| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
=== آمریکا و اسرائیل === | === آمریکا و اسرائیل === | ||
پژوهشگران روابط بینالملل، علل اقدامات تروریستی آمریکا و اسرائیل علیه ایران را در چند سطح معرفتی، سیاسی، اقتصادی و منطقهای تحلیل کردهاند. در سطح معرفتشناختی، محققان به تضاد بنیادین میان نظام فکری اسلام مبتنی بر خدامحوری با اومانیسم و سکولاریسم غربی اشاره کردهاند. به اعتقاد آنان، موفقیت نظام اسلامی را تهدیدی برای نظامهای مبتنی بر اومانیسم تلقی میشد. در سطح سیاسی، از دستدادن بازاری بزرگ برای محصولات آمریکا، بههمخوردن توازن و ثبات مدنظر غرب در منطقه و رشد گرایشهای اسلامخواهانه در کشورهای منطقه بهعنوان عوامل مهم نگرانیآفرین ذکر شده است. از منظر اقتصادی، موقعیت ژئوپلیتیک ایران میان دو منبع انرژی خزر و خلیج فارس و امکان خودکفایی ایران در حوزه هستهای، تهدیدی برای منافع حیاتی غرب ارزیابی میشد. در سطح منطقهای، پژوهشگران به حمایتهای مالی و تسلیحاتی آمریکا از گروههای تروریستی مانند سازمان مجاهدین خلق اشاره کردهاند که در جنگ ایران و عراق علیه غیرنظامیان ایرانی به کار گرفته شدند. مجموعۀ این زمینهها و تضادهای بنیادین، ایالات متحده آمریکا و اسراییل را به این نتیجهگیری راهبردی رسانده است که حذف فیزیکی شخصیتهای تأثیرگذار جمهوری اسلامی میتواند مسیر تضعیف و در نهایت فروپاشی نظام را هموار سازد. به گزارش محققان، ترور دانشمندان هستهای ایران توسط سرویسهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، حمایت از تجزیهطلبی در ایران، بهکارگیری تروریسم اقتصادی در قالب تحریمهای یکجانبه و ترور شخصیتهای مهم جمهوری اسلامی، از جمله مصادیق اقدامات تروریستی این دو کشور علیه ایران بوده که در همین راستا صورت گرفته است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/99386/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%83%D8%A7_%D9%88_%D9%87%D8%AF%D9%81%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82_%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «آمریكا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | پژوهشگران روابط بینالملل، علل اقدامات تروریستی آمریکا و اسرائیل علیه ایران را در چند سطح معرفتی، سیاسی، اقتصادی و منطقهای تحلیل کردهاند. در سطح معرفتشناختی، محققان به تضاد بنیادین میان نظام فکری اسلام مبتنی بر خدامحوری با اومانیسم و سکولاریسم غربی اشاره کردهاند. به اعتقاد آنان، موفقیت نظام اسلامی را تهدیدی برای نظامهای مبتنی بر اومانیسم تلقی میشد. در سطح سیاسی، از دستدادن بازاری بزرگ برای محصولات آمریکا، بههمخوردن توازن و ثبات مدنظر غرب در منطقه و رشد گرایشهای اسلامخواهانه در کشورهای منطقه بهعنوان عوامل مهم نگرانیآفرین ذکر شده است. از منظر اقتصادی، موقعیت ژئوپلیتیک ایران میان دو منبع انرژی خزر و خلیج فارس و امکان خودکفایی ایران در حوزه هستهای، تهدیدی برای منافع حیاتی غرب ارزیابی میشد. در سطح منطقهای، پژوهشگران به حمایتهای مالی و تسلیحاتی آمریکا از گروههای تروریستی مانند سازمان مجاهدین خلق اشاره کردهاند که در جنگ ایران و عراق علیه غیرنظامیان ایرانی به کار گرفته شدند. مجموعۀ این زمینهها و تضادهای بنیادین، ایالات متحده آمریکا و اسراییل را به این نتیجهگیری راهبردی رسانده است که حذف فیزیکی شخصیتهای تأثیرگذار جمهوری اسلامی میتواند مسیر تضعیف و در نهایت فروپاشی نظام را هموار سازد. به گزارش محققان، ترور دانشمندان هستهای ایران توسط سرویسهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، حمایت از تجزیهطلبی در ایران، بهکارگیری تروریسم اقتصادی در قالب تحریمهای یکجانبه و ترور شخصیتهای مهم جمهوری اسلامی، از جمله مصادیق اقدامات تروریستی این دو کشور علیه ایران بوده که در همین راستا صورت گرفته است.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%9B-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8Chtml دانشور محمدزادگان و شفیعزاده برمی، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وبسایت هابلیان.]</ref><ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/99386/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%83%D8%A7_%D9%88_%D9%87%D8%AF%D9%81%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82_%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «آمریكا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
