پیش‌نویس:جراحی تغییر جنسیت: تفاوت میان نسخه‌ها

'''<big>جراحی تغییر جنسیت،</big>''' عمل جراحی برای اعمال تغییراتی در بدن به‌منظور تبدیل شدن مرد به زن یا برعکس.<ref group="دیدگاه">در مواردی که مقالات علمی منبع هستند؛ در صورت امکان هایپرلینک شود

== مفهوم‌شناسی ==

برخی از پژوهشگران بر این باورند که ارگانیسم در حال رشد پستانداران از جمله انسان، توانایی بالقوه برای تبدیل شدن به جنس نر یا ماده را دارد. تحقیقات انجام شده بر روی نوع خاصی از موش‌ها حاکی از این است که کروموزوم‌های جنسی، جنسیت جنین را تعیین می‌کنند. جنس ماده دو کروموزوم X و جنس نر یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y دارد. کروموزم Y ژن خاصی به نام SRY دارد که باعث تشکیل بیضه‌ها از غدد جنسی تمایز نیافته در جنس نر می‌شود و تولید تستوسترون تمایزات دیگر را به دنبال می‌آورد. اما غیبت کروموزم Y در جنس ماده موجب می‌شود غدد جنسی تمایز نیافته به تخمدان تبدیل شوند. همین فعالیت‌های زیستی موجب می‌شود مغز جنس نر در دوران جنینی و مغز جنس ماده پس از تولد شکل بگیرد و تمایزات مغزی موجب تمایزات رفتاری دو جنس شود. اما این ترشحات هورمونی در زمانی مشخص و محدود به دوران جنینی و نوزادی و نه پس از آن در فتار اثر می‌گذارد.<ref>بودینگ کروکلز، اختلال هویت و رشد جنسی، 1396، ص 9 – 11.  </ref>

عده‌ای از افراد با وجود برخورداری از سلامت جسمی، از حیث ذهنی دچار اختلال بوده و از جنسیت خود رضایت ندارند. تبدل‌خواهی جنسی یک اختلال در هویت جنسی است، که افراد مبتلا به آن خود را متعلق به گروه جنس مخالف می‌دانند، از وضعیت جنسی بدنی خود ناراحت هستند و می‌کوشند با استفاده از هورمون درمانی و عمل جراحی وضعیت جسمی خود را به وضعیت دلخواه نزدیک کنند.<ref>سازمان جهانی بهداشت، 1992</ref>  

در این میان تبدل‌خواهان مرد به زن(mtf) دارای اختلال بیشتری هستند، در اروپای غربی و آمریکای شمالی، مردان 5 تا 8 برابر بیش از زنان خواهان تغییر جنسیت هستند.<ref>فریدون، مهرابی، «بررسی برخی از ویژگی‌های تبدیل خواهی جنسی در بیماران ایرانی»، 1374ش.</ref> حدود 85درصد افراد خواهان تغییر جنسیت، به افراد همجنس خود تمایل دارند چراکه خود را متعلق به جنس مخالف می‌دانند.<ref>فریدون، مهرابی، «بررسی برخی از ویژگی‌های تبدیل خواهی جنسی در بیماران ایرانی»، 1374ش.</ref>

برخی، انجام عمل جراحی تغییر جنسیت را مسلم گرفته،<ref>محمدمهدی کریمی‌نیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص197.</ref> ادعای اتفاق نظر جهانی در مورد آن کرده<ref>علی‌رضا، باریکلو،  «وضعیت تغییر جنسیت»، 1382ش، ص65.  </ref> و از فراگیرشدن و بحران‌های پس از آن صحبت می‌کنند.<ref>ناظم زاده‌قمی سیداصغر، تغییر جنسیت و دوجنسیتی‌ها از نگاه فقه، 1401ش، ص20.</ref> اما برخی با تردید در امکان تغییر جنسیت افراد سالم، یا حتی انکار آن<ref>محسن خرازی، «تغییر جنسیت»، مجله فقه اهل بیت، 1379ش، ص104.</ref> اصطلاح تطبیق جنسیت<ref>Gender Affirmation Surgery</ref> یا بازتخصیص جنسیت<ref>Sex Reassignment Surgery</ref> را دقیق‌تر می‌دانند.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> زیرا از منظر ایشان اخبار منتشر شده در مورد تغییر جنسیت و حتی از ازدواج آنها پس از تغییر جنسیت، کاملا ظاهری است و تغییر جنسیت حقیقی امکان عملی ندارد.<ref>حسین صفایی و اسدالله امامی، حقوق خانواده، 1374ش، ج1، ص45.</ref>

