حمید گلزار (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''محاربه'''؛ کشیدن سلاح برای ایجاد ترس و ناامنی عمومی. | '''محاربه'''؛ کشیدن سلاح برای ایجاد ترس و ناامنی عمومی.<ref group="دیدگاه">بحث هایی که مغفول مانده است: | ||
مصادیق (شمول و گستره) | |||
توبه و بخشیدن محارب | |||
اعدام محاربین در ایران (این قسمت باید پاسخی باشد به حاشیه سازی های رسانه های معاند) | |||
فلسفه جرم انگاری</ref> | |||
محاربه در فقه اسلامی و حقوق کیفری ایران به معنای کشیدن سلاح با قصد ایجاد رعب و وحشت در میان مردم و برهم زدن امنیت عمومی است. این عنوان از جرایم سنگین علیه امنیت جامعه به شمار میآید و مستند اصلی آن آیهای از سوره مائده در قرآن کریم است که به «آیه محاربه» شهرت دارد. در فقه امامیه، تحقق محاربه مستلزم کشیدن سلاح و قصد ایجاد ترس و ناامنی در میان مردم است و صرف وقوع درگیری یا ارتکاب جرم بدون قصد اخافه عمومی، لزوماً محاربه محسوب نمیشود. | محاربه در فقه اسلامی و حقوق کیفری ایران به معنای کشیدن سلاح با قصد ایجاد رعب و وحشت در میان مردم و برهم زدن امنیت عمومی است. این عنوان از جرایم سنگین علیه امنیت جامعه به شمار میآید و مستند اصلی آن آیهای از سوره مائده در قرآن کریم است که به «آیه محاربه» شهرت دارد. در فقه امامیه، تحقق محاربه مستلزم کشیدن سلاح و قصد ایجاد ترس و ناامنی در میان مردم است و صرف وقوع درگیری یا ارتکاب جرم بدون قصد اخافه عمومی، لزوماً محاربه محسوب نمیشود. | ||
| خط ۵: | خط ۱۳: | ||
در قانون مجازات اسلامی ایران نیز محاربه به کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم یا به منظور ایجاد رعب و سلب امنیت عمومی تعریف شده است. این جرم دارای ارکان مادی و روانی مشخصی است و در صورت احراز آن از سوی دادگاه، مرتکب میتواند به یکی از مجازاتهای حدی مانند اعدام، صلب، قطع دست راست و پای چپ یا نفی بلد محکوم شود. محاربه از نظر مفهومی با جرایمی مانند بغی (قیام مسلحانه علیه حکومت) و افساد فیالارض (فساد گسترده در جامعه) مرتبط است، اما از حیث تعریف، موضوع و گستره رفتار مجرمانه تفاوتهایی با آنها دارد. | در قانون مجازات اسلامی ایران نیز محاربه به کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم یا به منظور ایجاد رعب و سلب امنیت عمومی تعریف شده است. این جرم دارای ارکان مادی و روانی مشخصی است و در صورت احراز آن از سوی دادگاه، مرتکب میتواند به یکی از مجازاتهای حدی مانند اعدام، صلب، قطع دست راست و پای چپ یا نفی بلد محکوم شود. محاربه از نظر مفهومی با جرایمی مانند بغی (قیام مسلحانه علیه حکومت) و افساد فیالارض (فساد گسترده در جامعه) مرتبط است، اما از حیث تعریف، موضوع و گستره رفتار مجرمانه تفاوتهایی با آنها دارد. | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی<ref group="دیدگاه">تعریف محاربه باید کمی توضیح داده شود. از مطالبی که در ارکان و در تفاوت ها آورده اید این قسمت را تکمیل کنید.</ref> == | ||
