بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
== اهمیت آبرو == | == اهمیت آبرو == | ||
آبرو از منظر علوم اجتماعی، بخشی از سرمایهٔ اجتماعی است که بسیاری از امور زندگی روزانهٔ مردم از قبیل کسبوکار، معاشرت، همفکری و همدردی، دادوستد اجتماعی، آداب و رسوم، ارزشهای دینی، اجتماعی و اخلاقی، | آبرو از منظر علوم اجتماعی، بخشی از [[سرمایهٔ اجتماعی]] است که بسیاری از امور زندگی روزانهٔ مردم از قبیل کسبوکار، معاشرت، همفکری و همدردی، دادوستد اجتماعی، آداب و رسوم، ارزشهای دینی، اجتماعی و اخلاقی، [[جنسیت]]، گروه، نژاد و هویت فردی و جمعی را دربر میگیرد. آبرو شالودهٔ [[اعتماد اجتماعی]] در روابط میانفردی است<ref>کهنهپوشی، «سرمایهٔ اجتماعی و نقش آن در توسعه»، 1387ش، ص82.</ref> که حتی در سطح کلان و با عنوان [[عزت ملی]]، در روابط یک کشور با دیگران، [[اقتدار ملی]]، توسعهٔ اقتصادی و [[قدرت نظامی]]، معنا پیدا میکند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83319109/آبروي-شهروندان-را-حفظ-كنيم «آبروی شهروندان را حفظ کنیم»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> آبرو از منظر فرهنگی شامل نمادهای زبانی و غیرزبانی، باورها و ارزشها و نیز هنجارهای اجتماعی و عناصر هویتی میشود که میتواند در بازتولید یا تغییر فرهنگی نقش مؤثری داشته باشد.<ref>محمدی، «مردمنگاری معناشناختی از الگوی فرهنگی آبرو معانی، مصادیق و کارکردها»، 1391ش، ص134.</ref> | ||
آموزههای اسلام، آبروی انسان را در ردیف حرمت جان و مال و ناموس قرار داده<ref>حرانی، تحف العقول، 1404ق، ج۱، ص۵۷.</ref> و حفظ آبرو، شخصیت و کرامت انسانی را مهمترین مسئله در امنیت فرد و جامعه میداند. شریعت اسلام بسیاری از احکام مانند حرمت [[غیبت]]، [[تهمت]]، افترا، دشنام، ناسزا، قذف، تحقیر، توهین و افشای اسرار خصوصی را در راستای حفظ آبرو و حمایت از شخصیت و شرافت و [[کرامت انسانی]] وضع کرده و آبروریزی و هتک حرمت دیگران را موجب کیفر در دنیا و آخرت دانسته است.<ref>هاشمی خویی، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، بیتا، ج 8، ص 38.</ref> | آموزههای اسلام، آبروی انسان را در ردیف حرمت جان و مال و ناموس قرار داده<ref>حرانی، تحف العقول، 1404ق، ج۱، ص۵۷.</ref> و حفظ آبرو، شخصیت و کرامت انسانی را مهمترین مسئله در امنیت فرد و جامعه میداند. شریعت اسلام بسیاری از احکام مانند حرمت [[غیبت]]، [[تهمت]]، افترا، دشنام، ناسزا، قذف، تحقیر، توهین و افشای اسرار خصوصی را در راستای حفظ آبرو و حمایت از شخصیت و شرافت و [[کرامت انسانی]] وضع کرده و آبروریزی و هتک حرمت دیگران را موجب کیفر در دنیا و آخرت دانسته است.<ref>هاشمی خویی، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، بیتا، ج 8، ص 38.</ref> | ||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
== چالشهای آبرو == | == چالشهای آبرو == | ||
=== تقویت آداب و رسوم ناپسند === | === تقویت آداب و رسوم ناپسند === | ||
