بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
== جغرافیا و محیطزیست == | == جغرافیا و محیطزیست == | ||
حدود ۸۰درصد مساحت گرینلند زیر لایهای از یخچالهای طبیعی به ضخامت ۱٫۵ تا ۳ کیلومتر مدفون است.<ref>[https://www.zoomit.ir/human-science/455456-why-trump-wants-greenland-featured/ پورمحمد، «چرا گریلند برای آمریکا مهم است»، وبسایت زومیت]؛ [https://www.pateh.com/blog/everything-about-greenland/ قراباغی، «همه چیز درباره گرینلند | جزیرهای یخزده با اهمیت سیاسی بالا برای آمریکا»، وبسایت پته.]</ref> اگر تمام یخهای این جزیره ذوب شود، سطح آب دریاها در جهان بیش از ۷ متر بالا میآید.<ref> | حدود ۸۰درصد مساحت گرینلند زیر لایهای از یخچالهای طبیعی به ضخامت ۱٫۵ تا ۳ کیلومتر مدفون است.<ref>[https://www.zoomit.ir/human-science/455456-why-trump-wants-greenland-featured/ پورمحمد، «چرا گریلند برای آمریکا مهم است»، وبسایت زومیت]؛ [https://www.pateh.com/blog/everything-about-greenland/ قراباغی، «همه چیز درباره گرینلند | جزیرهای یخزده با اهمیت سیاسی بالا برای آمریکا»، وبسایت پته.]</ref> اگر تمام یخهای این جزیره ذوب شود، سطح آب دریاها در جهان بیش از ۷ متر بالا میآید.<ref>[https://www.zoomit.ir/human-science/455456-why-trump-wants-greenland-featured/ پورمحمد، «چرا گریلند برای آمریکا مهم است»، وبسایت زومیت.]</ref> در [[تابستان]]های کوتاه گرینلند، دما در مناطق داخلی حدود ۱۰ درجه و در سواحل جنوبی تا ۲۰ درجه سانتیگراد میرسد؛ اما [[زمستان]]ها بسیار سرد و طاقتفرسا است.<ref>[https://www.pateh.com/blog/everything-about-greenland/ قراباغی، «همه چیز درباره گرینلند | جزیره ای یخ زده با اهمیت سیاسی بالا برای آمریکا»، وبسایت پته.]</ref> | ||
یخچال جیکوبشاون که در سال ۲۰۱۲م با سرعت ۴۶ متر در روز حرکت میکرد، چشمههای آب گرم جزیرۀ دیسکو، آبشارهای یخزده و آبدره یخی ایلولیسات ثبتشده در [[میراث جهانی یونسکو]] از پدیدههای طبیعی این جزیره عنوان شدهاند. حیات وحش گرینلند شامل [[خرس قطبی]]، [[گوزن شمالی]] (کاریبو)، [[عقاب دمسفید]]، کوسه گرینلند با طول عمر بیش از ۲۰۰ سال و سگهای سورتمه با سابقه ژنتیکی ۱۰ هزار ساله است.<ref>[https://www.pateh.com/blog/everything-about-greenland/ قراباغی، «همه چیز درباره گرینلند | جزیره ای یخ زده با اهمیت سیاسی بالا برای آمریکا»، وبسایت پته؛][https://narvanecotour.com/article/greenland/ «راهنمای سفر به گرینلند؛ سرزمین یخ، شگفتی و فرهنگ باستانی»، وبسایت نارون اکوتور.]</ref> | یخچال جیکوبشاون که در سال ۲۰۱۲م با سرعت ۴۶ متر در روز حرکت میکرد، چشمههای آب گرم جزیرۀ دیسکو، آبشارهای یخزده و آبدره یخی ایلولیسات ثبتشده در [[میراث جهانی یونسکو]] از پدیدههای طبیعی این جزیره عنوان شدهاند. حیات وحش گرینلند شامل [[خرس قطبی]]، [[گوزن شمالی]] (کاریبو)، [[عقاب دمسفید]]، کوسه گرینلند با طول عمر بیش از ۲۰۰ سال و سگهای سورتمه با سابقه ژنتیکی ۱۰ هزار ساله است.<ref>[https://www.pateh.com/blog/everything-about-greenland/ قراباغی، «همه چیز درباره گرینلند | جزیره ای یخ زده با اهمیت سیاسی بالا برای آمریکا»، وبسایت پته؛][https://narvanecotour.com/article/greenland/ «راهنمای سفر به گرینلند؛ سرزمین یخ، شگفتی و فرهنگ باستانی»، وبسایت نارون اکوتور.]</ref> | ||