محاربه از «حرب» و به معنای شدت عمل و ستیزه است<ref>فیومی، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، 1414ق، ج1، ص127.</ref> و در اصطلاح فقهی و حقوقی به معنای کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم یا ارعاب آنهاست، به نحوی که موجب ناامنی در محیط گردد.<ref>[https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/1287/%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%86.html «محاربه چیست»، وبسایت مشاوره حقوقی دینا.]</ref> | محاربه از «حرب» و به معنای شدت عمل و ستیزه است<ref>فیومی، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، 1414ق، ج1، ص127.</ref> و در اصطلاح فقهی و حقوقی به معنای کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم یا ارعاب آنهاست، به نحوی که موجب ناامنی در محیط گردد.<ref>[https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/1287/%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%86.html «محاربه چیست»، وبسایت مشاوره حقوقی دینا.]</ref> | ||
== تاریخچه و شأن نزول محاربه در اسلام == | == تاریخچه و شأن نزول محاربه در اسلام<ref group="دیدگاه">این مطلب را نمیتوان تاریخچه دانست. عنوانی بیاورید به نام مبانی دینی و البته کاملش کنید از آیات و روایات و دلیل عقلی. </ref> == | ||
مبنای اصلی جرمانگاری محاربه در اسلام، آیهای در سوره مائده در قرآن کریم است که به «آیه محاربه» شهرت دارد. در شأن نزول این آیه نقل شده است که جمعی از مشرکان خدمت پیامبر اسلام رسیدند و مسلمان شدند، اما آب و هوای مدینه با آنها سازگار نبود و بیمار شدند. پیامبر به آنها دستور داد به خارج از مدینه و محل نگهداری شتران زکات بروند و از شیر آنها استفاده کنند تا بهبود یابند. آنها پس از بهبودی، چوپانهای مسلمان را دست و پا بریده و چشمانشان را کور کردند، شتران را غارت کرده و از اسلام خارج شدند. پس از دستگیری این افراد، پیامبر همان کاری که با چوپانها کرده بودند را به عنوان مجازات برای آنها تعیین کرد و در این هنگام آیه مربوطه نازل شد که کیفر محاربان با خدا و پیامبر را مشخص میکند.<ref>[https://sid.ir/paper/161029/fa#pointx رضایی، «بررسی مبانی فقهی محاربه و حد آن»، 1389ش، ص68.]</ref> | مبنای اصلی جرمانگاری محاربه در اسلام، آیهای در سوره مائده در قرآن کریم است که به «آیه محاربه» شهرت دارد. در شأن نزول این آیه نقل شده است که جمعی از مشرکان خدمت پیامبر اسلام رسیدند و مسلمان شدند، اما آب و هوای مدینه با آنها سازگار نبود و بیمار شدند. پیامبر به آنها دستور داد به خارج از مدینه و محل نگهداری شتران زکات بروند و از شیر آنها استفاده کنند تا بهبود یابند. آنها پس از بهبودی، چوپانهای مسلمان را دست و پا بریده و چشمانشان را کور کردند، شتران را غارت کرده و از اسلام خارج شدند. پس از دستگیری این افراد، پیامبر همان کاری که با چوپانها کرده بودند را به عنوان مجازات برای آنها تعیین کرد و در این هنگام آیه مربوطه نازل شد که کیفر محاربان با خدا و پیامبر را مشخص میکند.<ref>[https://sid.ir/paper/161029/fa#pointx رضایی، «بررسی مبانی فقهی محاربه و حد آن»، 1389ش، ص68.]</ref> | ||
== ارکان جرم محاربه == | == ارکان جرم محاربه<ref group="دیدگاه">این بخش خیلی از چارچوب دانشنامه ای خارج شده است و به سبک مقالات علمی نزدیک شده است. سه رکن جرم محاربه در عمومی نگاری به مفهوم شناسی، شرایط و اهمیت مرتبط است.</ref> == | ||
