بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big> | '''<big>سید علی حسینی خامنهای؛</big>''' دومین رهبر نظام جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه. | ||
سید علی حسینی خامنهای (۱۳۱۸-۱۴۰۴ش) از فقیهان، مفسران و دومین رهبر نظام جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه دوازدهامامی در ایران است. خامنهای از حدود سن چهارسالگی در مکتبخانه علاوه بر خواندن و نوشتن، قرائت و تجوید قرآن را یاد گرفت. بعد از پایان تحصیلات ابتدایی، تحصیل علوم حوزوی را از سنین کودکی آغاز کرد و در حوزههای مشهد، نجف و قم به تحصیل پرداخت و از سید محمدهادی میلانی اجازه تدریس گرفت. فعالیتهای مبارزاتی و سیاسی او پیرامون انقلاب اسلامی در نوجوانی، از طریق آشنایی با سید مجتبی نواب صفوی شکل گرفت. او از فعالان نهضت سید روحالله خمینی در سال ۱۳۴۱ش بود و پیش از انقلاب اسلامی ایران بهعلت فعالیتهای سیاسی، توسط حکومت پهلوی شش مرتبه بازداشت شد و به زندان رفت. او در سال ۱۳۵۶ش، ابتدا به ایرانشهر و بعد از آن به جیرفت تبعید شد. همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ش، سید علی خامنهای از تبعید آزاد شد و ابتدا در مشهد فعالیت داشت و بعد از آن به تهران سفر کرد و به نمایندۀ شورای انقلاب، معاون وزارت دفاع و امامت جمعه تهران منصوب شد. او قبل از اینکه براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بعد از رحلت سید روحالله خمینی، عالیترین مقام کشور و فرمانده کل نیروهای مسلح محسوب شود، یک دوره نمایندۀ تهران در مجلس شورای اسلامی و دو دوره ریاستجمهور از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ش را برعهده داشت. او در دورۀ نمایندگی مجلس، در ششم تیرماه ۱۳۶۰ش در مسجد ابوذر تهران توسط منافقین مورد ترور نافرجام قرار گرفت که بر اثر آن دست راستش مجروح شد. در دوران ریاستجمهوری، مسئولیت رئیس شورای عالی پشتیبانی جنگ، ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام و نائب رئیس اول شورای بازنگری قانون اساسی را برعهده داشت. در سال ۱۳۶۸ش مجلس خبرگان با اکثریت آراء او را بهعنوان دومین رهبر ایران معرفی کرد و مردم با او بیعت کردند. علاوه بر مسئولیتهای سیاسی در دورانهای مختلف، میتوان به دیدگاههای سیاسی، اجتماعی و فقهی که در سخنرانیها، پیامها، فتواها و آثار مکتوب او بیان شده است، اشاره کرد. از دیدگاههای مشهور سیاسی او، دیدگاه ضد امپریالیسمی، ضد آمریکایی و ضد صهیونیستی است. بنابر فتوای او، افزون بر استفاده از سلاح هستهای، دیگر انواع سلاحهای کشتارجمعی مانند بمب اتم، سلاح شیمیایی و سلاح میکروبی، از نظر اسلام ممنوع و حرام است. سازمانهای ایجادشده با حمایت سید علی خامنهای شامل جامعة المصطفی العالمیه، مجمع جهانی اهلبیت، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، مؤسسة دائرةالمعارف فقه اسلامی بر مذهب اهلبیت، مرکز خدمات حوزههای علمیه، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس، شورای عالی فضای مجازی، شورای عالی قرآن است. سید علی خامنهای در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش در ماه رمضان در جریان حملۀ مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به بیت رهبری در محل کارش، بههمراه جمعی از بستگان نزدیک مانند پسر، عروس، داماد، نوه و جمعی از فرماندهان نظامی به شهادت رسید. در واکنش به شهادت او، جمع عظیمی از مردم در تمام شهرهای ایران و برخی کشورهای دیگر از جمله عراق، پاکستان و هند تجمع کردند. دولت ایران به این مناسبت ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیل عمومی اعلام کرد. | |||
== خانواده == | == خانواده == | ||
سید علی خامنهای فرزند سید جواد حسینی خامنهای<ref>شریفرازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۴ش، ج۷، ص۱۲۸.</ref> و سیده خدیجه میردامادی<ref>زنگنهقاسمآبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲، ج۱، ص۴۵۹.</ref> در چهارشنبه ۲۹ فروردین سال ۱۳۱۸ش مطابق با ۲۸ صفر ۱۳۵۸ق/ ۱۹ آوریل ۱۹۳۹م، در شهر مشهد در خانوادهای ساده<ref>یعقوب، اندیشههای سیاسی اجتماعی امام خامنهای، ۱۳۶۳ش، ص۹۲.</ref> و مذهبی به دنیا آمد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/376844/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C?q=%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C&score=137438953000.0&rownumber=16 روزبه، «زندگینامه مقام معظم رهبری»، ۱۳۸۵ش، ص۱۰.]</ref> نسب او به سادات افطسی و سلطان سید احمد میرسد که با پنج واسطه از نوادگان امام سجاد است.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۳.</ref> | |||