== سیاست و اقتصاد == | == سیاست و اقتصاد == | ||
اقتصاد گرینلند بدون کمک مالی سالانه دانمارک دوام نمیآورد و سیاست خارجی و نظامی آن نیز از کپنهاگ مدیریت میشود.<ref> | اقتصاد گرینلند بدون کمک مالی سالانه دانمارک دوام نمیآورد و سیاست خارجی و نظامی آن نیز از کپنهاگ مدیریت میشود.<ref>[https://www.zoomit.ir/human-science/455456-why-trump-wants-greenland-featured/ پورمحمد، «چرا گریلند برای آمریکا مهم است»، وبسایت زومیت.]</ref> اقتصاد محلی اغلب بر پایۀ [[ماهیگیری|ماهیگیری]] و [[شکار]] استوار است؛ اما [[گردشگری]] نیز در حال توسعه است؛ بهطوریکه فرودگاه بینالمللی نوک در اواخر سال ۲۰۲۴م افتتاح شد و قرار است دو فرودگاه دیگر تا پایان سال ۲۰۲۶م ساخته شوند.<ref>[https://www.pateh.com/blog/everything-about-greenland/ قراباغی، «همه چیز درباره گرینلند | جزیره ای یخ زده با اهمیت سیاسی بالا برای آمریکا»، وبسایت پته.]</ref> | ||
با گرمایش زمین و ذوب شدن یخها، مسیرهای تجاری جدیدی باز شده و معادن عظیم نهفته در زیر یخها شامل [[اورانیوم]]، عناصر خاکی کمیاب، [[نفت]] و [[گاز طبیعی|گاز]] توجه قدرتهای جهانی را برای استخراج به خود جلب کرده است.<ref>[https://www.zoomit.ir/human-science/455456-why-trump-wants-greenland-featured/ پورمحمد، «چرا گریلند برای آمریکا مهم است»، وبسایت زومیت؛][https://www.pateh.com/blog/everything-about-greenland/ قراباغی، «همه چیز درباره گرینلند | جزیره ای یخ زده با اهمیت سیاسی بالا برای آمریکا»، وبسایت پته.]</ref> هیچ جادهای بین روستاهای گرینلند وجود ندارد و جابهجایی منحصراً با [[هواپیما]]، کشتی، قایق، سورتمه سگ و اسنوموبیل انجام میشود.<ref>[https://narvanecotour.com/article/greenland/ «راهنمای سفر به گرینلند؛ سرزمین یخ، شگفتی و فرهنگ باستانی»، وبسایت نارون اکوتور.]</ref> | با گرمایش زمین و ذوب شدن یخها، مسیرهای تجاری جدیدی باز شده و معادن عظیم نهفته در زیر یخها شامل [[اورانیوم]]، عناصر خاکی کمیاب، [[نفت]] و [[گاز طبیعی|گاز]] توجه قدرتهای جهانی را برای استخراج به خود جلب کرده است.<ref>[https://www.zoomit.ir/human-science/455456-why-trump-wants-greenland-featured/ پورمحمد، «چرا گریلند برای آمریکا مهم است»، وبسایت زومیت؛][https://www.pateh.com/blog/everything-about-greenland/ قراباغی، «همه چیز درباره گرینلند | جزیره ای یخ زده با اهمیت سیاسی بالا برای آمریکا»، وبسایت پته.]</ref> هیچ جادهای بین روستاهای گرینلند وجود ندارد و جابهجایی منحصراً با [[هواپیما]]، کشتی، قایق، سورتمه سگ و اسنوموبیل انجام میشود.<ref>[https://narvanecotour.com/article/greenland/ «راهنمای سفر به گرینلند؛ سرزمین یخ، شگفتی و فرهنگ باستانی»، وبسایت نارون اکوتور.]</ref> | ||
== مردم و فرهنگ == | == مردم و فرهنگ == | ||