=== عنصر قانونی === | === عنصر قانونی === | ||
| خط ۳۳: | خط ۴۱: | ||
* '''انگیزه مجرمانه:''' قصد ارتکاب جرم باید بر پایه «تعرض» یا «إخافه و ارعاب مردم» (ترساندن عموم) شکل گرفته باشد.<ref>[https://mags.markazfeqhi.com/article_722134.html آشوری و دیگران، «چالشهای فقهی تطبیق محاربه و افساد در بندهای چهارگانه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر»، 1403ش، ص72.]</ref> | * '''انگیزه مجرمانه:''' قصد ارتکاب جرم باید بر پایه «تعرض» یا «إخافه و ارعاب مردم» (ترساندن عموم) شکل گرفته باشد.<ref>[https://mags.markazfeqhi.com/article_722134.html آشوری و دیگران، «چالشهای فقهی تطبیق محاربه و افساد در بندهای چهارگانه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر»، 1403ش، ص72.]</ref> | ||
== تفاوت محاربه با بغی و افساد فی الارض == | == تفاوت محاربه با بغی و افساد فی الارض<ref group="دیدگاه">تفاوت با بغی و افساد را به نظرم زیرمجموعه مفهوم شناسی قرار دهید. </ref> == | ||
در فقه و حقوق کیفری اسلامی، سه عنوان محاربه، بغی و افساد فیالارض در زمره جرایم شدید علیه امنیت و نظم عمومی قرار میگیرند، اما از حیث تعریف، موضوع جرم و جهتگیری رفتار مجرمانه، تفاوتهای مهمی میان آنها وجود دارد. | در فقه و حقوق کیفری اسلامی، سه عنوان محاربه، بغی و افساد فیالارض در زمره جرایم شدید علیه امنیت و نظم عمومی قرار میگیرند، اما از حیث تعریف، موضوع جرم و جهتگیری رفتار مجرمانه، تفاوتهای مهمی میان آنها وجود دارد.<ref group="دیدگاه">منبع؟</ref> | ||
=== محاربه === | === محاربه === | ||
محاربه در فقه به معنای ترساندن مردم با سلاح است و در قانون نیز به «ایجاد رعب و هراس و سلب آزادی و امنیت مردم با کشیدن سلاح» تعریف میشود. در این عنوان، رفتار مجرمانه مستقیم متوجه جامعه و آرامش شهروندان است؛ به گونهای که با بهکارگیری سلاح، ترس و ناامنی در میان مردم ایجاد میشود. بنابراین، معیار اصلی در محاربه، تهدید امنیت عمومی و ایجاد جوّ خوف و ناامنی در میان مردم است، نه نوع حکومت.<ref>[http://www.ljournal.ir/index.php/ma/article/view/2836 میرزایی، «تفاوت بغی، افساد فی الارض و محاربه در قانون مجازات اسلامی»، 1404ش. ص7]</ref> | محاربه در فقه به معنای ترساندن مردم با سلاح است و در قانون نیز به «ایجاد رعب و هراس و سلب آزادی و امنیت مردم با کشیدن سلاح» تعریف میشود. در این عنوان، رفتار مجرمانه مستقیم متوجه جامعه و آرامش شهروندان است؛ به گونهای که با بهکارگیری سلاح، ترس و ناامنی در میان مردم ایجاد میشود. بنابراین، معیار اصلی در محاربه، تهدید امنیت عمومی و ایجاد جوّ خوف و ناامنی در میان مردم است، نه نوع حکومت.<ref>[http://www.ljournal.ir/index.php/ma/article/view/2836 میرزایی، «تفاوت بغی، افساد فی الارض و محاربه در قانون مجازات اسلامی»، 1404ش. ص7]</ref><ref group="دیدگاه">این بحث به مفهوم شناسی باید منتقل شود.</ref> | ||
=== بغی === | === بغی === | ||
| خط ۴۷: | خط ۵۵: | ||
