حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۷۴: | خط ۱۷۴: | ||
| ظهور در سالهای ۱۹۹۵-۱۹۹۶؛ بیشتر یک بستر وسیع اعتراضی-هویتی با خواستههای قومگرایانه و جداییخواهانه است تا یک حزب کلاسیک.<ref>[https://iranemoaser.ir/wp-content/uploads/2019/09/monadiyan-tajziye-azerbayejan-aziran2.pdf حیدری، «منادیان شوم تجزیه آذربایجان ایران در دهه اخير (2)»، 1395ش، ص111.]</ref> | | ظهور در سالهای ۱۹۹۵-۱۹۹۶؛ بیشتر یک بستر وسیع اعتراضی-هویتی با خواستههای قومگرایانه و جداییخواهانه است تا یک حزب کلاسیک.<ref>[https://iranemoaser.ir/wp-content/uploads/2019/09/monadiyan-tajziye-azerbayejan-aziran2.pdf حیدری، «منادیان شوم تجزیه آذربایجان ایران در دهه اخير (2)»، 1395ش، ص111.]</ref> | ||
|} | |} | ||
=== سیستان و بلوچستان === | |||
گروههای منتسب به تجزیهطلبی در استان سیستان و بلوچستان: | |||
==== جبهه متحد بلوچستان ایران ==== | |||
جبهه متحد بلوچستان ایران یک تشکل سیاسیِ مستقر در خارج از کشور است که در سال ۲۰۰۳ توسط '''عبدالستار دوشوکی'''، پژوهشگر و فعال سیاسی بلوچ، تأسیس شد. دوشوکی همچنین ریاست «مرکز مطالعات بلوچستان» در لندن را بر عهده دارد. | |||
این جبهه در رسانههای فارسیزبان و عربی خارج از ایران از جمله بیبیسی فارسی، صدای آمریکا، رادیو فردا و العربیه حضور رسانهای داشته است. بر اساس گزارش رسانههای رسمی ایران، این تشکل از سوی نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی بهعنوان گروهی با گرایشهای تجزیهطلبانه معرفی شده و متهم به تلاش برای ایجاد شکاف قومی و سیاسی در بلوچستان ایران است. | |||
این جبهه در نشستها و کنگرههای سیاسی اپوزیسیون خارج از کشور شرکت داشته و بر موضوعاتی چون حقوق قومی، تمرکززدایی سیاسی و انتقاد از سیاستهای جمهوری اسلامی در مناطق بلوچنشین تأکید میکند. | |||
==== حزب مردم بلوچستان ==== | |||
حزب مردم بلوچستان یک حزب سیاسی بلوچ با گرایش ملیگرایانه است که در '''۲۱ سپتامبر ۲۰۰۳''' تأسیس شد. این حزب هدف خود را پیگیری حقوق سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بلوچهای ایران اعلام کرده و از '''ایجاد نظامی دموکراتیک، سکولار و فدرال در ایران''' حمایت میکند. | |||
اعضای اولیه این حزب ترکیبی از فعالان پیشین جنبش ملی بلوچستان، برخی سازمانهای چپگرا و فعالان سیاسی مستقل بلوچ بودهاند. این حزب در مجامع بینالمللی از جمله پارلمانهای دانمارک، سوئد، فرانسه، آلمان، کانادا و همچنین برخی نشستهای ایالات متحده حضور داشته و موضوع وضعیت بلوچها در ایران را مطرح کرده است. | |||
بر اساس دیدگاه نهادهای رسمی ایران، حزب مردم بلوچستان در زمره گروههای تجزیهطلب طبقهبندی میشود، در حالی که خود حزب، فعالیتهایش را سیاسی و حقوقمحور معرفی میکند. | |||
==== حزب همبستگی ملی بلوچستان ==== | |||
حزب همبستگی ملی بلوچستان (بلوچستانءِ راجی تپاکی) در سال ۱۳۹۹ش اعلام موجودیت کرد. این حزب خود را یک تشکل سیاسی بلوچ معرفی میکند که برای «احیای دولت ملی در بلوچستان» فعالیت میکند. | |||
حبیبالله بلوچ دبیرکل این حزب است و از طریق رسانهها و شبکههای اجتماعی به بیان مواضع سیاسی میپردازد. این حزب بر همکاری با دیگر جریانهای مخالف جمهوری اسلامی و مشارکت در فعالیتهای رسانهای و سیاسی اپوزیسیون تأکید دارد. | |||
منابع رسمی جمهوری اسلامی، این حزب را دارای اهداف تجزیهطلبانه و براندازانه معرفی کردهاند، در حالی که حزب، خود را مدافع آزادیهای سیاسی و حقوق قومی بلوچها میداند. | |||
==== شورای همکاری بلوچستان (BCC) ==== | |||
