حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
== معرفی و تاریخچه == | == معرفی و تاریخچه == | ||
شورای موقت رهبری، نهادی قانونی در جمهوری اسلامی ایران است که طبق اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصلاحی ۱۳۶۸ش)، در صورت فوت، کنارهگیری یا عزل رهبر، وظایف وی را تا زمان تعیین رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری بر عهده میگیرد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/133631 «فصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلش شورای اسلامی.]</ref> هدف از پیشبینی این نهاد در [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، جلوگیری از ایجاد خلأ در قدرت و تداوم مدیریت عالی کشور در دوران انتقال است. از منظر تاریخی، قانون اساسی مصوب ۱۳۵۸ش دو الگوی رهبری فردی و شورای رهبری (بهعنوان مقام دائمی) را پیشبینی کرده بود. در جریان بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ش، الگوی رهبری شورایی از ساختار سیاسی حذف و نهاد شورای موقت رهبری با کارکردی محدود به زمان انتقال قدرت، جایگزین آن شد. نخستین تشکیل رسمی این شورا در تاریخ ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش، پس از [[ترور]] و [[شهادت]] آیتالله [[سید علی خامنهای|سیدعلی خامنهای]]، دومین رهبر [[انقلاب اسلامی ایران]]، به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1145680/شورای-موقت-رهبری-چیست-و-چه-وظایفی-بر-عهده-دارد «شورای موقت رهبری چیست و چه وظایفی برعهده دارد؟»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> | |||
== اعضای شورای موقت رهبری == | == اعضای شورای موقت رهبری == | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
این شورا صرفاً وظایف مذکور در اصل ۱۱۰ را بر عهده دارد و صلاحیت انتخاب رهبر جدید را ندارد؛ چرا که این مسئولیت منحصراً در حیطۀ اختیارات مجلس خبرگان رهبری است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/953214/شورای-موقت-رهبری-می-تواند-رهبر-جدید-انتخاب-کند «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | این شورا صرفاً وظایف مذکور در اصل ۱۱۰ را بر عهده دارد و صلاحیت انتخاب رهبر جدید را ندارد؛ چرا که این مسئولیت منحصراً در حیطۀ اختیارات مجلس خبرگان رهبری است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/953214/شورای-موقت-رهبری-می-تواند-رهبر-جدید-انتخاب-کند «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | ||
== برگزاری جلسات == | == برگزاری جلسات == | ||
| خط ۱۰۸: | خط ۱۰۳: | ||
اتخاذ تصمیم برای تقویت نیروهای مسلح و تأمین کالاهای اساسی و دارو، تمهیدات لازم جهت تشکیل مجلس خبرگان برای انتخاب رهبر آینده اندیشیده و تأکید بر حفظ استقلال ملی در برابر مداخلات خارجی. | اتخاذ تصمیم برای تقویت نیروهای مسلح و تأمین کالاهای اساسی و دارو، تمهیدات لازم جهت تشکیل مجلس خبرگان برای انتخاب رهبر آینده اندیشیده و تأکید بر حفظ استقلال ملی در برابر مداخلات خارجی. | ||
|} | |} | ||
== دوره فعالیت == | |||
شورای موقت رهبری نهادی گذرا است که فعالیت آن صرفاً تا زمان انتخاب رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری ادامه مییابد. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بازهٔ زمانی مشخصی برای طول دوره فعالیت این شورا تعیین نشده است و ملاک پایان کار آن، منحصراً قطعی شدن انتخاب رهبر جدید است. اگرچه طبق تکالیف قانونی، تعیین رهبر جدید باید در اسرع وقت صورت گیرد، اما محدودیت زمانی صریحی در متن قانون برای فعالیت این شورا پیشبینی نشده است. بهگفتۀ منابع، شورای نگهبان نیز بهعنوان مرجع تفسیر قانون اساسی، زمان عددی معینی برای مفهوم موقت در این زمینه تعیین نکرده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/953214/شورای-موقت-رهبری-می-تواند-رهبر-جدید-انتخاب-کند «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | |||
پس از ترور سیدعلی خامنهای در حملۀ آمریکا و اسرائیل به ایران در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، انتخاب رهبر جدید بهدلیل شرایط جنگی تا چند روز محقق نشد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2189050/ببینید-سخنگوی-شورای-نگهبان-شورای-موقت-رهبری-تشکیل-شده-است «سخنگوی شورای نگهبان: شورای موقت رهبری تشکیل شده است»، خبرگزاری تحلیلی ایران.]</ref> برخی رسانهها در روز چهارشنبه [[۱۳ اسفند]] ۱۴۰۴ش گزارشهایی از تلاش و مشارکت اعضای مجلس خبرگان رهبری برای تعیین رهبر جدید را ارائه کردند.<ref>[https://ir.voanews.com/a/iran-temporary-leadership-council/8119289.html «برگزاری جلسه مخفیانه شورای موقت رهبری جمهوری اسلامی»، خبرگزاری صدای آمریکا.]</ref> در نهایت، مجلس خبرگان سیدمجتبی حسینی خامنهای را بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران برگزید و با این انتخاب، مأموریت شورای موقت رهبری پایان یافت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770014/%D8%B7%D8%AD%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%81-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «طحاننظیف: کار شورای موقت رهبری به پایان رسید»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
