خط ۳۰۲: خط ۳۰۲:


=== دیدگاه‌های فقهی ===
=== دیدگاه‌های فقهی ===
دیدگاه‌های فقهی سیدعلی خامنه‌ای در حوزه فقه سیاسی بر گسترش قلمرو فقه از حوزه مسائل فردی به عرصه اداره جامعه و حکومت اسلامی تأکید دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref> مهم‌ترین محورهای این دیدگاه در برخی منابع پژوهشی عبارتند از:  
دیدگاه‌های فقهی سیدعلی خامنه‌ای در حوزه فقه سیاسی بر گسترش قلمرو فقه از حوزه مسائل فردی به عرصه اداره جامعه و حکومت اسلامی تأکید دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref> برخی از محورهای این دیدگاه‌ها در پاره‌ای از منابع پژوهشی عبارتند از:  


'''ولایت فقیه:''' ولایت فقیه به معنای حاکمیت فقیه عادل برای هدایت و حفظ جهت‌گیری نظام اسلامی است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122615/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C بهروزلک، «کلام سیاسی در اندیشه مقام معظم رهبری»، ۱۳۸۵ش.]</ref> در این دیدگاه وظایف و اختیارات رهبر در سه حیطۀ هدایت، نظارت و حمایت دسته‌بندی می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2054752/%d9%88%d8%b8%d8%a7%db%8c%d9%81-%d9%88-%d8%a7%d8%ae%d8%aa%db%8c%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%aa-%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%a7%db%8c%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d8%ae%d8%a7%d9%85%d9%86%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%a8%d8%aa%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84-%d9%85%d8%b6%d9%85%d9%88%d9%86?q=%d8%af%d9%88%d8%b1%d8%a7%d9%86%20%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1%db%8c%20%d8%b3%db%8c%d8%af%d8%b9%d9%84%db%8c%20%d8%ae%d8%a7%d9%85%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d8%a7%db%8c&score=8201.039&rownumber=16 مرندی، ««وظایف و اختیارات رهبری» از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای مبتنی بر روش تحلیل مضمون»، ۱۴۰۲ش، ص۷.]</ref> بر اساس دیدگاه خامنه‌ای، اطاعت از احکام حکومتی ولی فقیه در امور عمومی واجب دانسته می‌شود و این احکام بر تصمیمات فردی مقدم است. در عین حال، عدم اعتقاد به ولایت فقیه در صورت مبتنی بودن بر استدلال فقهی موجب خروج از اسلام تلقی نمی‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref>
'''ولایت فقیه:''' ولایت فقیه به معنای حاکمیت فقیه عادل برای هدایت و حفظ جهت‌گیری نظام اسلامی است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122615/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C بهروزلک، «کلام سیاسی در اندیشه مقام معظم رهبری»، ۱۳۸۵ش.]</ref> در این دیدگاه وظایف و اختیارات رهبر در سه حیطۀ هدایت، نظارت و حمایت دسته‌بندی می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2054752/%d9%88%d8%b8%d8%a7%db%8c%d9%81-%d9%88-%d8%a7%d8%ae%d8%aa%db%8c%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%aa-%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%a7%db%8c%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d8%ae%d8%a7%d9%85%d9%86%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%a8%d8%aa%d9%86%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84-%d9%85%d8%b6%d9%85%d9%88%d9%86?q=%d8%af%d9%88%d8%b1%d8%a7%d9%86%20%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1%db%8c%20%d8%b3%db%8c%d8%af%d8%b9%d9%84%db%8c%20%d8%ae%d8%a7%d9%85%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d8%a7%db%8c&score=8201.039&rownumber=16 مرندی، ««وظایف و اختیارات رهبری» از نگاه آیت‌الله خامنه‌ای مبتنی بر روش تحلیل مضمون»، ۱۴۰۲ش، ص۷.]</ref> بر اساس دیدگاه خامنه‌ای، اطاعت از احکام حکومتی ولی فقیه در امور عمومی واجب دانسته می‌شود و این احکام بر تصمیمات فردی مقدم است. در عین حال، عدم اعتقاد به ولایت فقیه در صورت مبتنی بودن بر استدلال فقهی موجب خروج از اسلام تلقی نمی‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref>'''توان دفاعی:''' در دیدگاه خامنه‌ای، دفاع در صورت تعرض به سرزمین‌های اسلامی واجب عینی است و بر لزوم آمادگی دفاعی، حمایت از مسلمانان تأکید شده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref> در عین حال، به‌کارگیری سلاح‌های کشتار جمعی، ازجمله بمب هسته‌ای و شیمیایی مورد مخالفت جدی قرار گرفته و استفاده از آنها غیرموجه دانسته شده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-report?id=9244 «ثبت پیام رهبر انقلاب به‌عنوان سند در سازمان ملل»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref><ref>[https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=9171 «پیام به نخستین کنفرانس بین‌المللی خلع سلاح هسته‌ای و عدم اشاعه»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> علاوه بر جهاد نظامی، مفاهیمی مانند جهاد علمی، فرهنگی و سازندگی نیز به‌عنوان مصادیق جهاد در شرایط معاصر مطرح شده‌اند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref>
 