میان فقها و حقوقدانان درباره نسبت افساد فیالارض و محاربه اختلاف وجود دارد: گروهی این دو را هممعنا دانسته و افساد فیالارض را منطبق بر محاربه اصطلاحی میگیرند، در حالی که عدهای دیگر، این دو را دو مفهوم جداگانه دانسته و محاربه را تنها یکی از مصادیق افساد فیالارض تلقی میکنند. بر این اساس، دایره افساد فیالارض گستردهتر از محاربه است و شامل هر نوع فساد سازمانیافته و تخریب گستردهای میشود که بنیانهای امنیت و آسایش جامعه را تهدید کند؛ حتی اگر به شکل کلاسیک محاربه مثل کشیدن سلاح برای ترساندن مردم در معابر درنیاید.<ref>[http://www.ljournal.ir/index.php/ma/article/view/2836 میرزایی، «تفاوت بغی، افساد فی الارض و محاربه در قانون مجازات اسلامی»، 1404ش. ص18]</ref> | میان فقها و حقوقدانان درباره نسبت افساد فیالارض و محاربه اختلاف وجود دارد: گروهی این دو را هممعنا دانسته و افساد فیالارض را منطبق بر محاربه اصطلاحی میگیرند، در حالی که عدهای دیگر، این دو را دو مفهوم جداگانه دانسته و محاربه را تنها یکی از مصادیق افساد فیالارض تلقی میکنند. بر این اساس، دایره افساد فیالارض گستردهتر از محاربه است و شامل هر نوع فساد سازمانیافته و تخریب گستردهای میشود که بنیانهای امنیت و آسایش جامعه را تهدید کند؛ حتی اگر به شکل کلاسیک محاربه مثل کشیدن سلاح برای ترساندن مردم در معابر درنیاید.<ref>[http://www.ljournal.ir/index.php/ma/article/view/2836 میرزایی، «تفاوت بغی، افساد فی الارض و محاربه در قانون مجازات اسلامی»، 1404ش. ص18]</ref> | ||
== انتشار محتوا در فضای مجازی == | == انتشار محتوا در فضای مجازی<ref group="دیدگاه">هرچند محاربه رایانه ای در متن منبع شما به کار رفته است اما اولا منبع در یک اشتباه جدی، به جای افساد رایانه ای سراغ محاربه رایانه ای رفته است دوما مطلب چه ارزش افزوده ای دارد؟ اگر امکان تسری آن وجود داشت، خوب بود. سوما اگر هم بنا باشد مطلب را در این مقاله بیاورید، باید یک عنوان دیگری بیاورید و مصادیق محاربه را گزارش کنید و در آنجا عدم شمول محاربه بر این مورد را مختصرا گزارش دهید. | ||
میتوانید یک جدول مقایسه ای بیاورید و اعمالی که محاربه هست یا نیست را با گزینه رد و تأیید مشخص کنید. (بحث تفاوت با افساد و بغی را نیز میتوانید در همینجا گزارش کنید)</ref> == | |||
در بررسیهای حقوقی و فقهی، امکان تسری احکام جرائم سنتی به فضای سایبری تحت عنوان «محاربه رایانهای» مورد توجه قرار گرفته است. برخی دیدگاهها استدلال میکنند که اگر اعمال مفسدهآور رایانهای به سطحی برسند که باعث برهم خوردن امنیت عمومی و نظام شوند، با تفسیری موسع از مفهوم «سلاح» که مصادیق نوین را نیز در بر بگیرد، میتوان مرتکبِ این دسته از جرائم رایانهای را به عنوان «محارب» مجازات کرد. | در بررسیهای حقوقی و فقهی، امکان تسری احکام جرائم سنتی به فضای سایبری تحت عنوان «محاربه رایانهای» مورد توجه قرار گرفته است. برخی دیدگاهها استدلال میکنند که اگر اعمال مفسدهآور رایانهای به سطحی برسند که باعث برهم خوردن امنیت عمومی و نظام شوند، با تفسیری موسع از مفهوم «سلاح» که مصادیق نوین را نیز در بر بگیرد، میتوان مرتکبِ این دسته از جرائم رایانهای را به عنوان «محارب» مجازات کرد. | ||
| خط ۵۳: | خط ۶۳: | ||
== اقدام ضدامنیتی در اغتشاشات == | == اقدام ضدامنیتی در اغتشاشات == | ||
