بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
== دیوارنگاری غیررسمی یا گرافیتی == | == دیوارنگاری غیررسمی یا گرافیتی == | ||
گرافیتی بهعنوان شکلی غیررسمی و پیشرو از هنر خیابانی، رسانهای بیواسطه برای برقراری ارتباط میان هنرمند و تودۀ مردم در بستر واقعی شهر است. این هنر که پس از جنگ جهانی دوم و با نمونههای شاخصی چون دیوار برلین به بیانی هنری تبدیل شد، در اواخر قرن بیستم همسو با موسیقی رپ، به ابزاری برای اعتراضهای مدنی و بیان مطالبات اجتماعی بدل شد.<ref>[https://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-4/69126-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D8%AC-%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%B2%D9%88%DB%8C-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87 «گرافیتی هنری در اوج یا منزوی؟ / نگاهی بر دیوارنگاریهای اعتراضی و زیباییشناسانه»، وبسایت هنرآنلاین.]</ref> از نگاه نظریهپردازانی چون بودریار، گرافیتی نوعی مداخله در فرهنگ شهری و به چالش کشیدن رسانهها و قوانین مسلط است. دیوارنگاران غیررسمی با هزینههای مادی و معنوی، انگهای اجتماعی و حتی پیگردهای قانونی روبهرو هستند. برخلاف باور عمومی پژوهشگران که گرافیتی را صرفاً ابزاری برای اعتراض و مقاومت میدانند، بسیاری از این آثار لزوماً همگام با وقایع اجتماعی نیستند. برخی دیوارنگاریها در حاشیۀ شهرها و به دور از چشم عموم اجرا میشوند و هدفی شخصی، تخلیهگرایانه یا حتی سرگرمکننده دارند که در آن مخاطب نقش پررنگی ندارد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1634965340-9735-1400-1-5.pdf مؤید حکمت و دیگران، «هنر و خیابان: گونهشناسی دلایل دیوارنگاری غیررسمی در ایران»، 1400ش، ص132-133.]</ref> | |||
=== دیوارنگاری در فرهنگ عامه === | === دیوارنگاری در فرهنگ عامه === | ||
| خط ۹۳: | خط ۹۳: | ||
=== تجاری-تبلیغی === | === تجاری-تبلیغی === | ||
استفاده از دیوارنگاری در فضاهای تجاری، روشی برای جلب توجه حداکثری است. این آثار با ایجاد وقفۀ بصری، مخاطب را بهسوی کسبوکار و برند جذب میکند که در نتیجۀ آن تصویر برند در ذهن مشتری باقی میماند.<ref>[https://pouyaandish.com/wall-painting/ «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وبسایت پویااندیش.]</ref> از دهۀ هشتاد شمسی، با هدف تلطیف فضای شهری، تلاش شده است تا اجرای این تبلیغات از روی دیوارهای شهر متوقف شده و به مکانهای اختصاصی نظیر بیلبوردها، ایستگاههای مترو، اتوبوسها و تلویزیونهای شهری منتقل شود؛ بدین ترتیب، این حوزه گرچه از حیطۀ دیوارنگاری خارج شده، اما همچنان بهعنوان یک هنر شهری تحت نظارت سازمان زیباسازی قرار دارد | استفاده از دیوارنگاری در فضاهای تجاری، روشی برای جلب توجه حداکثری است. این آثار با ایجاد وقفۀ بصری، مخاطب را بهسوی کسبوکار و برند جذب میکند که در نتیجۀ آن تصویر برند در ذهن مشتری باقی میماند.<ref>[https://pouyaandish.com/wall-painting/ «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وبسایت پویااندیش.]</ref> از دهۀ هشتاد شمسی، با هدف تلطیف فضای شهری، تلاش شده است تا اجرای این تبلیغات از روی دیوارهای شهر متوقف شده و به مکانهای اختصاصی نظیر بیلبوردها، ایستگاههای مترو، اتوبوسها و تلویزیونهای شهری منتقل شود؛ بدین ترتیب، این حوزه گرچه از حیطۀ دیوارنگاری خارج شده، اما همچنان بهعنوان یک هنر شهری تحت نظارت سازمان زیباسازی قرار دارد.<ref>[https://jhz.ut.ac.ir/article_19046_562ebe7308671514261110a120abd1d9.pdf کفشچیان مقدم و رویان، «بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)»، 1387ش، ص111.]</ref> | ||