 
 
 
'''جهاد و دفاع:''' در این دیدگاه، جهاد ابتدایی واجب کفایی دانسته می‌شود، در حالی که جهاد دفاعی در صورت تعرض به سرزمین‌های اسلامی واجب عینی است و بر لزوم آمادگی دفاعی، حمایت از مسلمانان تأکید شده است؛ در عین حال، به‌کارگیری سلاح‌های کشتار جمعی، ازجمله بمب هسته‌ای و شیمیایی مورد مخالفت جدی قرار گرفته و استفاده از آنها غیرموجه دانسته شده است. علاوه بر جهاد نظامی، مفاهیمی مانند جهاد علمی، فرهنگی و سازندگی نیز به‌عنوان مصادیق جهاد در شرایط معاصر مطرح شده‌اند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref>


'''امر به معروف و نهی از منکر:''' این فریضه به‌عنوان تکلیفی عمومی برای حفظ سلامت جامعه اسلامی مطرح می‌شود. تحقق آن مشروط به آگاهی، احتمال تأثیر و نبود ضرر قابل توجه است. در نظام اسلامی، مراتب عملی آن در حوزه اختیارات حکومت قرار دارد و وظیفه مردم عمدتاً به تذکر زبانی محدود می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref>
'''امر به معروف و نهی از منکر:''' این فریضه به‌عنوان تکلیفی عمومی برای حفظ سلامت جامعه اسلامی مطرح می‌شود. تحقق آن مشروط به آگاهی، احتمال تأثیر و نبود ضرر قابل توجه است. در نظام اسلامی، مراتب عملی آن در حوزه اختیارات حکومت قرار دارد و وظیفه مردم عمدتاً به تذکر زبانی محدود می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref>
خط ۳۱۹: خط ۳۱۴:
'''نظارت:''' نظارت به‌عنوان سازوکاری اساسی در اداره جامعه اسلامی مطرح است و شامل نظارت نهادهای حکومتی، نظارت عمومی مردم و نقش رسانه‌ها در نقد و اطلاع‌رسانی می‌شود. در این چارچوب، هیچ مقام حکومتی از نظارت مصون تلقی نمی‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref>
'''نظارت:''' نظارت به‌عنوان سازوکاری اساسی در اداره جامعه اسلامی مطرح است و شامل نظارت نهادهای حکومتی، نظارت عمومی مردم و نقش رسانه‌ها در نقد و اطلاع‌رسانی می‌شود. در این چارچوب، هیچ مقام حکومتی از نظارت مصون تلقی نمی‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنه‌ای»، 1385ش.]</ref>


