حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶۸: خط ۶۸:
تقویت سرمایه معنوی: روایت امدادهای غیبی در تاریخ و زندگی مؤمنان، به‌عنوان سرمایه معنوی برای نسل‌های آینده عمل می‌کند.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/253819/%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%C2%A0 «امدادهای غیبی در تکانه‌های اجتماعی »، وب‌سایت کیهان؛] [https://hawzah.net/fa/Article/View/99360/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C «بررسی امداد غیبی در زندگی بشر از دیدگاه علامه طباطبایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
تقویت سرمایه معنوی: روایت امدادهای غیبی در تاریخ و زندگی مؤمنان، به‌عنوان سرمایه معنوی برای نسل‌های آینده عمل می‌کند.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/253819/%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%C2%A0 «امدادهای غیبی در تکانه‌های اجتماعی »، وب‌سایت کیهان؛] [https://hawzah.net/fa/Article/View/99360/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C «بررسی امداد غیبی در زندگی بشر از دیدگاه علامه طباطبایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>


== امدادهای غیبی اجتماعی از منظر اندیشمندان ==
== امدادهای غیبی اجتماعی ==
بر اساس پژوهش‌های صورت‌گرفته، امدادهای غیبی تنها شامل افراد نمی‌شود، بلکه گاه جوامع و امت‌ها را در بر می‌گیرد. برای مثال مرتضی مطهری در این خصوص معتقد است که پیامبران بزرگ الهی در شرایطی ظهور کرده‌اند که جامعه بشریت سخت نیازمند وجود آنان بوده است. به تعبیر وی، آنان مانند دستی غیبی از آستین بیرون آمده و بشریت را نجات داده‌اند .
بر اساس دیدگاه‌های اندیشمندان مسلمان، امدادهای غیبی تنها شامل افراد نمی‌شود، بلکه گاه جوامع و امت‌ها را در بر می‌گیرد. برای مثال مرتضی مطهری معتقد است که پیامبران بزرگ الهی در شرایطی ظهور کرده‌اند که جامعه بشریت سخت نیازمند وجود آنان بوده است. به تعبیر وی، آنان مانند دستی غیبی از آستین بیرون آمده و بشریت را نجات داده‌اند.<ref>مطهری، امدادهای غیبی در زندگی بشر، 1404ش، ص89-90.</ref>


در نهج‌البلاغه نیز توصیفی از عصر بعثت پیامبر اسلام آمده که بیانگر شرایط دشوار آن دوره و ظهور پیامبر به‌عنوان منجی بشریت است. این توصیف از دیدگاه پژوهشگران، بیانگر نوعی امداد غیبی اجتماعی برای نجات انسان‌ها از تاریکی‌های جهل و گمراهی است.
در نهج‌البلاغه نیز توصیفی از عصر بعثت پیامبر اسلام آمده که بیانگر شرایط دشوار آن دوره و ظهور پیامبر به‌عنوان منجی بشریت است. این توصیف از دیدگاه پژوهشگران، بیانگر نوعی امداد غیبی اجتماعی برای نجات انسان‌ها از تاریکی‌های جهل و گمراهی است.<ref>نهج البلاغه، خطبه ۸9، 1392ش، ص104.</ref>


== امداد غیبی در سیره امام خمینی ==
از نگاه مفسران،  هدایت مجاهدان در مسیر حق و یاری دین خدا، جوامع ایمانی را از انحراف و اضمحلال مصون داشته است. مرتضی مطهری، وحی را بزرگ‌ترین امداد غیبی اجتماعی می‌داند که برای هدایت کل بشریت نازل شده است. به باور وی، الهامات و اشراق‌های علمی که به انسان‌های پاک‌دل عطا می‌شود، در خدمت پیشرفت و تعالی جوامع قرار می‌گیرد. حتی نجات پرهیزکاران از مشکلات، در بسیاری از موارد، حفظ وجود عناصر صالح برای ادامه حیات جامعه ایمانی را در پی دارد. این نگاه، امدادهای غیبی را نه رویدادهایی فردی، بلکه سنت‌هایی اجتماعی برای هدایت و حفظ جوامع انسانی در مسیر حق معرفی می‌کند.
 