بررسی حکم تغییر جنسیت افراد سالم در آثار فقهی نیز به‌معنای پذیرش و مسلم گرفتن امکان عملی آن نیست چراکه فقها مسائل متنوعی را به‌عنوان یک فرع فقهی و بدون بحث از امکان وقوعی آن، مورد بررسی قرار می‌دهند. بنابراین فتوا در مورد تغییر جنسیت، قبل<ref>محسن ملکی‌ابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص23.</ref> یا بعد از تولد،<ref>محسن ملکی‌ابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص27.</ref> در آثار فقهی به معنای پذیرش امکان آن نیست. حتی برخی از فقها به دلیل عدم امکان تغییر جنسیت از طریق عمل جراحی، فتوای به تحریم آن داده‌اند.‌<ref>سیدیوسف مدنی، المسائل المستحدثه، 1379ش، ج2، ص24-72.</ref> البته هستند افرادی که آن را مسلم گرفته و درباره حکم فقهی آن صحبت کرده‌اند.<ref>محمدرضا علم‌هدایی، بررسی فقهی تغییر جنسیت، 1400ش، ص72.</ref><ref>محمدمهدی کریمی‌نیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص197.</ref><ref group="دیدگاه">اینکه حکم چیست را بیان نمیکنید؟ جایز است یا نه یا شرایطی دارد؟</ref>

# '''عمل جراحی آلت تناسلی،''' بدون امکان ایجاد اعضای جنسی داخلی و غدد جنسی،<ref>جاویدمؤمنی و شعاع کاظمی، «مقایسه ویژگی‌هیا شخصیتی افراد مبتلا به اختلال هویت جنسی و افراد بهنجار»، 1390ش.</ref> کاملا شکلی و بدون کارکرد اصلی (نعوذ، انزال و حتی امکان تخلیه ادرار) آن است و در حقیقت جنسیت فرد تغییر نمی‌کند؛<ref>توسلی، حسنیان و صابری، «بررسی عوامل اجتماعی موثر در تسریع اقدام به عمل جراحی تغییر جنسیت در افراد مبتلا به اختلال هویت جنسی»، 1393ش.</ref> برای عمل جراحی مردان، واژینوپلاستی (ساخت واژن)، بیضه‌برداری، مراقبت مداوم از واژن ایجادشده برای جلوگیری از تنگ یا بسته شدن و برای عمل جراحی زنان، ایجاد آلت تناسلی مردانه (فالوپلاستی یا متودیوپلاستی) یا استفاده از پروتز بیضه یا فالوپلاستی باید صورت گیرد. عمل فالوپلاستی پیچیده‌تر بوده و در چندین مرحله انجام می‌شود. این جایگزینی اندام جنسی با دو روش انجام می‌شود. در یک روش با استفاده از پوست سایر بخش‌های بدن، عضوی صرفا شبیه آلت مرد یا زن را می‌سازند و در روش روده‌ای از دیواره روده برای این منظور استفاده می‌کنند. هر یک از این موارد ممکن است به چندین عمل جراحی مجزا نیازمند باشد.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref>

# '''تغییر در تفاوت‌های فیزیکی''' مثل قد بلندتر مردان، شکل دست و پا، فک و لگن مردانه با روش‌های درمانی اندروژن و حتی عمل جراحی قابل بازگشت و اصلاح نیست.<ref>بودینگ کروکلز، اختلال هویت و رشد جنسی، 1396، ص 417.</ref>

https://www.hawzahnews.com/news/1261884/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA</ref> ==

== چالش‌های اجتماعی پس از تغییر جنسیت<ref group="دیدگاه">عوارض جسمی زیادی هم برای تغییر جنسیت مطرح شده است که مغفول مانده.</ref> ==

در خصوص تایید اجتماعی از سوی افراد همجنس پس از عمل جراحی تغییر جنسیت، پژوهش‌های مختلف به نتایج متفاوتی رسیده‌اند؛ عابدینی با مطالعه بر روی 12 نفر در اردبیل تایید اجتماعی پس از عمل را دارای افزایش می‌داند اما لوین و همکاران (1990) و وروایی (1393)، کاهش تایید اجتماعی و مشکلاتی مثل انزوای اجتماعی را نشان داده‌اند<ref group="دیدگاه">نتایج پژوهش بدون ذکر نام گزارش شود.</ref>.<ref>عابدینی، بررسی رابطه ابعاد اجتماعی فرهنگی و خانوادگی با ادراک از هویت جنسی قبل و بعد از عمل جراحی در افراد دارای اختلال هویت جنسی مورد مطالعه در استان اردبیل، 1394ش، ص 34.  </ref>

== پانویس‌ ==