'''وحدت مسلمانان:''' در دیدگاه سیدعلی خامنه‌ای، وحدت اسلامی از اصول بنیادین دین اسلام و برخاسته از آموزه‌های قرآنی است. او وحدت را نه یک راهبرد مقطعی، بلکه یک اصل دائمی می‌داند که بر لزوم همگرایی مسلمانان در امور اساسی دینی و اجتماعی تأکید دارد. وی بر این باور است که حفظ اتحاد میان مسلمانان جایگاهی محوری در شریعت اسلامی دارد. در این چارچوب، حتی مقابله با گروه‌هایی که موجب تفرقه و درگیری می‌شوند، برای بازگرداندن آنان به مسیر وحدت ضروری دانسته شده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3766 «وحدت اسلامی»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref> او در همین چارچوب اهانت به مقدسات اهل‌سنت، از جمله خلفای نخستین، را حرام شرعی می‌داند. به‌گفته او، چنین رفتارهایی به وحدت اسلامی آسیب می‌زند و مانع تأثیرگذاری جمهوری اسلامی در جهان اسلام می‌شود. او با تأکید بر تمایز میان نقد تاریخی و اهانت، بر لزوم پرهیز کامل از توهین به شخصیت‌های محترم نزد اهل‌سنت تأکید کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3961 «طعن به خلفا»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref><ref>[https://www.magiran.com/article/2162589 «استقبال جهان اسلام از استفتای جدید آیت‌الله خامنه‌ای»، روزنامه رسالت، ۱۳۸۹ش، ص۳.]</ref>


=== دیدگاه سیاسی و اجتماعی ===
از جمله دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی سید علی خامنه‌ای شامل مبارزۀ سیاسی و جهاد، دیدگاه ضد امپریالیسمی، ضد آمریکایی و ضد اسرائیلی،
حمایت از وحدت مسلمانان در جهان اسلام، مسائل فرهنگی و منطقه‌ای از جمله تهاجم فرهنگی، به‌کارگیری اصلاح غرب آسیا و بیداری اسلامی، مسئلۀ فلسطین از طریق همه‌پرسی، حوزه علمیه و تمدن اسلامی، مخالفت با صلح تحمیلی،<ref>[https://fa.wikishia.net/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-54 «سید علی حسینی خامنه‌ای»، ویکی‌شیعه.]</ref>
پیام سیاسی-عبادی سالیانه به حجاج، دعوت جوانان غربی برای شناخت بدون واسطه اسلام، ابراز همبستگی با دانشجویان حامی مردم فلسطین در آمریکا، ارسال پیام به اجلاس هزاره رهبران روحانی ادیان، حمایت از محور مقاومت، دستور مقابله نظامی ایران با اسرائیل، دستور عملیات نظامی علیه پایگاه‌های آمریکا در غرب آسیا، امنیت اجتماعی<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1485786/%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C?q=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C&score=137438953000.0&rownumber=4 شایگان، «راهکارهای ارتقای «امنیت اجتماعی» از دیدگاه مقام معظم رهبری»، ۱۳۹۵ش، ص۹.]</ref> و اخلاق کارگزاران<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/156923/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C?q=%D9%87%D9%85%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C&score=32777.04&rownumber=10 «معرفی کتاب: اخلاق کارگزاران در بیانات مقام معظم رهبری معرفی و نقد»، مجله تحول اداری، ۱۳۷۸ش، ص۱۰۰.]</ref> بود.
در کنار تمام سخنانی که سیدعلی خامنه‌ای در حوزۀ دین و فقه از جمله اسلامی‌سازی علوم انسانی،<ref>موحد ابطحی، تحلیل بر اندیشه‌های علم دینی در جهان اسلام، ۱۳۹۵ش، ص۴۷.</ref> اقتصاد مقاومتی،<ref>یوسفی، نظام اقتصادی مقاومتی، ۱۳۹۵ش، ص۳۲.</ref> جهاد تبیین<ref>خامنه‌ای، جهاد تبیین، ۱۴۰۰ش، ص۲۳.</ref> و فتوای حرمت اهانت به مقدسات اهل‌سنت<ref>[https://www.magiran.com/article/2162589 «استقبال جهان اسلام از استفتای جدید آیت‌الله خامنه‌ای»، روزنامه رسالت، ۱۳۸۹ش، ص۳.]</ref> بیان کرده است، مهم‌ترین فتوا، فتوای حرمت ساخت و به‌کارگیری سلاح هسته‌ای در پاسخ به ادعاها دربارۀ ساخت سلاح هسته‌ای در ایران است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-report?id=9244 «ثبت پیام رهبر انقلاب به‌عنوان سند در سازمان ملل»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> متن این فتوا به‌صورت رسمی در تاریخ ۲۸ فروردین سال ۱۳۸۹ش در کنفرانس بین‌المللی خلع سلاح و عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای توسط علی‌اکبر ولایتی خوانده شد<ref>[https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=9171 «پیام به نخستین کنفرانس بین‌المللی خلع سلاح هسته‌ای و عدم اشاعه»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> که به شرخ ذیل است:
«به اعتقاد ما افزون بر سلاح هسته‌ای، دیگر انواع سلاح‌های کشتار جمعی، نظیر سلاح شیمیایی و سلاح میکروبی نیز تهدیدی جدی علیه بشریت تلقی می‌شوند... ما کاربرد این سلاح‌ها را حرام... می‌دانیم».<ref>[https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=9171 «پیام به نخستین کنفرانس بین‌المللی خلع سلاح هسته‌ای و عدم اشاعه»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>


