| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>سید علی حسینی خامنهای؛</big>''' دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه. | '''<big>سید علی حسینی خامنهای؛</big>''' دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
| خط ۱۹۶: | خط ۱۹۴: | ||
==== دیدگاه منتقدان ==== | ==== دیدگاه منتقدان ==== | ||
در حوزه سیاست خارجی سیاستهایی مانند پیگیری برنامه هستهای، حمایت از برخی گروههای همسو در منطقه و همکاری با دولت سوریه و روسیه از سوی منتقدان بهعنوان بخشی از راهبرد منطقهای جمهوری اسلامی مورد نقد واقع شده است.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> همچنین ادامه تنش با ایالات متحده و برخی کشورهای غربی، ایران را در معرض تحریمهای گسترده قرار داد که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی داشته است و بر سطح رفاه بخشی از جامعه اثر گذاشته است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنهای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وبسایت یورو نیوز.]</ref><ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> برخی تحلیلگران از انباشت نارضایتی عمومی در کشور سخن گفتهاند و وضعیت اجتماعی را از منظر برخی شاخصها نگرانکننده میدانند.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> | در حوزه سیاست خارجی سیاستهایی مانند پیگیری برنامه هستهای، حمایت از برخی گروههای همسو در منطقه و همکاری با دولت سوریه و روسیه از سوی منتقدان بهعنوان بخشی از راهبرد منطقهای جمهوری اسلامی مورد نقد واقع شده است.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> همچنین ادامه تنش با ایالات متحده و برخی کشورهای غربی، ایران را در معرض تحریمهای گسترده قرار داد که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی داشته است و بر سطح رفاه بخشی از جامعه اثر گذاشته است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/02/28/ali-khameni-iran-leader-obitury لهبی، «چهل سال سلطه بر ایران؛ خامنهای که بود و چطور به رهبری رسید؟»، وبسایت یورو نیوز.]</ref><ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> برخی تحلیلگران از انباشت نارضایتی عمومی در کشور سخن گفتهاند و وضعیت اجتماعی را از منظر برخی شاخصها نگرانکننده میدانند.<ref>[https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/119205/ «کارنامه سیاسی خمینی و خامنهای»، وبسایت ایران امروز.]</ref> | ||
== منظومه فکری و دیدگاههای سید علی خامنهای == | == منظومه فکری و دیدگاههای سید علی خامنهای == | ||
| خط ۲۵۰: | خط ۲۴۰: | ||
* '''نظارت:''' نظارت بهعنوان سازوکاری اساسی در اداره جامعه اسلامی مطرح است و شامل نظارت نهادهای حکومتی، نظارت عمومی مردم و نقش رسانهها در نقد و اطلاعرسانی میشود. در این چارچوب، هیچ مقام حکومتی از نظارت مصون تلقی نمیشود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنهای»، 1385ش.]</ref> | * '''نظارت:''' نظارت بهعنوان سازوکاری اساسی در اداره جامعه اسلامی مطرح است و شامل نظارت نهادهای حکومتی، نظارت عمومی مردم و نقش رسانهها در نقد و اطلاعرسانی میشود. در این چارچوب، هیچ مقام حکومتی از نظارت مصون تلقی نمیشود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/122457/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C فرامرزی، «احکام برخی مسائل فقه سیاسی از نگاه حضرت آیت الله خامنهای»، 1385ش.]</ref> | ||
