حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۰۷: | خط ۱۰۷: | ||
=== سازمان خلق عرب === | === سازمان خلق عرب === | ||
در | پس از انقلاب ۱۳۵۷، در خوزستان گروهی با عنوان «سازمان خلق عرب» به رهبری محمد طاهر شبیر خاقانی و شیخ عیسی شبیر خاقانی شکل گرفت که با طرح مطالباتی مانند خودمختاری، رسمیت زبان عربی و تشکیل نهادهای محلی فعالیت میکرد. این جریان در سال ۱۳۵۸ با برگزاری تجمعات، تصرف برخی مراکز دولتی و درگیریهای مسلحانه در شهرهایی مانند خرمشهر به یکی از کانونهای ناآرامی در منطقه تبدیل شد. همزمان گزارشهایی از حمایت و دخالت خارجی، بهویژه از سوی رژیم بعث عراق، در تجهیز و تحریک این گروه منتشر شد. با گسترش درگیریها و ورود نیروهای ارتش و سپاه برای برقراری نظم، مراکز وابسته به این سازمان تصرف و شماری از اعضای آن بازداشت شدند. پس از بازداشت افراد مسلح و انتقال شیخ شبیر خاقانی از خوزستان، ناآرامیهای مرتبط با این جریان بهتدریج فروکش کرد.<ref>[https://psri.ir/?id=j3dxobhh «تجزیه طلبی زیر عبای استعمار»، وبسایت موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | ||
=== '''حزب دموکرات کردستان ایران''' === | |||
حزب دموکرات کردستان ایران در ۲۵ مرداد ۱۳۲۴ در شهر مهاباد تأسیس شد و در متن بهعنوان یکی از اصلیترین گروههای فعال کردی معرفی شده است. در اساسنامه این حزب بر تشکیل جمهوری فدرال در ایران، حفظ خودمختاری ویژه کردستان، سکولاریسم و رسمیبودن زبان کردی تأکید شده و اهداف آن از طرح «خودمختاری کردستان» به سمت «فدرالیسم در ایران» توصیف شده است. از رهبران شاخص این حزب در متن به قاضی محمد، عبدالرحمن قاسملو، صادق شرفکندی، مصطفی هجری و عبدالله حسنزاده اشاره شده است. در گزارش همچنین به حمایتهای خارجی از سوی عراق، شوروی، ناتو، اسرائیل، فرانسه و ترکیه اشاره شده و رخدادهایی مانند بمباران زندان دولهتو در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۶۰ و ترور صادق شرفکندی در سال ۱۳۷۱ ذکر شده است. در ادامه متن به انشعابات این حزب نیز پرداخته شده که از جمله آنها میتوان به جناح عبدالله حسنزاده که پس از کشتهشدن شرفکندی از بدنه اصلی جدا شد و جناح مصطفی هجری که مرکز آن در اربیل عراق قرار دارد اشاره کرد؛ همچنین گروهی با عنوان حزب پاک (PAK) نیز در متن بهعنوان یکی از گروههای مرتبط و کوچک معرفی شده است.<ref>[https://psri.ir/?id=60nqb3q39j حیدری، «انقلاب اسلامی و گروههای تجزیه طلب در ایران؛ «حزب دمکرات کردستان»»، وبسایت موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | |||
=== '''حزب کومله''' === | |||
کومله در متن بهعنوان یکی از مهمترین گروههای سیاسی کردی معرفی شده که در سال ۱۳۵۷ از ادغام سه مجموعه شامل «گروه انقلابی زحمتکشان»، «شیرین بهاره» و «اتحادیه کشاورزان» شکل گرفت. این حزب دارای گرایش مارکسیستی، کمونیستی و چپگرا معرفی شده و اهداف آن جدایی کردستان، تشکیل کردستان بزرگ، انقلاب اجتماعی و استقرار سوسیالیسم عنوان شده است. در متن از سلیمان معینی، عزالدین حسینی، عبدالله مهتدی، ابراهیم علیزاده و عمر ایلخانیزاده بهعنوان چهرههای شاخص این جریان نام برده شده است. همچنین به برخی درگیریها و فعالیتهای این گروه از جمله حوادث مرتبط با زندان دولهتو، کشتار اسرا و جنگ داخلی با حزب دموکرات در فاصله سالهای ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۷ اشاره شده است. در ادامه، متن به انشعابات این جریان نیز میپردازد و از شاخههایی مانند «کومله زحمتکشان کردستان» به رهبری عمر ایلخانیزاده و «کومله سازمان انقلابی زحمتکشان» به رهبری عبدالله مهتدی بهعنوان شاخههای منشعب از کومله یاد میکند.<ref>[https://psri.ir/?id=60nqb3q39j حیدری، «انقلاب اسلامی و گروههای تجزیه طلب در ایران؛ «حزب دمکرات کردستان»»، وبسایت موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | |||
این تحرکات در فضایی شکل گرفت که حکومت مرکزی در حال تثبیت ساختارهای جدید سیاسی و امنیتی بود. درگیریهای مسلحانه، تصرف پادگانها، طرح مطالبات خودمختاری یا جدایی و شکلگیری گروههای سازمانیافته، از جلوههای این دوره بهشمار میآید. با این حال، این جریانها در نهایت با استقرار حاکمیت مرکزی، مداخله نهادهای امنیتی و نظامی، و نیز عدم همراهی گسترده بدنه اجتماعی اقوام ایرانی، به اهداف تجزیهطلبانه خود دست نیافتند و تمامیت ارضی ایران حفظ شد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6463/9849/119549/%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87_%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87_%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 صلاح، «سابقه تجزیه طلبی در ایران»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.] </ref> تهاجم صدام به ایران نیز ادامۀ همین پروژۀ بزرگ بود که با هدف جداسازی خوزستان و فروپاشی نظام صورت گرفت، اما با مقاومت همهجانبۀ ملت ناکام ماند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/113012/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87 نقدیپور، «ایران وادامه پروژه تاریخی تجزیه»، وبسایت نورنیوز.]</ref> | |||
=== '''نقشههای دشمنان در سالهای اخیر''' === | === '''نقشههای دشمنان در سالهای اخیر''' === | ||
| خط ۱۲۴: | خط ۱۳۲: | ||
* «تجزیه طلبی زیر عبای استعمار»، وبسایت موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۸ خرداد ۱۴۰۴ش. | * «تجزیه طلبی زیر عبای استعمار»، وبسایت موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۸ خرداد ۱۴۰۴ش. | ||
* رنجبر درخشیلر، جواد، «بازی با آتش تجزیه؛ تفنن نیست! »، پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اسفند ۱۴۰۳ش. | * رنجبر درخشیلر، جواد، «بازی با آتش تجزیه؛ تفنن نیست! »، پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اسفند ۱۴۰۳ش. | ||
* حیدری، اصغر، «انقلاب اسلامی و گروههای تجزیه طلب در ایران؛ «حزب دمکرات کردستان»»، وبسایت موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۴۰۰ش. | |||
* صلاح، مهدی، «سابقه تجزیه طلبی در ایران»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آذر ۱۴۰۳ش. | * صلاح، مهدی، «سابقه تجزیه طلبی در ایران»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آذر ۱۴۰۳ش. | ||
* میرسنجری، میرمهرداد، «سرزمینهای جداشده و تهدید تمامیت ارضی ایران»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آبان ۱۳۸۸ش. | * میرسنجری، میرمهرداد، «سرزمینهای جداشده و تهدید تمامیت ارضی ایران»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آبان ۱۳۸۸ش. | ||