بیشتر ساکنان این جزیره از قوم اینوئیت و بخشی دیگر دارای ریشههای دانمارکی هستند که بیشتر در سواحل زندگی میکنند.<ref> | بیشتر ساکنان این جزیره از قوم اینوئیت و بخشی دیگر دارای ریشههای دانمارکی هستند که بیشتر در سواحل زندگی میکنند.<ref>[https://www.zoomit.ir/human-science/455456-why-trump-wants-greenland-featured/ پورمحمد، «چرا گریلند برای آمریکا مهم است»، وبسایت زومیت.]</ref> فرهنگ آنها ارتباط عمیقی با طبیعت دارد و یکی از سنتهای محلی، مراسم کافمیک (Kaffemik) است که شامل گردهماییهای خانگی با نوشیدنی گرم و شیرینی میشود.<ref>[https://narvanecotour.com/article/greenland/ «راهنمای سفر به گرینلند؛ سرزمین یخ، شگفتی و فرهنگ باستانی»، وبسایت نارون اکوتور.]</ref> | ||
== روابط با ایالات متحده == | == روابط با ایالات متحده == | ||
ایالات متحده بیش از ۱۵۰ سال است که گرینلند را یک موقعیت استراتژیک برای خود میداند و پایگاه هوایی و فضایی پیتوفیک (توله سابق) بهعنوان شمالیترین پایگاه نظامی آمریکا در آن قرار دارد.<ref> | ایالات متحده بیش از ۱۵۰ سال است که گرینلند را یک موقعیت استراتژیک برای خود میداند و پایگاه هوایی و فضایی پیتوفیک (توله سابق) بهعنوان شمالیترین پایگاه نظامی آمریکا در آن قرار دارد.<ref>[https://www.zoomit.ir/human-science/455456-why-trump-wants-greenland-featured/ پورمحمد، «چرا گریلند برای آمریکا مهم است»، وبسایت زومیت.]</ref> [[دونالد ترامپ]] در سال ۲۰۱۹م پیشنهاد خرید گرینلند را داد که در آن زمان رد شد.<ref>[https://www.pateh.com/blog/everything-about-greenland/ قراباغی، «همه چیز درباره گرینلند | جزیره ای یخ زده با اهمیت سیاسی بالا برای آمریکا»، وبسایت پته.]</ref> | ||
در [[ژانویه]] ۲۰۲۶م و در حاشیه نشست [[مجمع جهانی اقتصاد|داووس]]، ترامپ و مارک روته دبیرکل [[ناتو]] بر سر چارچوبی توافق کردند که بر اساس آن، آمریکا بخشهایی از گرینلند را تحت عنوان مناطق پایگاهی مستقل مشابه پایگاههای بریتانیا در [[قبرس]] کنترل خواهد کرد. طبق این توافق، آمریکا میتواند بدون اجازۀ دانمارک، عملیات نظامی، اطلاعاتی و استخراج عناصر کمیاب را پیش ببرد؛ هرچند که حاکمیت دانمارک نقض نمیشود و الحاق کاملی صورت نمیگیرد. ترامپ همچنین در حال بررسی ایده پیشنهاد یک میلیون دلار به هر یک از ۵۷ هزار ساکن جزیره در ازای رأی به الحاق به آمریکا است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353138/ «جزئیات توافق ترامپ در خصوص گرینلند؛ آزادی عمل آمریکا در زمین، هوا و دریا»، وبسایت تابناک.]</ref> | در [[ژانویه]] ۲۰۲۶م و در حاشیه نشست [[مجمع جهانی اقتصاد|داووس]]، ترامپ و مارک روته دبیرکل [[ناتو]] بر سر چارچوبی توافق کردند که بر اساس آن، آمریکا بخشهایی از گرینلند را تحت عنوان مناطق پایگاهی مستقل مشابه پایگاههای بریتانیا در [[قبرس]] کنترل خواهد کرد. طبق این توافق، آمریکا میتواند بدون اجازۀ دانمارک، عملیات نظامی، اطلاعاتی و استخراج عناصر کمیاب را پیش ببرد؛ هرچند که حاکمیت دانمارک نقض نمیشود و الحاق کاملی صورت نمیگیرد. ترامپ همچنین در حال بررسی ایده پیشنهاد یک میلیون دلار به هر یک از ۵۷ هزار ساکن جزیره در ازای رأی به الحاق به آمریکا است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353138/ «جزئیات توافق ترامپ در خصوص گرینلند؛ آزادی عمل آمریکا در زمین، هوا و دریا»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