شورای همکاری بلوچستان در سال ۱۴۰۰ش با انتشار بیانیهای اعلام موجودیت کرد. این شورا متشکل از فعالان سیاسی بلوچ، چهرههای مستقل و برخی اعضای مرتبط با احزاب بلوچ مخالف جمهوری اسلامی است. | |||
این شورا تمرکز خود را بر فعالیت در فضای مجازی، ارتباط با نهادهای بینالمللی و اطلاعرسانی درباره وضعیت بلوچستان اعلام کرده است. شورای همکاری بلوچستان ساختار حزبی کلاسیک ندارد و بیشتر بهصورت شبکهای فعالیت میکند. | |||
بر اساس گزارش رسانهها و نهادهای امنیتی ایران، این شورا در چارچوب فعالیتهای اپوزیسیون و در تقابل با سیاستهای جمهوری اسلامی ارزیابی میشود. اعضای شورا، فعالیت خود را مسالمتآمیز و سیاسی توصیف میکنند. | |||
==== جندالله ==== | |||
جندالله گروهی مسلح بود که در دهه ۱۳۸۰ خورشیدی با رهبری عبدالمالک ریگی در استان سیستان و بلوچستان شکل گرفت. این گروه با انجام عملیات مسلحانه علیه اهداف نظامی و امنیتی ایران شناخته شد و در منابع رسمی کشور بهعنوان یک گروه تروریستی معرفی گردید. | |||
بر اساس محتوای فایل ''داستان دشمنان سیستان''، جندالله بهعنوان خاستگاه اصلی و هسته اولیه چندین جریان مسلح بعدی در منطقه شناخته میشود. در این متن، برخی گروههای تندرو منطقهای مانند سپاه صحابه و لشگر جهنگوی (ارتش آخرت) بهعنوان الگوهای فکری یا عملیاتی مؤثر بر شکلگیری جندالله معرفی شدهاند و همچنین به تأثیرپذیری ایدئولوژیک آن از جریانهایی چون طالبان و القاعده اشاره شده است. | |||
جندالله در بیانیهها و مواضع رسانهای خود، هدف اعلامی فعالیتش را «حمایت از حقوق مردم بلوچ»، «دفاع از اهلسنت ایران» و «اعتراض به آنچه تبعیض ساختاری و محرومیت مناطق بلوچنشین مینامد» عنوان میکرد. با این حال، فعالیتهای این گروه در ارزیابی رسمی دولت ایران، موجب ناامنی گسترده در منطقه تلقی شده است. | |||
==== جیشالعدل ==== | |||
جیشالعدل گروهی مسلح است که پس از تضعیف و فروپاشی ساختار اصلی جندالله، در دهه ۱۳۹۰ خورشیدی در جنوب شرق ایران و مناطق مرزی با پاکستان ظهور کرد. طبق محتوای فایل ''داستان دشمنان سیستان''، این گروه بهعنوان ادامه تشکیلاتی و بازتولید سازمانیافته جریان جندالله معرفی میشود و محور اصلی تحلیل این اثر را تشکیل میدهد. | |||
در گزارشهای رسمی جمهوری اسلامی ایران، جیشالعدل بهعنوان یک گروه تروریستی شناخته میشود و مسئولیت چندین عملیات مسلحانه را بر عهده گرفته است. همزمان، این گروه در بیانیههای خود، همانند جندالله، '''هدف اعلامی''' فعالیتش را «دفاع از حقوق مردم بلوچ»، «حمایت از اهلسنت» و «مقابله با سیاستهای امنیتی و تبعیضآمیز دولت» بیان میکند. | |||
=== '''نقشههای دشمنان در سالهای اخیر''' === | === '''نقشههای دشمنان در سالهای اخیر''' === | ||
در سالهای اخیر، اندیشکدههای آمریکایی و صهیونیستی راهبرد تجزیۀ ایران را با شدت بیشتری پیگیری میکنند. دشمنان تلاش کردند در جریان [[اغتشاشات]]، با تمرکز بر تنوع قومیتی ایران جبههای علیه یکپارچگی ایران بگشایند.<ref>[https://farsnews.ir/reza_hosseini/1759149845729658618/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «پیشنهاد اندیشکده آمریکایی برای تجزیه ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> | در سالهای اخیر، اندیشکدههای آمریکایی و صهیونیستی راهبرد تجزیۀ ایران را با شدت بیشتری پیگیری میکنند. دشمنان تلاش کردند در جریان [[اغتشاشات]]، با تمرکز بر تنوع قومیتی ایران جبههای علیه یکپارچگی ایران بگشایند.<ref>[https://farsnews.ir/reza_hosseini/1759149845729658618/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «پیشنهاد اندیشکده آمریکایی برای تجزیه ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||