حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۹۵: خط ۹۵:


== امدادهای غیبی در فرهنگ عامه ==
== امدادهای غیبی در فرهنگ عامه ==
در فرهنگ عامه جوامع اسلامی، باور به امدادهای غیبی و گشایش پس از سختی‌ها در قالب ضرب‌المثل‌های امیدبخش تجلی یافته است. در فرهنگ فارسی، این حکمت با تعبیر «پایان شب سیه سفید است» به روشن‌ترین شکل ممکن بیان شده و به انسان می‌آموزد که پس از تاریک‌ترین لحظات، روشنایی طلوع خواهد کرد. این امثال که ریشه در تجربۀ جمعی بشری و آموزه‌های دینی دارد، در دل مشکلات، چراغ امید را زنده نگه می‌دارد و یادآور می‌شود که گردش عالم بر پایه حکمت الهی، بیهوده نیست.<ref>مطهری، امدادهای غیبی در زندگی بشر، 1404ش، ص91.</ref> درون‌مایۀ این امثال در نهج البلاغه نیز با این بیان «عند انتهاء الشدة تکون الفرج» است؛ یعنی آنگاه که سختی به اوج رسید، گشایش فرا می‌رسد. <ref>نهج البلاغه، حکمت 351، 1392ش، ص585.</ref>
در فرهنگ عامه جامعۀ دینی، مضمون آیۀ «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا»<ref>سورۀ شرح، آیۀ 5.</ref> (همانا با سختی، آسانی است) چنان در باورها اشراب شده که در قالب ضرب‌المثل‌های امیدبخش بازتاب یافته و در فرهنگ فارسی، این مضمون با تعبیر «پایان شب سیه سفید است» به روشن‌ترین شکل ممکن بیان شده و به انسان می‌آموزد که پس از تاریک‌ترین لحظات، روشنایی طلوع خواهد کرد. این امثال که ریشه در تجربۀ جمعی بشری و آموزه‌های دینی دارد، در دل مشکلات، چراغ امید را زنده نگه می‌دارد و یادآور می‌شود که گردش عالم بر پایه حکمت الهی، بیهوده نیست.<ref>مطهری، امدادهای غیبی در زندگی بشر، 1404ش، ص91.</ref> درون‌مایۀ این امثال در نهج البلاغه نیز با این بیان «عند انتهاء الشدة تکون الفرج» است؛ یعنی آنگاه که سختی به اوج رسید، گشایش فرا می‌رسد.<ref>نهج البلاغه، حکمت 351، 1392ش، ص585.</ref>  
 
== امداد غیبی در شعر فارسی ==
شاعران فارسی‌زبان با الهام از باورهای دینی و تجربه‌های عرفانی، مفاهیم مرتبط با امداد غیبی را چه با صراحت و چه در قالب نمادها و استعاره‌ها و برای القای امید و اتصال به عالم معنا به کار برده‌اند.
 
چون نباشد فضل یزدان مایل امداد غیب  
 
بیدل است آخر دعا گوی و سبب ساز جهان
 
بیدل در این بیت به صراحت از «امداد غیب» نام برده و آن را در گرو فضل و عنایت الهی می‌داند. او جهان را نیازمند این امداد غیبی معرفی می‌کند.<ref>[https://ganjoor.net/bidel/ghazalbi/sh207 بیدل دهلوی، «غزلیات»غزل شمارهٔ ۲۰۷، وب‌سایت گنجور.]</ref>
 
<nowiki>**</nowiki>۲. مولوی (گشایش و نصرت الهی)**
 
> بگشا و گشایش بین  
 
> هاده چه به درویشان
 
مولانا در این غزل، بر رابطه گشایش و بخشش تأکید کرده و آن را سنتی الهی می‌داند. در جای دیگر می‌گوید:
 
> گشتم جمله شهرها نیست شکر مگر تو را  
 
> با تو مکیس چون کنم گر تو شکر گران دهی
 
این ابیات بیانگر آن است که گشایش‌ها و نعمت‌ها از سوی خداوند است و اوست که به بندگان خود عطا می‌کند .
 
<nowiki>**</nowiki>۳. حافظ (اتصال به عالم غیب)**
 
> دلی که غیب نمای است و جام جم دارد  
 
> ز خاتمی که دمی گم شود چه غم دارد
 
حافظ در این بیت، دل آگاه را به عالم غیب متصل می‌داند و چنین دلی را از ناملایمات بی‌غم معرفی می‌کند. این اشاره‌ای لطیف به امداد غیبی برای دل‌های بیدار است .
 
<nowiki>**</nowiki>۴. سعدی (امید به حفظ الهی)**
 
> عهد ما با تو نه عهدی که تغیر بپذیرد  
 
> بوستانیست که هرگز نزند باد خزانش


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۱۰۸: خط ۱۴۵:


«بررسی امداد غیبی در زندگی بشر از دیدگاه علامه طباطبایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، 24 آبان 1399ش.
«بررسی امداد غیبی در زندگی بشر از دیدگاه علامه طباطبایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، 24 آبان 1399ش.
بیدل دهلوی، «غزلیات»غزل شمارهٔ ۲۰۷، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: 17 اسفند 1404ش.


راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الالفاظ القرآن، بیروت، دارالقلم، 1412ق.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الالفاظ القرآن، بیروت، دارالقلم، 1412ق.