در فقه امامیه، «محاربه» به جرمی گفته میشود که در آن فرد با تجرید سلاح و با قصد ایجاد رعب و وحشت عمومی و اخلال در امنیت جامعه اقدام کند. بر اساس دیدگاه مشهور فقهای شیعه، تحقق این عنوان نیازمند احراز ارکان مادی و روانی است. | در فقه امامیه، «محاربه» به جرمی گفته میشود که در آن فرد با تجرید سلاح و با قصد ایجاد رعب و وحشت عمومی و اخلال در امنیت جامعه اقدام کند. بر اساس دیدگاه مشهور فقهای شیعه، تحقق این عنوان نیازمند احراز ارکان مادی و روانی است.<ref group="دیدگاه">تکرار موارد قبل است</ref> | ||
بنابراین صرف درگیری یا حتی قتل فردی، در صورتی که جنبه عمومی و قصد ایجاد ترس در جامعه نداشته باشد، لزوماً محاربه محسوب نمیشود و ممکن است تحت عناوینی مانند قصاص یا جرایم دیگر قرار گیرد. در صورتی که در جریان اغتشاشات، افرادی با سلاح گرم یا سرد به قصد ایجاد رعب، حمله به مردم یا برهم زدن امنیت عمومی اقدام کنند، در صورت احراز شرایط یادشده از سوی دادگاه میتوانند مشمول عنوان محارب شوند که در فقه و قوانین کیفری ایران برای آن مجازاتهای سنگینی از جمله اعدام پیشبینی شده است.<ref>[http://ijtihadnet.ir/%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%8C-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4-%D9%88/ ابراهیمی، «فقه در میدان امنیت: مرز اعتراض، اغتشاش و تحقق محاربه»، وبسایت اجتهاد.]</ref> | بنابراین صرف درگیری یا حتی قتل فردی، در صورتی که جنبه عمومی و قصد ایجاد ترس در جامعه نداشته باشد، لزوماً محاربه محسوب نمیشود و ممکن است تحت عناوینی مانند قصاص یا جرایم دیگر قرار گیرد. <ref group="دیدگاه">تا اینجا به عنوان شما مرتبط نیست. </ref>در صورتی که در جریان اغتشاشات، افرادی با سلاح گرم یا سرد به قصد ایجاد رعب، حمله به مردم یا برهم زدن امنیت عمومی اقدام کنند، در صورت احراز شرایط یادشده از سوی دادگاه میتوانند مشمول عنوان محارب شوند<ref group="دیدگاه">اگر جدولی که گفتم را طراحی کنید، میتوان این مورد را به عنوان مواردی که محاربه شامل آن میشود بگویید</ref> که در فقه و قوانین کیفری ایران برای آن مجازاتهای سنگینی از جمله اعدام پیشبینی شده است.<ref>[http://ijtihadnet.ir/%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%8C-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4-%D9%88/ ابراهیمی، «فقه در میدان امنیت: مرز اعتراض، اغتشاش و تحقق محاربه»، وبسایت اجتهاد.]</ref><ref group="دیدگاه">جمله اخیر مجازات است</ref> | ||
== چالشهای فقهی و حقوقی محاربه == | == چالشهای فقهی و حقوقی محاربه == | ||
موضوع محاربه همواره با چالشها و مباحثات حقوقی و فقهی متعددی در نظام قانونگذاری و رویه قضایی روبهرو بوده است که اهم آنها در منابع اینگونه بازتاب یافته است: | موضوع محاربه همواره با چالشها و مباحثات حقوقی و فقهی متعددی در نظام قانونگذاری و رویه قضایی روبهرو بوده است که اهم آنها در منابع اینگونه بازتاب یافته است: | ||