=== دیدگاه‌های فرهنگی اجتماعی ===
=== دیدگاه‌های فرهنگی اجتماعی ===
'''اهمیت و جایگاه فرهنگ:''' بر پایه برخی پژوهش‌ها، دیدگاه‌های فرهنگی سیدعلی خامنه‌ای بر نقش بنیادین فرهنگ<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?id=2627&nt=2&year=1371&tid=1010#14591 «تهاجم فرهنگی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> در شکل‌دهی به هویت جامعه و جهت‌دهی به تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تأکید دارد. در این چارچوب، فرهنگ مجموعه‌ای از باورها، ارزش‌ها، رفتارها و روحیات اجتماعی تلقی می‌شود که نحوه کنش فردی و جمعی جامعه را تعیین می‌کند. در این دیدگاه مفاهیمی مانند مسئولیت‌پذیری، ایثار، وجدان کاری، انضباط اجتماعی، قناعت، پرهیز از اسراف، ساده‌زیستی و انسجام اجتماعی از عناصر اصلی فرهنگ مطلوب معرفی می‌شوند و فرهنگ اسلامی–ایرانی به‌عنوان مبنای شکل‌گیری سبک زندگی و روابط اجتماعی مورد تأکید قرار می‌گیرد.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/779390/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%DA%A9%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «فرهنگ مهمترین رکن انقلاب اسلامی»، خبرگزاری رسا.]</ref>
'''اهمیت و جایگاه فرهنگ:''' بر پایه برخی پژوهش‌ها، دیدگاه‌های فرهنگی سیدعلی خامنه‌ای بر نقش بنیادین فرهنگ<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?id=2627&nt=2&year=1371&tid=1010#14591 «تهاجم فرهنگی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> در شکل‌دهی به هویت جامعه و جهت‌دهی به تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تأکید دارد. در این چارچوب، فرهنگ مجموعه‌ای از باورها، ارزش‌ها، رفتارها و روحیات اجتماعی تلقی می‌شود که نحوه کنش فردی و جمعی جامعه را تعیین می‌کند. در این دیدگاه مفاهیمی مانند مسئولیت‌پذیری، ایثار، وجدان کاری، انضباط اجتماعی، قناعت، پرهیز از اسراف، ساده‌زیستی و انسجام اجتماعی از عناصر اصلی فرهنگ مطلوب معرفی می‌شوند و فرهنگ اسلامی–ایرانی به‌عنوان مبنای شکل‌گیری سبک زندگی و روابط اجتماعی مورد تأکید قرار می‌گیرد.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/779390/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%DA%A9%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «فرهنگ مهمترین رکن انقلاب اسلامی»، خبرگزاری رسا.]</ref>
'''نقش نهادهای فرهنگی:''' در این دیدگاه، شورای عالی انقلاب فرهنگی به‌عنوان نهاد اصلی سیاست‌گذاری فرهنگی کشور معرفی می‌شود. این شورا مسئول تعیین راهبردهای کلان فرهنگی، علمی و آموزشی و هماهنگی میان نهادهای مختلف در حوزه فرهنگ تلقی می‌شود.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/779390/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%DA%A9%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «فرهنگ مهمترین رکن انقلاب اسلامی»، خبرگزاری رسا.]</ref>