== امداد غیبی در سیره امام خمینیۀ ==
امام خمینی امدادهای غیبی را سنت قطعی الهی می‌دانستند که در یاری بندگانی که در مسیر حق گام برمی‌دارند، تجلی می‌یابد. ایشان در دوران دفاع مقدس، با وجود محاسبات متعارف که ادامه جنگ را غیرممکن نشان می‌داد، بر اساس ایمان به وعده نصرت الهی، فرمان مقاومت صادر کردند و معتقد بودند خداوند کسانی را که دین او را یاری کنند، بی‌گمان یاری خواهد کرد. از نگاه ایشان، در همه جریان‌های انقلاب اسلامی، دست قدرت الهی حضور داشت و پیروزی‌ها صرفاً محصول توانمندی‌های مادی نبود. امام خمینی همراهی توده‌های مردم با انقلاب را نیز یکی از مصادیق امداد غیبی می‌خواندند که در پی صداقت و ایستادگی مبارزان نصیب آنان شد. ایشان بر این باور بودند که سنت نصرت الهی مختص صدر اسلام نیست، بلکه در عصر حاضر نیز شامل ملت‌هایی می‌شود که با اخلاص در مسیر حق مقاومت می‌کنند. از دیدگاه ایشان، ایستادگی مردم فلسطین و غزه و ناکامی قدرت‌های استکباری در برابر آنان، نمونه‌هایی از جاری بودن این سنت الهی در دوران معاصر است. به باور ایشان، جامعه‌ای که با اخلاص و ایستادگی در مسیر حق حرکت کند، از امدادهای غیبی بهره‌مند خواهد شد و هیچ قدرتی توان مقابله با آن را نخواهد داشت.
امام خمینی امدادهای غیبی را سنت قطعی الهی می‌دانستند که در یاری بندگانی که در مسیر حق گام برمی‌دارند، تجلی می‌یابد. ایشان در دوران دفاع مقدس، با وجود محاسبات متعارف که ادامه جنگ را غیرممکن نشان می‌داد، بر اساس ایمان به وعده نصرت الهی، فرمان مقاومت صادر کردند و معتقد بودند خداوند کسانی را که دین او را یاری کنند، بی‌گمان یاری خواهد کرد. از نگاه ایشان، در همه جریان‌های انقلاب اسلامی، دست قدرت الهی حضور داشت و پیروزی‌ها صرفاً محصول توانمندی‌های مادی نبود. امام خمینی همراهی توده‌های مردم با انقلاب را نیز یکی از مصادیق امداد غیبی می‌خواندند که در پی صداقت و ایستادگی مبارزان نصیب آنان شد. ایشان بر این باور بودند که سنت نصرت الهی مختص صدر اسلام نیست، بلکه در عصر حاضر نیز شامل ملت‌هایی می‌شود که با اخلاص در مسیر حق مقاومت می‌کنند. از دیدگاه ایشان، ایستادگی مردم فلسطین و غزه و ناکامی قدرت‌های استکباری در برابر آنان، نمونه‌هایی از جاری بودن این سنت الهی در دوران معاصر است. به باور ایشان، جامعه‌ای که با اخلاص و ایستادگی در مسیر حق حرکت کند، از امدادهای غیبی بهره‌مند خواهد شد و هیچ قدرتی توان مقابله با آن را نخواهد داشت.


خط ۹۱: خط ۹۳:


آیت‌الله خامنه‌ای با الهام از اندیشه امام خمینی، نقش خواص را در بهره‌مندی جامعه از امدادهای غیبی حیاتی می‌دانند. از نگاه ایشان، تحلیل واقعه کربلا نشان می‌دهد که اگر خواص جامعه در لحظه حساس، وظیفه خود را تشخیص داده و به موقع عمل کنند، تاریخ مسیر متفاوتی خواهد یافت و فجایعی چون کربلا تکرار نخواهد شد. به‌عبارتی، نصرت الهی مشروط به صداقت، ایستادگی و عمل به موقع خواص در صحنه‌های حساس است و جامعه‌ای که این شرایط را فراهم آورد، از امدادهای غیبی بهره‌مند خواهد شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=2208&npt=6 «نصرت الهی / وعده نصرت الهی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>
آیت‌الله خامنه‌ای با الهام از اندیشه امام خمینی، نقش خواص را در بهره‌مندی جامعه از امدادهای غیبی حیاتی می‌دانند. از نگاه ایشان، تحلیل واقعه کربلا نشان می‌دهد که اگر خواص جامعه در لحظه حساس، وظیفه خود را تشخیص داده و به موقع عمل کنند، تاریخ مسیر متفاوتی خواهد یافت و فجایعی چون کربلا تکرار نخواهد شد. به‌عبارتی، نصرت الهی مشروط به صداقت، ایستادگی و عمل به موقع خواص در صحنه‌های حساس است و جامعه‌ای که این شرایط را فراهم آورد، از امدادهای غیبی بهره‌مند خواهد شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=2208&npt=6 «نصرت الهی / وعده نصرت الهی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>
== امدادهای غیبی در فرهنگ عامه ==
در فرهنگ عامه جوامع اسلامی، باور به امدادهای غیبی و گشایش پس از سختی‌ها در قالب ضرب‌المثل‌های امیدبخش تجلی یافته است. در فرهنگ فارسی، این حکمت با تعبیر «پایان شب سیه سفید است» به روشن‌ترین شکل ممکن بیان شده و به انسان می‌آموزد که پس از تاریک‌ترین لحظات، روشنایی طلوع خواهد کرد. این امثال که ریشه در تجربۀ جمعی بشری و آموزه‌های دینی دارد، در دل مشکلات، چراغ امید را زنده نگه می‌دارد و یادآور می‌شود که گردش عالم بر پایه حکمت الهی، بیهوده نیست.<ref>مطهری، امدادهای غیبی در زندگی بشر، 1404ش، ص91.</ref> درون‌مایۀ این امثال در نهج البلاغه نیز با این بیان «عند انتهاء الشدة تکون الفرج» است؛ یعنی آنگاه که سختی به اوج رسید، گشایش فرا می‌رسد. <ref>نهج البلاغه، حکمت 351، 1392ش، ص585.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۱۱۵: خط ۱۲۰:


مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1386ش.
مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1386ش.
مطهری، مرتضی، امدادهای غیبی در زندگی بشر، تهران، صدرا، 1404ش.


مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه،  تهران، انتشارات معشر، ١٣٧٧ش.
مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه،  تهران، انتشارات معشر، ١٣٧٧ش.
خط ۱۲۳: خط ۱۳۰:


«نصرت الهی / وعده نصرت الهی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ  بازدید: 14 اسفند 1404ش.
«نصرت الهی / وعده نصرت الهی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ  بازدید: 14 اسفند 1404ش.
نهج البلاغه، ترجمۀ محمد دشتی، تهران، پیام عدالت، 1392ش.


«5 روایت از امدادهای غیبی در جنگ تحمیلی»، وب‌سایت نوید شاهد، تاریخ درج مطلب: 2 آبان 1396ش.
«5 روایت از امدادهای غیبی در جنگ تحمیلی»، وب‌سایت نوید شاهد، تاریخ درج مطلب: 2 آبان 1396ش.