علاقمندی به حفظ آبرو گاهی به افراط در کسب اعتبار اجتماعی مانند چشموهمچشمی و اسراف در مهمانیها، منجر شده و خصلت [[مهمان نوازی|مهماننوازی]] ایرانیان را به چالش میکشد. این نوع آبروداری ساختگی با ارزشهای اصیل جامعه ایرانی سنخیتی ندارد و با میانهروی توصیهشده در [[اسلام]] نیز ناسازگار است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/89/7382/91946/اعتدال،-و-نکوهش-اسراف-در-سیره-پیشوایان اشتهاردی، «اعتدال و نکوهش اسراف در سیرۀ پیشوایان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | علاقمندی به حفظ آبرو گاهی به افراط در کسب اعتبار اجتماعی مانند [[چشموهمچشمی]] و اسراف در مهمانیها، منجر شده و خصلت [[مهمان نوازی|مهماننوازی]] ایرانیان را به چالش میکشد. این نوع آبروداری ساختگی با ارزشهای اصیل جامعه ایرانی سنخیتی ندارد و با میانهروی توصیهشده در [[اسلام]] نیز ناسازگار است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/89/7382/91946/اعتدال،-و-نکوهش-اسراف-در-سیره-پیشوایان اشتهاردی، «اعتدال و نکوهش اسراف در سیرۀ پیشوایان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
=== ترویج تظاهر و ریاکاری === | === ترویج تظاهر و ریاکاری === | ||
گاهی فشار آداب و رسوم از | گاهی فشار آداب و رسوم از یکطرف و نیازهای جامعهٔ مدرن شهری از طرف دیگر، سبب بروز تعارضاتی در افکار و رفتار برخی افراد شده و آنها سعی میکنند دستکم ظاهر رفتار خود با انتظارات عرفی، سازگار کنند. تلاش برای حفظ ظاهر در سطح وسیع بهصورت «تظاهر جمعی» نمایان میشود و به تصنعی بودن روابط اجتماعی دامن میزند.<ref>محمدی، «مردمنگاری معناشناختی از الگوی فرهنگی آبرو معانی، مصادیق و کارکردها»، 1391ش، ص151.</ref> این در حالی است که رفتار صادقانه، از اصول پایدار دینی و اخلاقی بوده و مبنای روابط سالم و پایهٔ اعتماد اجتماعی در جامعهٔ انسانی دانسته میشود.<ref>ابنمسکویه، کیمیای سعادت، 1375ش، ص169</ref> | ||
=== جلوگیری از خلاقیت و نوآوری === | === جلوگیری از خلاقیت و نوآوری === | ||
گاهی توجه افراطی به آداب و رسوم و قواعد عرفی، موجب فراموشی اصول مهمتر در سبک زندگی میشود و حتی به خودآزاری افراد میانجامد. در این حالت، تلاش برای حفظ و کسب آبرو، احساس آزادی را در افراد به چالش میکشد و آنها در اثر پیروی ناخودآگاه از الگوهای رایج، استعداد نوآوری و خلاقیت را از دست میدهند؛ فراگیری این وضعیت، موجب کُندی پیشرفت جامعه میشود.<ref>محمدی، «مردمنگاری معناشناختی از الگوی فرهنگی آبرو معانی، مصادیق و کارکردها»، 1391ش، ص145.</ref> | گاهی توجه افراطی به آداب و رسوم و قواعد عرفی، موجب فراموشی اصول مهمتر در [[سبک زندگی]] میشود و حتی به خودآزاری افراد میانجامد. در این حالت، تلاش برای حفظ و کسب آبرو، احساس آزادی را در افراد به چالش میکشد و آنها در اثر پیروی ناخودآگاه از الگوهای رایج، استعداد نوآوری و خلاقیت را از دست میدهند؛ فراگیری این وضعیت، موجب کُندی پیشرفت جامعه میشود.<ref>محمدی، «مردمنگاری معناشناختی از الگوی فرهنگی آبرو معانی، مصادیق و کارکردها»، 1391ش، ص145.</ref> | ||
== آبرو در نظام کیفری == | == آبرو در نظام کیفری == | ||
