنند. در این تعامل، مخاطبان و تماشاگران خود هویت به دست می‌آورند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2019372/%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D9%86%D9%85%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF?q=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%20%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C%20%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C%20%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D9%87%20%D9%86%D9%85%D9%88%D8%AF%D9%86%20%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF&score=274877907000.0&rownumber=1 مایسِیوِا، «تئاتر خیابانی، فرصتی برای دموکراتیزه نمودن فرهنگ»، ۱۴۰۰ش، ص۴۲.]</ref>


== '''محتوا''' ==
== '''محتوا''' ==
در تئاتر خیابانی، مضامین مرتبط با مسائل اجتماعی، سیاسی و فرهنگی دوران معاصر به اجرا درمی‌آیند. در نمایش‌های آیینی، مضامین مرتبط با باورهای جمعی به اجرا درمی‌آمدند. در تئاتر خیابانی، مشکلات و کاستی‌های جامعه معاصر بازتاب داده می‌شوند. در این اجراها، اوضاع زمانه به تصویر کشیده می‌شود و واقعیت‌های دشوار اجتماعی نمایش داده می‌شوند.<ref>محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۱۰۲.</ref>
در تئاتر خیابانی، مضامین مرتبط با مسائل اجتماعی، سیاسی و فرهنگی دوران معاصر به اجرا درمی‌آیند. در نمایش‌های آیینی، مضامین مرتبط با باورهای جمعی به اجرا درمی‌آمدند. در تئاتر خیابانی، مشکلات و کاستی‌های جامعه معاصر بازتاب داده می‌شوند. در این اجراها، اوضاع زمانه به تصویر کشیده می‌شود و واقعیت‌های دشوار اجتماعی نمایش داده می‌شوند.<ref>[https://journals.ut.ac.ir/article_19147.html محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۱۰۲.]</ref>


== '''جایگاه و اعتبار''' ==
== '''جایگاه و اعتبار''' ==
تئاتر خیابانی از سنت‌های نمایشی کهن برگرفته شده است و در دوران معاصر اجرا می‌شود. این تئاتر پیشینه‌ای طولانی در برگزاری نمایش‌های سنتی و آیینی دارد. در تئاتر خیابانی، تجربه‌های فردی مخاطبان و تجربه جمعی حاضر در فضا همزمان رخ می‌دهند. این گونه نمایشی در دوره‌های مختلف تاریخ اجرا شده است.<ref>محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۱۰۲.</ref>
تئاتر خیابانی از سنت‌های نمایشی کهن برگرفته شده است و در دوران معاصر اجرا می‌شود. این تئاتر پیشینه‌ای طولانی در برگزاری نمایش‌های سنتی و آیینی دارد. در تئاتر خیابانی، تجربه‌های فردی مخاطبان و تجربه جمعی حاضر در فضا همزمان رخ می‌دهند. این گونه نمایشی در دوره‌های مختلف تاریخ اجرا شده است.<ref>[https://journals.ut.ac.ir/article_19147.html محسنی، «نمایش خیابانی؛ رویکردها، دغدغه‌ها و راهبردها»، ۱۳۸۶ش، ص۱۰۲.]</ref>


== '''مهمترین افراد''' ==
== '''مهمترین افراد''' ==
مهم‌ترین افراد و گروه‌هایی که در گسترش تئاتر خیابانی در جهان نقش داشتند عبارت از آنتوان آرتو در فرانسه، اوریونوف، پلاتون کرژنتسف و اختانگوف در روسیه، تئاترهای اودین، باربایا، سوم، داریوفو در ایتالیا، گروه‌های تئاتر کلیفورد ادتز، لیوینگ، اوپن، هپنینگ، ریچارد شچنر، پرفورمنس و نان و عروسک در آمریکا است.<ref>سرسنگی، «شهر و تئاتر؛ نگاهی گذرا به «تئاتر خیابانی» در ایران و جهان»، ۱۳۸۹ش، ص۸۲.</ref>
مهم‌ترین افراد و گروه‌هایی که در گسترش تئاتر خیابانی در جهان نقش داشتند عبارت از آنتوان آرتو در فرانسه، اوریونوف، پلاتون کرژنتسف و اختانگوف در روسیه، تئاترهای اودین، باربایا، سوم، داریوفو در ایتالیا، گروه‌های تئاتر کلیفورد ادتز، لیوینگ، اوپن، هپنینگ، ریچارد شچنر، پرفورمنس و نان و عروسک در آمریکا است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1030007/%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 سرسنگی، «شهر و تئاتر؛ نگاهی گذرا به «تئاتر خیابانی» در ایران و جهان»، ۱۳۸۹ش، ص۸۲.]</ref>


