| خط ۷: | خط ۷: | ||
== زمینۀ شکلگیری == | == زمینۀ شکلگیری == | ||
در برخی تحقیقات، زمینۀ شکلگیری مجلس خبرگان رهبری در چارچوب استقرار اصل [[ولایت فقیه]] در [[نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران]] تبیین شده است؛ اصلی که با الهام از دیدگاه [[سید روح الله خمینی]] و [[فقه سیاسی شیعه]]، رهبری [[جامعه]] در [[عصر غیبت]] را بر عهده فقیهی عادل، باتقوا، آگاه به زمان، مدیر و مدبر میگذارد. طراحی این مجلس در واقع پاسخ حقوقی و نهادی به این نیاز مهم بوده است که چه نهادی و با چه سازوکاری باید تعیین رهبری و تداوم آن را تضمین کند. برای این منظور، نهادی تخصصی پیشبینی شد تا وظیفۀ تشخیص صلاحیتهای رهبری و تضمین اجرای درست این اصل را بر عهده گیرد. در این چارچوب مجلس خبرگان رهبری بهعنوان نهادی مرکب از فقهای منتخب مردم | در برخی تحقیقات، زمینۀ شکلگیری مجلس خبرگان رهبری در چارچوب استقرار اصل [[ولایت فقیه]] در [[نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران]] تبیین شده است؛ اصلی که با الهام از دیدگاه [[سید روح الله خمینی]] و [[فقه سیاسی شیعه]]، رهبری [[جامعه]] در [[عصر غیبت]] را بر عهده فقیهی عادل، باتقوا، آگاه به زمان، مدیر و مدبر میگذارد. طراحی این مجلس در واقع پاسخ حقوقی و نهادی به این نیاز مهم بوده است که چه نهادی و با چه سازوکاری باید تعیین رهبری و تداوم آن را تضمین کند. برای این منظور، نهادی تخصصی پیشبینی شد تا وظیفۀ تشخیص صلاحیتهای رهبری و تضمین اجرای درست این اصل را بر عهده گیرد. در این چارچوب مجلس خبرگان رهبری بهعنوان نهادی مرکب از فقهای منتخب مردم معرفی شد. خبرگان رهبری در این دیدگاه، حلقۀ اتصال مبانی فقهی ولایت فقیه با ساختار حقوقی [[نظام سیاسی جمهوری اسلامی]] ایران محسوب میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/138711 ملکافضلی، «جایگاه حقوقی و نقش مجلس خبرگان در جمهوری اسلامی»، 1385ش، ص 123-124.]</ref> | ||
مجلس خبرگان رهبری پس از پیشبینی در قانون اساسی ۱۳۵۸ش و تدوین قانون نخستین دوره آن توسط فقهای شورای نگهبان در سال ۱۳۵۹ش، پس از دورهای تأخیر و طی مراحل اداری و مکاتبات رسمی میان وزارت کشور، شورای نگهبان و رهبر انقلاب، به مرحله فعالیت رسید. در پی اعلام آمادگی وزارت کشور و موافقت سیدروحالله خمینی در مهر ۱۳۶۱ش، مقدمات انتخابات فراهم شد و ثبتنام داوطلبان از آبان همان سال انجام شد. نخستین انتخابات این مجلس، با شرایط مقرر در قانون از جمله شرط اجتهاد برای نامزدها، در ۱۹ آذر ۱۳۶۱ش و همزمان با ادامه جنگ ایران و عراق و ناآرامیهای داخلی برگزار شد<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n21457/%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9_%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA_%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C «روزنگار/ برگزاری انتخابات نخستین دوره مجلس خبرگان رهبری»، پرتال امام خمینی.]</ref> و اولین دوره آن در 23 تیر 1362ش با پیام امام خمینی آغاز به کار کرد.<ref>[https://www.cafetarikh.com/vand2o2f6yt0j.a2y.html «۲۳ تير: آغاز به كار نخستين دوره مجلس خبرگان رهبري (1362 ش)»، وبسایت کافه تاریخ.]</ref> | |||
== اهمیت == | == اهمیت == | ||
