بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
با | === مرحله نخست: ترورهای ایدئولوژیک توسط گروه فرقان === | ||
نخستین موج ترورهای سازمانیافته از اوایل ۱۳۵۸ش با فعالیت گروه فرقان آغاز شد. این گروه که با شعارهایی همچون «اسلام منهای روحانیت» فعالیت میکرد، با بهرهگیری از فضای دانشگاهی و جذب جوانان فاقد عمق فکری، اقدام به ترور شخصیتهای برجسته انقلابی کرد. این مرحله با ترور نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی در اردیبهشت ۱۳۵۸ش آغاز شد<ref>[https://irdc.ir/fa/news/998/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-24-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> و سپس شماری از اعضای شورای انقلاب و روحانیون تأثیرگذار را در بر گرفت. این موج با دستگیری اعضای اصلی گروه فرقان در دیماه همان سال فروکش کرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/635711/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%DA%AF%D9%88%D8%AF%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9-%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | |||
=== مرحله دوم: ترورهای سازمانیافته توسط مجاهدین خلق === | |||
پس از عزل ابوالحسن بنیصدر از ریاستجمهوری، سازمان مجاهدین خلق راهبرد مبارزه مسلحانه را در پیش گرفت. این مرحله با ترور نافرجام یکی از شخصیتهای مؤثر انقلاب در تیرماه ۱۳۶۰ش آغاز شد و در پی آن، انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> و دفتر نخستوزیری به ترتیب در تیر و شهریور همان سال، نقطه اوج این ترورها بود که منجر به کشتهشدن جمع زیادی از مقامات عالیرتبه قضایی، اجرایی و نمایندگان مجلس شد. این روند طی دهه شصت با ترور امامان جمعه و پس از پایان جنگ تحمیلی در دهه هفتاد با ترور برخی از فرماندهان نظامی و مسئولان قضایی ادامه یافت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/571983/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D9%85%DB%80-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «پروندهای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین.]</ref> | |||
=== مرحله سوم: ترور فرماندهان و دانشمندان با حمایت سرویسهای خارجی === | |||
از اواخر دهه هشتاد، تمرکز عملیاتهای تروریستی بر ترور دانشمندان هستهای و فرماندهان نظامی معطوف شد. این ترورها که با حمایت و هدایت مستقیم سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا صورت میگرفت، طی سالهای ۱۳۸۸ش تا ۱۳۹۹ش شماری از مشاوران و مدیران صنعت هستهای کشور را هدف قرار داد. نقطه عطف این مرحله، ترور فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران در دیماه ۱۳۹۸ توسط نیروهای مسلح آمریکا بود که واکنشهای بیسابقهای در پی داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/571983/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D9%85%DB%80-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «پروندهای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین.]</ref> | |||
=== مرحله چهارم: ترورهای مستقیم و هماهنگ خارجی === | |||
از ۱۴۰۴ش رویکرد ترور بهشکل حملات هماهنگ و گسترده توسط رژیم اسرائیل و آمریکا وارد فاز جدیدی شد. این مرحله ابتدا در 23 خرداد ۱۴۰۴ش، در جنگ 12 روزه، با حملات هوایی اسرائیل به اهداف نظامی در تهران و ترور جمعی از فرماندهان ارشد نیروهای مسلح آغاز شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1311256/%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%C2%A0%DB%B7%DB%B8-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%DB%B3%DB%B2%DB%B9-%D8%AA%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%DB%B6-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 «شهادت سرلشکر باقری، شهادت سردار حاجی زاده، شهادت سردار سلامی/ ۷۸ نفر شهید و ۳۲۹ تن مجروح/شهادت ۶ دانشمند هستهای در حمله تروریستی اسرائیل»، وبسایت تابناک،.]</ref> نقطۀ اوج این موج ترورها در 9 اسفند ۱۴۰۴ش و با عنوان جنگ رمضان رقم خورد که طی آن حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل منجر به ترور رهبر وقت جمهوری اسلامی و شماری از مقامات عالیرتبه نظامی و امنیتی کشور شد. این حملات که با هدف فروپاشی ساختار حکمرانی طراحی شده بودند، با واکنشهای متقابل گسترده و تغییر معادلات منطقهای همراه شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وبسایت تابناک.]</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> | |||
== زمینهها == | == زمینهها == | ||