هرچند مردم اصلی‌ترین و مهم‌ترین عامل موفقیت تئاتر خیابانی هستند<ref>«مردم مهم‌ترین و اصلی‌ترین عامل موفقیت تئاتر خیابانی هستند»، وب‌سایت ایسنا.</ref> اما در ایران افردی مانند شهرام کرمی (رئیس دفتر تئاتر خیابانی، مجید امرایی، مریم معترف، محمدرضا الوند، آرش دادگر، عقیل تقی‌زاده<ref>«دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.</ref> و محمود فرهنگ موافقان رویکردی با توجه به نمایش‌های سنتی ایرانی و  ایرج راد، علی پویان و شیرین بزرگمهر موافقان رویکردی با توجه به هنر جهانی، هستند.<ref>حسن‌نیا، «نگاهی به اجرای تئاتر خیابانی در ایران»، وب‌سایت ایران تئاتر.</ref>
هرچند مردم اصلی‌ترین و مهم‌ترین عامل موفقیت تئاتر خیابانی هستند<ref>[https://www.isna.ir/news/kordestan-10191/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF «مردم مهم‌ترین و اصلی‌ترین عامل موفقیت تئاتر خیابانی هستند»، وب‌سایت ایسنا.]</ref> اما در ایران افردی مانند شهرام کرمی (رئیس دفتر تئاتر خیابانی، مجید امرایی، مریم معترف، محمدرضا الوند، آرش دادگر، عقیل تقی‌زاده<ref>[https://theater.ir/file/2/attach2016111933669974140345.pdf «دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref> و محمود فرهنگ موافقان رویکردی با توجه به نمایش‌های سنتی ایرانی و  ایرج راد، علی پویان و شیرین بزرگمهر موافقان رویکردی با توجه به هنر جهانی، هستند.<ref>[https://theater.ir/fa/27587 حسن‌نیا، «نگاهی به اجرای تئاتر خیابانی در ایران»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref>


== '''مشکلات و کمبودها''' ==
== '''مشکلات و کمبودها''' ==
خط ۸۵: خط ۸۵:
- آگاهی نداشتن مردم نسبت به اين گونه نمايشی  
- آگاهی نداشتن مردم نسبت به اين گونه نمايشی  


- عدم برگزاری جلسات تخصصی و مباحثه در ميان نويسندگان و كارگردانان تئاتر خيابانی.<ref>«دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.</ref>
- عدم برگزاری جلسات تخصصی و مباحثه در ميان نويسندگان و كارگردانان تئاتر خيابانی.<ref>[https://theater.ir/file/2/attach2016111933669974140345.pdf «دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref>


== '''راهکارها''' ==
== '''راهکارها''' ==
خط ۱۱۲: خط ۱۱۲:
- فرهنگ‌سازی صدا و سيما و مطبوعات جهت شناساندن نمايش خیابانی به مردم
- فرهنگ‌سازی صدا و سيما و مطبوعات جهت شناساندن نمايش خیابانی به مردم


- برگزاری جلسات تخصصی با حضور استادان صاحب‎نظر، نويسندگان و كارگردانان فعال اين عرصه.<ref>«دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.</ref>
- برگزاری جلسات تخصصی با حضور استادان صاحب‎نظر، نويسندگان و كارگردانان فعال اين عرصه.<ref>[https://theater.ir/file/2/attach2016111933669974140345.pdf «دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref>


== '''منابع''' ==
== '''منابع''' ==