پدرش، مجتهد و | پدرش، مجتهد و تحصیلکردۀ حوزه علمیه نجف، از امامان جماعت مسجد گوهرشاد،<ref>زنگنهقاسمآبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۷۷.</ref> مسجد صدیقیهای بازار مشهد و مدرس علوم حوزوی بود.<ref>شریفرازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۴ش، ج۷، ص۱۲۸.</ref> نسب او از طرف مادر نیز به محمد دیباج، فرزند امام صادق نسبت داده شده است.<ref>زنگنهقاسمآبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲، ج۱، ص۴۵۸.</ref> | ||
== همسر و فرزندان == | == همسر و فرزندان == | ||
سید علی خامنهای در سال ۱۳۴۳ش در شهر مشهد با <nowiki>[[منصوره خجسته باقرزاده]]</nowiki> از خانوادهای پیشهور و اصیل در خراسان ازدواج کرد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1083575/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «ماجرای ازدواج حضرت آیتالله خامنهای از زبان خودشان در مصاحبه تلویزیونی »، وبسایت عصر ایران.]</ref> حاصل این ازدواج چهار فرزند پسر بهنامهای مصطفی، مجتبی، مسعود و میثم و دو دختر بهنامهای هدی و بشری بوده است.<ref>[https://namnak.com/ayatollah-khamenei-biography.p107694 «بیوگرافی و سن آیتالله خامنهای+همسر، فرزندان، عروس و دامادها»، وبسایت نمناک.]</ref> | |||
== تحصیلات == | == تحصیلات == | ||
او از سن چهار سالگی در مکتبخانه علاوه بر خواندن و نوشتن، قرائت و تجوید قرآن را یاد گرفت<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۴۹.</ref> و سپس | او از سن چهار سالگی در مکتبخانه علاوه بر خواندن و نوشتن، قرائت و تجوید قرآن را یاد گرفت<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۴۹.</ref> و سپس دورۀ ابتدائی را در اولین مدرسه اسلامی مشهد که دارالتعلیم دیانتی نام داشت، گذراند.<ref>دائره المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۲ش، ج۲۱، ص۶۷۵.</ref> همزمان با تحصیلات کلاس پنجم دبستان شروع به فراگیری دروس حوزوی در سالهای اول دهۀ ۱۳۳۰ش، در مدرسه سلیمانخان مشهد کرد و دوره دبیرستان را بهصورت متفرقه خواند و دیپلم گرفت. بخشی از معارف (شرح لمعه، فرائدالاصول، مکاسب و کفایه الاصول) را نزد پدر خود و شیخ هاشم قزوینی<ref>مهاجرنیا، فلسفه سیاسی آیتالله خامنهای، ۱۳۹۳ش، ص۳۱-۳۰.</ref> و بخشی از آن را نزد عالمانی مانند سیدجلیل حسینی شبستانی (شرح لمعه و معالم الاصول)، میرزا احمد مدرّسی یزدی و سید محمدهادی میلانی (درس خارج فقه) فرا گرفت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۴-۶۳.]</ref> | ||
سید علی خامنهای سال ۱۳۳۶ش به نجف سفر کرد و از دروس اساتید حوزۀ علمیه نجف مانند سید محسن حکیم، سید ابوالقاسم خویی، سید محمود حسینی شاهرودی، میرزا باقر زنجانی و میرزا حسین بجنوردی بهره برد. بهعلت عدم تمایل پدر برای اقامت در نجف، به مشهد برگشت و در این سال و قبل از رفتن به قم، سید محمدهادی میلانی به او اجازۀ تدریس و روایت داد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۳ و ۵۹ و ۶۴ و ۷۳-۶۸، ۸۵-۸۲، ۹۴ و ۳۱۲؛ [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۵-۶۴.]</ref> او در ۱۹سالگی در سال ۱۳۳۷ش برای ادامۀ تحصیل در دروس خارج فقه و اصول به حوزۀ علمیۀ قم رفت. او در مدرسه حجتیه در یک حجره سکونت داشت و مدتی در درس سید حسین بروجردی شرکت کرد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۸۲.</ref> بعد از آن نزد سید حسین طباطبایی بروجردی، سید روحالله خمینی، شیخ مرتضی حائری یزدی، سید محمد محقق داماد و سید کاظم شریعتمداری بهره برد. همچنین قسمتی از کتاب شفای بوعلیسینا و اسفار ملاصدرا را نزد سید محمدحسین طباطبایی و حسینعلی منتظری یاد گرفت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۸۵-۸۴.</ref> او بعد از چند سال تحصیل در حوزۀ علمیۀ قم در سال ۱۳۴۳ش بهعلت عارضۀ بینایی پدر به مشهد بازگشت. در این زمان علاوه بر شرکت در درس سید محمدهادی میلانی، از سال ۱۳۴۷ش تا سال ۱۳۵۶ش و قبل از تبعید به ایرانشهر، درس تخصصی تفسیر را برای طلاب علوم دینی تدریس میکرد.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۵۳ و ۵۹ و ۶۴ و ۷۳-۶۸، ۸۵-۸۲، ۹۴ و ۳۱۲؛ گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۵-۶۴.</ref> | |||
== خط مقدم مبارزات انقلابی == | == خط مقدم مبارزات انقلابی == | ||