امداد غیبی: تفاوت میان نسخه‌ها

مفسران قرآن کریم بر این باورند که خداوند با صراحت بر حقیقت نیازمندی انسان به امداد الهی انگشت نهاده است. به اعتقاد آنها، آیاتی که انسان‌ها را نیازمند ذاتی خداوند معرفی می‌کند، گویای این معناست که فقر و احتیاج، ویژگی ذاتی انسان و بی‌نیازی مطلق، منحصر در پروردگار است.<ref>سورۀ فاطر، آیۀ 15.</ref> از دیدگاه آنان، هیچ موجودی جز خدا نمی‌تواند به انسان نیازمند کمک رساند، زیرا همه ممکن‌الوجودها خود نیازمند و محتاج‌اند. پژوهشگران علوم قرآنی تأکید دارند که این نیازمندی انسان به خدا، همیشگی است و تمامی اقسام فقر مادی و معنوی را در بر می‌گیرد. به باور ایشان، این حقیقت که انسان بالذات فقیر است و تنها خداوند غنی بالذات می‌تواند پاسخ‌گوی این نیاز بی‌پایان باشد، دریچه‌ای از امید را به روی انسان می‌گشاید و او را به منبع لایزال الهی پیوند می‌زند.<ref>سبحانی، منشور جاوید، ١٣٧٥ش، ج٢، ص١٣٦.</ref>

* یاری با فرشتگان در جنگ‌ها: در نخستین نبرد مسلمانان یعنی جنگ بدر، با وجود کاستی‌های فراوان در تعداد نفرات و تجهیزات، بر اساس آیات قرآن، خداوند با فرستادن فرشتگان به یاری آنان شتافت.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1377ش، ج3، ص78.</ref>

* ایجاد آرامش در قلب مؤمنان: از دیگر مصادیق امداد غیبی که در قرآن به آن اشاره شده، نزول «سکینه» یا آرامش بر دل‌های مؤمنان در شرایط سخت جنگی است.

== امداد غیبی در سیره امام خمینیۀ  ==

امام خمینی امدادهای غیبی را سنت قطعی الهی می‌دانستند که در یاری بندگانی که در مسیر حق گام برمی‌دارند، تجلی می‌یابد. ایشان در دوران دفاع مقدس، با وجود محاسبات متعارف که ادامه جنگ را غیرممکن نشان می‌داد، بر اساس ایمان به وعده نصرت الهی، فرمان مقاومت صادر کردند و معتقد بودند خداوند کسانی را که دین او را یاری کنند، بی‌گمان یاری خواهد کرد. از نگاه ایشان، در همه جریان‌های انقلاب اسلامی، دست قدرت الهی حضور داشت و پیروزی‌ها صرفاً محصول توانمندی‌های مادی نبود. امام خمینی همراهی توده‌های مردم با انقلاب را نیز یکی از مصادیق امداد غیبی می‌خواندند که در پی صداقت و ایستادگی مبارزان نصیب آنان شد. ایشان بر این باور بودند که سنت نصرت الهی مختص صدر اسلام نیست، بلکه در عصر حاضر نیز شامل ملت‌هایی می‌شود که با اخلاص در مسیر حق مقاومت می‌کنند. از دیدگاه ایشان، ایستادگی مردم فلسطین و غزه و ناکامی قدرت‌های استکباری در برابر آنان، نمونه‌هایی از جاری بودن این سنت الهی در دوران معاصر است. به باور ایشان، جامعه‌ای که با اخلاص و ایستادگی در مسیر حق حرکت کند، از امدادهای غیبی بهره‌مند خواهد شد و هیچ قدرتی توان مقابله با آن را نخواهد داشت.

 

 

آیت‌الله خامنه‌ای در تبیین نقش امدادهای غیبی در هشت سال دفاع مقدس، بر چند نکته اساسی تأکید کرده‌اند. نخست آنکه امداد غیبی هرگز به معنای نفی تلاش و مجاهدت انسانی نیست، بلکه در بطن آن تحقق می‌یابد. به تعبیر ایشان، این انگیزه‌های الهی و معنوی بود که کمبودهای مادی رزمندگان را جبران کرد و به آنان قدرت مقاومت در برابر دشوارترین شرایط را بخشید.

 

دوم آنکه امداد غیبی در قالب گشایش‌های خارق‌العاده ظهور می‌یابد. از منظر ایشان، ماجرای آزادی اسیران ایرانی نمونه‌ای از این نصرت الهی است؛ در شرایطی که پیش‌بینی می‌شد مبادله اسرا تا سه دهه طول بکشد، ناگهان با تحولات منطقه‌ای و احساس نیاز دشمن به عقبه امن، اسیران بدون مذاکرات طولانی و به‌صورت گروهی آزاد شدند. این رویداد از نگاه ایشان تجلی روشن نصرت الهی بود.

 

سوم آنکه امداد غیبی به معنای معیت دائمی الهی با مؤمنان است. آیت‌الله خامنه‌ای با استناد به آیات قرآن و داستان حضرت موسی، معیت الهی را عامل پیروزی جبهه حق بر قدرت‌های ظاهری می‌دانند و معتقدند اگر جامعه بتواند این همراهی الهی را حفظ کند، هیچ قدرتی توان مقابله با آن را نخواهد داشت.

 

=== حیات سیاسی و اجتماعی ایران معاصر ===

از منظر آیت‌الله خامنه‌ای، امدادهای غیبی نه منحصر به دوران دفاع مقدس، بلکه جاری در تمامی عرصه‌های حیات سیاسی و اجتماعی ایران بوده است. به باور ایشان، در دوران مبارزه با رژیم طاغوت، با وجود نابرابری آشکار قدرت، صداقت و ایستادگی مبارزان زمینه‌ساز نصرت الهی شد و خداوند همراهی مردم را که خود از مصادیق امداد غیبی است، نصیب آنان کرد.

 

در تحلیل تحولات منطقه و مسئله فلسطین نیز از نگاه ایشان، نصرت الهی عامل تعیین‌کننده‌ای در پیروزی‌های جبهه مقاومت بوده است. ایستادگی غزه با وجود محاصره کامل، سقوط رژیم‌های وابسته، شکل‌گیری بیداری اسلامی در منطقه و افزایش انزوای بین‌المللی رژیم صهیونیستی، همگی از دیدگاه ایشان مصادیق نصرت الهی تلقی می‌شوند.

 

آیت‌الله خامنه‌ای با الهام از اندیشه امام خمینی، نقش خواص را در بهره‌مندی جامعه از امدادهای غیبی حیاتی می‌دانند. از نگاه ایشان، تحلیل واقعه کربلا نشان می‌دهد که اگر خواص جامعه در لحظه حساس، وظیفه خود را تشخیص داده و به موقع عمل کنند، تاریخ مسیر متفاوتی خواهد یافت و فجایعی چون کربلا تکرار نخواهد شد. به‌عبارتی، نصرت الهی مشروط به صداقت، ایستادگی و عمل به موقع خواص در صحنه‌های حساس است و جامعه‌ای که این شرایط را فراهم آورد، از امدادهای غیبی بهره‌مند خواهد شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=2208&npt=6 «نصرت الهی / وعده نصرت الهی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>

شاعران فارسی‌زبان با الهام از باورهای دینی و تجربه‌های عرفانی، مفاهیم مرتبط با امداد غیبی را چه با صراحت و چه در قالب نمادها و استعاره‌ها و برای القای امید و اتصال به عالم معنا به کار برده‌اند.