=== فرهنگیرسانهای === | === فرهنگیرسانهای === | ||
هر دیوارنگاره یک رسانه تلقی میشود که میان اندیشۀ هنرمند و ادراک مخاطب قرار میگیرد و از طریق زبان تصویر، فرآیند انتقال پیام را محقق میسازد. از منظر جامعهشناختی، دیوارنگاره رسانهای برای بازتولید روابط اجتماعی است. برخلاف سایر هنرهای تجسمی که اغلب در فضاهای بسته و نخبگانی عرضه میشوند، دیوارنگاری بهدلیل ساختار عمومیتیافتۀ خود، پیوندی مستقیم با بدنۀ جامعه برقرار میکند. اگرچه میزان اثرگذاری این هنر به سطح سواد بصری مخاطبان وابسته است، اما ظرفیتهای ذاتی آن در عمومیسازی بیان هنری، میتواند مناسبات اجتماعی و نظام ارتباطی کل جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.<ref>[https://jih-tabriziau.ir/article-1-41-fa.pdf زنگی و احمدی، «بررسي كاركردهاي هويتبخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، 1395ش، ص44-43.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۰۳: | خط ۱۰۳: | ||
* «در مورد دیوارنگاری در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، ویکیتابناک، تاریخ بازدید: 2 اسفند 1404ش. | * «در مورد دیوارنگاری در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، ویکیتابناک، تاریخ بازدید: 2 اسفند 1404ش. | ||
* زنگی، بهنام و احمدی، سید بدرالدین، «بررسي كاركردهاي هويتبخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، | * زنگی، بهنام و احمدی، سید بدرالدین، «بررسي كاركردهاي هويتبخش هنر شهري ديوارنگاري در شهر ايراني اسلامي»، نشریه هنرهای صناعی اسلامی، سال اول، شمارۀ 1، پاییز و زمستان 1395ش. | ||
* علوینژاد، سید محسن، «بررسي مفهوم ديوارنگاري در منابع هنر اسلامی»، نگره دانشگاه شاهد، سال چهارم، شماره 7، تابستان 1387ش. | * علوینژاد، سید محسن، «بررسي مفهوم ديوارنگاري در منابع هنر اسلامی»، نگره دانشگاه شاهد، سال چهارم، شماره 7، تابستان 1387ش. | ||
* کفشچیان مقدم، اصغر و دیگران، «ارزیابی دیوارنگاری معاصر تهران از دیدگاه مخاطب»، نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، شمارۀ 41، بهار 1389ش. | * کفشچیان مقدم، اصغر و دیگران، «ارزیابی دیوارنگاری معاصر تهران از دیدگاه مخاطب»، نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، شمارۀ 41، بهار 1389ش. | ||
* کفشچیان مقدم، اصغر و رویان، سمیرا، «بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)»، هنرهای زیبا، شماره 33، بهار 1387ش. | * کفشچیان مقدم، اصغر و رویان، سمیرا، «بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)»، هنرهای زیبا، شماره 33، بهار 1387ش. | ||
* «گرافیتی هنری در اوج یا منزوی؟ / نگاهی بر دیوارنگاریهای اعتراضی و زیباییشناسانه»، وبسایت هنرآنلاین، تاریخ درج مطلب: 20 تیر 1394ش. | |||
* مرادی، هومن، «از تاریخ دیوارنگاری تا دیوارنگاری تاریخی»، سال پنجم، شماره 1078، مهر 1389ش. | * مرادی، هومن، «از تاریخ دیوارنگاری تا دیوارنگاری تاریخی»، سال پنجم، شماره 1078، مهر 1389ش. | ||
* مؤید حکمت، ناهید و دیگران، «هنر و خیابان: گونهشناسی دلایل دیوارنگاری غیررسمی در ایران»، جامعهپژوهی فرهنگی، سال دوزادهم، شمارۀ 1، بهار 1400ش. | * مؤید حکمت، ناهید و دیگران، «هنر و خیابان: گونهشناسی دلایل دیوارنگاری غیررسمی در ایران»، جامعهپژوهی فرهنگی، سال دوزادهم، شمارۀ 1، بهار 1400ش. | ||
* «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وبسایت پویااندیش، تاریخ بازدید: 4 اسفند 1404ش. | * «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وبسایت پویااندیش، تاریخ بازدید: 4 اسفند 1404ش. | ||