* نخستین چالش، تعمیم عنوان محاربه به جرایم مواد مخدر است. در قانون مبارزه با مواد مخدر، قاچاقچیانی که سلاح به همراه دارند، مفسد فیالارض یا محارب شناخته شدهاند؛ در حالی که از منظر فقهی، صرفِ همراه داشتن سلاح بدون کشیدن آن و بدون قصد اخافه و ترساندن مردم، برای صدق عنوان محاربه کافی نیست و این اطلاق قانونی مورد نقد قرار گرفته است.<ref>[https://mags.markazfeqhi.com/article_722134.html آشوری و دیگران، «چالشهای فقهی تطبیق محاربه و افساد در بندهای چهارگانه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر»، 1403ش، ص70-71.]</ref> | * نخستین چالش، تعمیم عنوان محاربه به جرایم مواد مخدر است. در قانون مبارزه با مواد مخدر، قاچاقچیانی که سلاح به همراه دارند، مفسد فیالارض یا محارب شناخته شدهاند؛ در حالی که از منظر فقهی، صرفِ همراه داشتن سلاح بدون کشیدن آن و بدون قصد اخافه و ترساندن مردم، برای صدق عنوان محاربه کافی نیست و این اطلاق قانونی مورد نقد قرار گرفته است.<ref>[https://mags.markazfeqhi.com/article_722134.html آشوری و دیگران، «چالشهای فقهی تطبیق محاربه و افساد در بندهای چهارگانه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر»، 1403ش، ص70-71.]</ref><ref group="دیدگاه">قابل درج در همان جدول مقایسه ای</ref> | ||
* یکی دیگر از چالشهای قانونی، مسئله تعیین مجازات برای «معاونت در محاربه» است. از آنجا که مجازات معاون جرم معمولاً به صورت عاریتی و بر اساس مجازات مباشر تعیین میشود، در مواردی که مجازات مباشر اعدام نباشد مثلاً تبعید یا به دار آویختن باشد، تعیین کیفر برای معاون در نظام کیفری ایران با ابهام، فقدان نص و نقص قانونی مواجه است.<ref>[https://journals.qom.ac.ir/article_3293_7c32696ccf29bd4e3f1f6d1b0cc302d7.pdf خالقی، «معاونت در محاربه در حقوق کیفر ی ایران و فقه اسلامی»، 1404ش، ص103.]</ref> | * یکی دیگر از چالشهای قانونی، مسئله تعیین مجازات برای «معاونت در محاربه» است. از آنجا که مجازات معاون جرم معمولاً به صورت عاریتی و بر اساس مجازات مباشر تعیین میشود، در مواردی که مجازات مباشر اعدام نباشد مثلاً تبعید یا به دار آویختن باشد، تعیین کیفر برای معاون در نظام کیفری ایران با ابهام، فقدان نص و نقص قانونی مواجه است.<ref>[https://journals.qom.ac.ir/article_3293_7c32696ccf29bd4e3f1f6d1b0cc302d7.pdf خالقی، «معاونت در محاربه در حقوق کیفر ی ایران و فقه اسلامی»، 1404ش، ص103.]</ref><ref group="دیدگاه">مطلب باید با ادبیات دانشنامه بازنویسی شود، ادبیات فعلی دانشی و تخصصی است. عنوان مستقل هم بزنید معاونت در محاربه و دو دیدگاه را گزارش کنید. همچنین بحث مشارکت را. هر دو خیلی مهم هستند و پرمصداق</ref> | ||
== مجازات محاربه == | == مجازات محاربه<ref group="دیدگاه">خیلی مفصل شده است. مختصر گزارش کنید که 4 نوع مجازات آمده است و تفاوت های نظری را نیز مطرح کنید.</ref> == | ||
در ماده 283 قانون مجازات اسلامی، مجازاتهای چهارگانه محاربه آمده است:<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/845048 «قانون مجازات اسلامی»، مصوب 1392ش، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> | در ماده 283 قانون مجازات اسلامی، مجازاتهای چهارگانه محاربه آمده است:<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/845048 «قانون مجازات اسلامی»، مصوب 1392ش، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> | ||