'''نوع مواجهه با چالش‌های فرهنگی:''' در این رویکرد بر ضرورت مقابله فعال با آنچه تهاجم فرهنگی نامیده می‌شود تأکید شده است. تقویت مبانی معرفتی، تعمیق باورهای دینی و پرهیز از برخوردهای سطحی با مسائل فرهنگی از الزامات این مواجهه دانسته می‌شود.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/779390/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%DA%A9%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «فرهنگ مهمترین رکن انقلاب اسلامی»، خبرگزاری رسا.]</ref> سید علی خامنه‌ای بر ضرورت حیاتی جهاد تبیین، به‌عنوان یک حرکت فرهنگی، اجتماعی و فکری عمیق تأکید داشت که هدف اصلی آن، روشنگری صادقانه، مقابله با شبهه‌افکنی‌ها و تحریف‌ها و در نهایت، ارتقای سطح بصیرت و آگاهی جامعه در تمامی ابعاد بود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6575300/%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%A2%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C ««جهاد تبیین» راهبرد دقیق روشنگری و تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
'''نوع مواجهه با چالش‌های فرهنگی:''' در این رویکرد بر ضرورت مقابله فعال با آنچه تهاجم فرهنگی نامیده می‌شود تأکید شده است. تقویت مبانی معرفتی، تعمیق باورهای دینی و پرهیز از برخوردهای سطحی با مسائل فرهنگی از الزامات این مواجهه دانسته می‌شود.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/779390/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%DA%A9%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «فرهنگ مهمترین رکن انقلاب اسلامی»، خبرگزاری رسا.]</ref> سید علی خامنه‌ای بر ضرورت حیاتی جهاد تبیین، به‌عنوان یک حرکت فرهنگی، اجتماعی و فکری عمیق تأکید داشت که هدف اصلی آن، روشنگری صادقانه، مقابله با شبهه‌افکنی‌ها و تحریف‌ها و در نهایت، ارتقای سطح بصیرت و آگاهی جامعه در تمامی ابعاد بود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6575300/%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%A2%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C ««جهاد تبیین» راهبرد دقیق روشنگری و تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی»، خبرگزاری مهر.]</ref>