== روشهای ترور == | == روشهای ترور == | ||
| خط ۱٬۰۱۸: | خط ۱٬۰۱۸: | ||
ترور شخصیتهای سیاسی و مذهبی در ایران، به جای حذف آنان از حافظه جمعی، به تثبیت جایگاه آنان به عنوان نمادهای پایدار ایثار و مقاومت انجامیده است. تحلیلگران بر این باورند که روایتهای شکلگرفته پیرامون سبک زندگی، اخلاق فردی و منش اجتماعی کشتهشدگان ترور، آنان را به الگویی فراتر از حیات فیزیکی خود تبدیل کرده است. این فرآیند که با تأکید بر فرهنگ شهادت همراه است، موجب میشود حذف فیزیکی نه تنها تأثیر آن شخصیتها را کاهش ندهد، بلکه نفوذ فکری و معنوی آنان را در ذهنیت جمعی گسترش دهد. بدین ترتیب، قربانیان ترور بهمثابه میراثی فرهنگی و معنوی، نقشی تعیینکننده در شکلدهی به هویت نسلهای بعدی ایفا میکنند.<ref>[https://farsnews.ir/hamidreza/1774162335776591280/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 جلالی، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ترور شخصیتهای سیاسی و مذهبی در ایران، به جای حذف آنان از حافظه جمعی، به تثبیت جایگاه آنان به عنوان نمادهای پایدار ایثار و مقاومت انجامیده است. تحلیلگران بر این باورند که روایتهای شکلگرفته پیرامون سبک زندگی، اخلاق فردی و منش اجتماعی کشتهشدگان ترور، آنان را به الگویی فراتر از حیات فیزیکی خود تبدیل کرده است. این فرآیند که با تأکید بر فرهنگ شهادت همراه است، موجب میشود حذف فیزیکی نه تنها تأثیر آن شخصیتها را کاهش ندهد، بلکه نفوذ فکری و معنوی آنان را در ذهنیت جمعی گسترش دهد. بدین ترتیب، قربانیان ترور بهمثابه میراثی فرهنگی و معنوی، نقشی تعیینکننده در شکلدهی به هویت نسلهای بعدی ایفا میکنند.<ref>[https://farsnews.ir/hamidreza/1774162335776591280/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 جلالی، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
=== کارآمدی ساختار | === کارآمدی ساختار نظام اسلامی === | ||
سیاست ترور بهعنوان ابزاری برای تضعیف نظامهای سیاسی، در مواجهه با ساختار نهادی جمهوری اسلامی ایران با ناکارآمدی روبهرو شده است. این نظام بر پایۀ طراحی لایهای و غیرمتمرکز استوار است که در آن کارویژهها میان نهادهای متعدد و افراد مختلف توزیع شده است. صاحبنظران بر این باورند که در چنین ساختاری، حذف فیزیکی یا سیاسی یک فرد منجر به توقف فرآیندها نمیشود، زیرا جایگاه خالی به سرعت توسط افراد دیگری پر میشود که با انگیزهای تازه به فعالیت ادامه میدهند. این ویژگی، نشاندهندۀ اتکای نظام به تداوم نهادی و بازتولید مستمر نیروی انسانی کارآمد است، نه وابستگی به افراد خاص.<ref>[https://farsnews.ir/hamidreza/1774162335776591280/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 جلالی، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> | سیاست ترور بهعنوان ابزاری برای تضعیف نظامهای سیاسی، در مواجهه با ساختار نهادی جمهوری اسلامی ایران با ناکارآمدی روبهرو شده است. این نظام بر پایۀ طراحی لایهای و غیرمتمرکز استوار است که در آن کارویژهها میان نهادهای متعدد و افراد مختلف توزیع شده است. صاحبنظران بر این باورند که در چنین ساختاری، حذف فیزیکی یا سیاسی یک فرد منجر به توقف فرآیندها نمیشود، زیرا جایگاه خالی به سرعت توسط افراد دیگری پر میشود که با انگیزهای تازه به فعالیت ادامه میدهند. این ویژگی، نشاندهندۀ اتکای نظام به تداوم نهادی و بازتولید مستمر نیروی انسانی کارآمد است، نه وابستگی به افراد خاص.<ref>[https://farsnews.ir/hamidreza/1774162335776591280/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 جلالی، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
