| خط ۹: | خط ۹: | ||
== تاریخچه<ref group="دیدگاه">این تاریخچه فقط ناظر به ایران است. دیگر کشورها چیزی ندارند؟ در دیگر بحث ها نیز به بقیه کشورها و سبک و تحولات و اهداف توجه داشته باشید.</ref> == | == تاریخچه<ref group="دیدگاه">این تاریخچه فقط ناظر به ایران است. دیگر کشورها چیزی ندارند؟ در دیگر بحث ها نیز به بقیه کشورها و سبک و تحولات و اهداف توجه داشته باشید.</ref> == | ||
=== جهان === | |||
قدمت دیوارنگاری به سی هزار سال پیش از میلاد و نخستین نقاشیهای غار شووه در فرانسه بازمیگردد.<ref>[https://muralform.com/educational/the-history-of-murals/ .The History of Murals", muralform website"]</ref> تمدنهای بزرگ باستان نظیر مصر، یونان و روم، این هنر را به اوج رساندند؛ مصریان برای شکوه مقابر و رومیها با استفاده از تکنیک فرسکو برای تزیین بناهای عمومی و خانههای شخصی، روایتهای اساطیری و تاریخی را بر دیوارها ماندگار کردند.<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/mural-art .Mural (art)", ebsco website"]</ref> کل این دورانِ نقاشیهای باستانی با نام عصر پارینهسنگی پسین شناخته میشود. در قرون وسطی نقاشی روی گچ خشک رایج بود؛ دیوارنگاریهای کرالا از این نوع هستند. زمانی که تکنیک نقاشی روی گچ خیس در حدود سال ۱۳۰۰م در ایتالیا رواج یافت، کیفیت نقاشیهای دیواری ارتقا پیدا کرد. این دورانی است که در آن دیوارنگاری شکل مدرن و منسجم خود را آغاز کرد.<ref>[https://muralform.com/educational/the-history-of-murals/ .The History of Murals", muralform website"]</ref> | |||
هرچند پس از سقوط امپراتوری روم، این هنر در غرب مدتی از رونق افتاد، اما در بیزانس، کییف روس و دوران رنسانسِ رومانسک، بهعنوان عنصری کلیدی در خدمت معماری مذهبی و کلیساها باقی ماند. همزمان در آسیا، از سلسله هان در چین تا پادشاهی گوگوریو در کره و تمدنهای هند و تایلند، دیوارنگاری بهعنوان ابزاری برای تکریم حاکمان و ثبت فرهنگ بومی به کار گرفته شد. در عصر مدرن، هویت دیوارنگاری با سیاست و مسائل اجتماعی گره خورد. در دهۀ ۱۹۳۰م آمریکا، دولت از طریق پروژههای فدرال مانند نیو دیل، هزاران دیوارنگاره را بهعنوان نمادهای محلی و ابزاری برای اشتغالزایی هنرمندان خلق کرد. امروزه نیز این هنر به یک رسانه اعتراضی و هویتی تبدیل شده است؛ از نمایش شکافهای سیاسی در ایرلند شمالی تا واکنشهای جهانی به جنبشهای عدالتخواهانه مانند دیوارنگارههای جورج فلوید.<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/mural-art .Mural (art)", ebsco website"]</ref> | |||
=== ایران === | === ایران === | ||
'''دوران باستان'''؛ | '''دوران باستان'''؛ در ایران، پیشینۀ این هنر به هزارۀ هشتم پیش از میلاد و عصر نوسنگی میرسد. بارزترین نمونههای این دوران، صخرهنگارههای منطقۀ کوهدشت در استان لرستان هستند که با استفاده از رنگهایی همچون قرمز اخرایی، زرد و سیاه، صحنههایی از نبرد و شکار را به تصویر کشیدهاند.<ref>[https://pouyaandish.com/wall-painting/ «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وبسایت پویااندیش.]</ref> | ||
'''دوران صفوی'''؛ در دوران صفوی سبک و مضامین هنری دیوارنگاری مسیری نوین را برگزید و بهعنوان اصلیترین عنصر تزئینی در معماری، در کاخهای صفوی به کار گرفته شد که شامل نقوش انتزاعی تا روایتهای داستانی رزم و بزم بود. در این دوره علاوه بر کاخها، نقاشی دیواری به فضای خصوصی و خانههای طبقۀ مرفه نیز راه یافت.<ref>[https://cdn.sharghdaily.com/servev2/Lh2DLl5w9Bs7/i1kub06DEUw,/14.pdf مرادی، «از تاریخ دیوارنگاری تا دیوارنگاری تاریخی»، 1389ش، ص1.]</ref> | '''دوران صفوی'''؛ در دوران صفوی سبک و مضامین هنری دیوارنگاری مسیری نوین را برگزید و بهعنوان اصلیترین عنصر تزئینی در معماری، در کاخهای صفوی به کار گرفته شد که شامل نقوش انتزاعی تا روایتهای داستانی رزم و بزم بود. در این دوره علاوه بر کاخها، نقاشی دیواری به فضای خصوصی و خانههای طبقۀ مرفه نیز راه یافت.<ref>[https://cdn.sharghdaily.com/servev2/Lh2DLl5w9Bs7/i1kub06DEUw,/14.pdf مرادی، «از تاریخ دیوارنگاری تا دیوارنگاری تاریخی»، 1389ش، ص1.]</ref> | ||
| خط ۱۵۰: | خط ۱۵۵: | ||
* مؤید حکمت، ناهید و دیگران، «هنر و خیابان: گونهشناسی دلایل دیوارنگاری غیررسمی در ایران»، جامعهپژوهی فرهنگی، سال دوزادهم، شمارۀ 1، بهار 1400ش. | * مؤید حکمت، ناهید و دیگران، «هنر و خیابان: گونهشناسی دلایل دیوارنگاری غیررسمی در ایران»، جامعهپژوهی فرهنگی، سال دوزادهم، شمارۀ 1، بهار 1400ش. | ||
* «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وبسایت پویااندیش، تاریخ بازدید: 4 اسفند 1404ش. | * «نقاشی دیواری یا دیوارنگاری چیست و چه نکاتی را باید رعایت کنیم»، وبسایت پویااندیش، تاریخ بازدید: 4 اسفند 1404ش. | ||
* .Eric, Bullard ,"Mural (art)", ebsco website, Date of Published: 2025. | |||
* The History of Murals", muralform website, Date of Upload: 27 April 2017. | |||