'''نقش نهادهای فرهنگی:'''  
'''اهمیت و جایگاه علوم انسانی:''' در دیدگاه سیدعلی خامنه‌ای، توسعهٔ علمی کشور بر دو شاخهٔ اصلی علوم پایه و علوم انسانی استوار است. او علوم پایه مانند ریاضیات، فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی را عامل اصلی پیشرفت کشورهای توسعه‌یافته و زمینه‌ساز تولید فناوری، ثروت و قدرت سیاسی می‌داند و بر تربیت پژوهشگران در کنار متخصصان حرفه‌ای تأکید می‌کند. در عین حال، خامنه‌ای علوم انسانی را دارای نقشی بنیادین در شکل‌دهی به نظام فکری و فرهنگی جامعه می‌داند و معتقد است این حوزه در ایران تا حد زیادی متأثر از نظریه‌های غربی است. از نظر او، لازم است مبانی علوم انسانی با بهره‌گیری از میراث فکری و فرهنگی اسلامی–ایرانی بازنگری و سامان‌دهی شود، هرچند استفاده از دستاوردهای علوم انسانی غربی در صورتی که به وابستگی فکری نینجامد قابل قبول است. او همچنین بر ضرورت برنامه‌ریزی در نظام دانشگاهی و سرمایه‌گذاری گسترده برای پیشبرد هم‌زمان علوم پایه و علوم انسانی تأکید کرده است.<ref>موحد ابطحی، تحلیل بر اندیشه‌های علم دینی در جهان اسلام، ۱۳۹۵ش، ص۴۷.</ref><ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=1033 «تحول ‌و ارتقاء‌ علوم‌ انسانی»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>


در این دیدگاه، شورای عالی انقلاب فرهنگی به‌عنوان نهاد اصلی سیاست‌گذاری فرهنگی کشور معرفی می‌شود. این شورا مسئول تعیین راهبردهای کلان فرهنگی، علمی و آموزشی و هماهنگی میان نهادهای مختلف در حوزه فرهنگ تلقی می‌شود.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/779390/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%DA%A9%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «فرهنگ مهمترین رکن انقلاب اسلامی»، خبرگزاری رسا.]</ref>
'''توجه به اقشار مختلف به‌ویژه جوانان و نخبگان:''' دیدار و گفتگوهای خامنه‌ای با دانشجویان، نخبگان علمی، هنرمندان و ورزشکاران از جمله برنامه‌هایی بوده که در سال‌های رهبری او برگزار شده و از سوی حامیانش نشانه توجه به اقشار اثرگذار جامعه تلقی می‌شود.<ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-7-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%A4%D8%AB%D8%B1 «کارنامه فکری و سیاسی آیت‌الله سید‌علی خامنه‌ای‌(ره) رهبر فقید انقلاب/ ‌7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref> این درحالی است که برخی تحلیل‌ها به گسترش شکاف میان حاکمیت و بخش‌هایی از جامعه، به‌ویژه نسل جوان، در دوره رهبری وی اشاره کرده‌اند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنه‌ای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وب‌سایت یورو نیوز.]</ref>
 
'''توجه به جوانان و نخبگان:''' دیدار و گفتگوهای خامنه‌ای با دانشجویان، نخبگان علمی، هنرمندان و ورزشکاران از جمله برنامه‌هایی بوده که در سال‌های رهبری او برگزار شده و از سوی حامیانش نشانه توجه به اقشار اثرگذار جامعه تلقی می‌شود. <ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-7-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%A4%D8%AB%D8%B1 «کارنامه فکری و سیاسی آیت‌الله سید‌علی خامنه‌ای‌(ره) رهبر فقید انقلاب/ ‌7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref> این درحالی است که برخی تحلیل‌ها به گسترش شکاف میان حاکمیت و بخش‌هایی از جامعه، به‌ویژه نسل جوان، در دوره رهبری وی اشاره کرده‌اند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنه‌ای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وب‌سایت یورو نیوز.]</ref>


انتشار دو نامه خامنه‌ای خطاب به جوانان در کشورهای غربی در سال‌های ۱۳۹۳ش و ۱۳۹۴ش از جمله فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای او در عرصه بین‌المللی به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-7-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%A4%D8%AB%D8%B1 «کارنامه فکری و سیاسی آیت‌الله سید‌علی خامنه‌ای‌(ره) رهبر فقید انقلاب/ ‌7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref> این نامه‌ها در پی حملات تروریستی در فرانسه، از جمله حمله به دفتر نشریه شارلی ابدو، منتشر شد و در آن‌ها از جوانان غربی خواسته شده بود برای شناخت اسلام به منابع اصلی و مطالعات مستقیم مراجعه کنند. به گفته برخی ناظران، هدف از انتشار این نامه‌ها بیان دیدگاه‌های جمهوری اسلامی درباره اسلام و ایجاد ارتباط مستقیم با نسل جوان در غرب عنوان شده است.
انتشار دو نامه خامنه‌ای خطاب به جوانان در کشورهای غربی در سال‌های ۱۳۹۳ش و ۱۳۹۴ش از جمله فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای او در عرصه بین‌المللی به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-7-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%A4%D8%AB%D8%B1 «کارنامه فکری و سیاسی آیت‌الله سید‌علی خامنه‌ای‌(ره) رهبر فقید انقلاب/ ‌7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref> این نامه‌ها در پی حملات تروریستی در فرانسه، از جمله حمله به دفتر نشریه شارلی ابدو، منتشر شد و در آن‌ها از جوانان غربی خواسته شده بود برای شناخت اسلام به منابع اصلی و مطالعات مستقیم مراجعه کنند. به گفته برخی ناظران، هدف از انتشار این نامه‌ها بیان دیدگاه‌های جمهوری اسلامی درباره اسلام و ایجاد ارتباط مستقیم با نسل جوان در غرب عنوان شده است.


این نامه‌ها در برخی محافل دانشگاهی، رسانه‌ای و فرهنگی بازتاب یافت. شماری از پژوهشگران، فعالان سیاسی و فرهنگی در کشورهای مختلف درباره محتوای آن‌ها اظهار نظر کردند و برخی آن را تلاشی برای گفت‌وگوی فرامرزی درباره اسلام، رسانه و پدیده افراط‌گرایی دانستند. افرادی مانند ریچارد فالک، سارا فلاندرز، آلیسون ویر، دنیس رنکورت، بثینه شعبان و طلال عتریسی از جمله کسانی بودند که در نوشته‌ها یا سخنرانی‌های خود به این نامه‌ها اشاره کرده و درباره پیام یا زمینه انتشار آن‌ها دیدگاه‌هایی مطرح کردند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3322347-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF «شخصیت‌های جهان درباره نامه رهبر انقلاب به جوانان غرب چه می‌گویند؟»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>
این نامه‌ها در برخی محافل دانشگاهی، رسانه‌ای و فرهنگی بازتاب یافت. شماری از پژوهشگران، فعالان سیاسی و فرهنگی در کشورهای مختلف درباره محتوای آن‌ها اظهار نظر کردند و برخی آن را تلاشی برای گفت‌وگوی فرامرزی درباره اسلام، رسانه و پدیده افراط‌گرایی دانستند. افرادی مانند ریچارد فالک، سارا فلاندرز، آلیسون ویر، دنیس رنکورت، بثینه شعبان و طلال عتریسی از جمله کسانی بودند که در نوشته‌ها یا سخنرانی‌های خود به این نامه‌ها اشاره کرده و درباره پیام یا زمینه انتشار آن‌ها دیدگاه‌هایی مطرح کردند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3322347-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF «شخصیت‌های جهان درباره نامه رهبر انقلاب به جوانان غرب چه می‌گویند؟»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>
در برخی منابع پژوهشی، پیام سیاسی-عبادی سالیانه به حجاج، ابراز همبستگی با دانشجویان حامی مردم فلسطین در آمریکا، ارسال پیام به اجلاس هزاره رهبران روحانی ادیان، در همین راستا تعریف شده است. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1485786/%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C?q=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C&score=137438953000.0&rownumber=4 شایگان، «راهکارهای ارتقای «امنیت اجتماعی» از دیدگاه مقام معظم رهبری»، ۱۳۹۵ش، ص۹.]</ref>


== ویژگی‌های شخصیتی ==
== ویژگی‌های شخصیتی ==