* '''وحدت مسلمانان:''' در دیدگاه سیدعلی خامنهای، وحدت اسلامی از اصول بنیادین دین اسلام و برخاسته از آموزههای قرآنی است. او وحدت را نه یک راهبرد مقطعی، بلکه یک اصل دائمی میداند که بر لزوم همگرایی مسلمانان در امور اساسی دینی و اجتماعی تأکید دارد. وی بر این باور است که حفظ اتحاد میان مسلمانان جایگاهی محوری در شریعت اسلامی دارد. در این چارچوب، حتی مقابله با گروههایی که موجب تفرقه و درگیری میشوند، برای بازگرداندن آنان به مسیر وحدت ضروری دانسته شده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3766 «وحدت اسلامی»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای.]</ref> او در همین چارچوب اهانت به مقدسات اهلسنت، از جمله خلفای نخستین، را حرام شرعی میداند. بهگفته او، چنین رفتارهایی به وحدت اسلامی آسیب میزند و مانع تأثیرگذاری جمهوری اسلامی در جهان اسلام میشود. او با تأکید بر تمایز میان نقد تاریخی و اهانت، بر لزوم پرهیز کامل از توهین به شخصیتهای محترم نزد اهلسنت تأکید کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3961 «طعن به خلفا»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای.]</ref><ref>[https://www.magiran.com/article/2162589 «استقبال جهان اسلام از استفتای جدید آیتالله خامنهای»، روزنامه رسالت، ۱۳۸۹ش، ص۳.]</ref> | * '''وحدت مسلمانان:''' در دیدگاه سیدعلی خامنهای، وحدت اسلامی از اصول بنیادین دین اسلام و برخاسته از آموزههای قرآنی است. او وحدت را نه یک راهبرد مقطعی، بلکه یک اصل دائمی میداند که بر لزوم همگرایی مسلمانان در امور اساسی دینی و اجتماعی تأکید دارد. وی بر این باور است که حفظ اتحاد میان مسلمانان جایگاهی محوری در شریعت اسلامی دارد. در این چارچوب، حتی مقابله با گروههایی که موجب تفرقه و درگیری میشوند، برای بازگرداندن آنان به مسیر وحدت ضروری دانسته شده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3766 «وحدت اسلامی»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای.]</ref> او در همین چارچوب اهانت به مقدسات اهلسنت، از جمله خلفای نخستین، را حرام شرعی میداند. بهگفته او، چنین رفتارهایی به وحدت اسلامی آسیب میزند و مانع تأثیرگذاری جمهوری اسلامی در جهان اسلام میشود. او با تأکید بر تمایز میان نقد تاریخی و اهانت، بر لزوم پرهیز کامل از توهین به شخصیتهای محترم نزد اهلسنت تأکید کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3961 «طعن به خلفا»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای.]</ref><ref>[https://www.magiran.com/article/2162589 «استقبال جهان اسلام از استفتای جدید آیتالله خامنهای»، روزنامه رسالت، ۱۳۸۹ش، ص۳.]</ref> | ||
== تأسیس سازمانهای فرهنگی و علمی == | |||
در دوره رهبری سیدعلی خامنهای نهادها و سازمانهای مختلفی با رویکردهای علمی، فرهنگی و دینی شکل گرفته یا توسعه یافتهاند. ازجمله آنها میتوان به جامعةالمصطفی العالمیه در سال ۱۳۶۸ش اشاره کرد که با هدف گسترش علوم اسلامی و تربیت طلاب غیرایرانی در قم، اصفهان، مشهد و دهها کشور فعالیت میکند.<ref>جزوه آشنایی با سازمان حوزهها و مدارس علمیه خارج از کشور، قم، سازمان مدارس خارج از کشور، ۱۳۸۵ش، ص۵-۴.</ref> در همان سال مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در قم برای توسعه پژوهشها و نرمافزارهای رایانهای در حوزه علوم اسلامی تأسیس شد.<ref>[https://www.noorsoft.org/fa/aboutus/View/5809/%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%22%D9%86%D9%88%D8%B1%22 «معرفی مرکز تحقیقات علوم اسلامی»، وبسایت مرکز تحقیقات کامپیوتری نور.]</ref> در سال ۱۳۶۹ش نیز مجمع جهانی اهلبیت برای معرفی اسلام و معارف قرآن و اهلبیت و حمایت از پیروان آنان در جهان<ref>حائری، روزشمار شمسی، ۱۳۸۶ش، ص۶۹۸؛ مجمع جهانی اهلبیت(ع)، آشنایی با مجمع جهانی اهلبیت(علیهم السلام)، ۱۳۹۴ش، ص۸.</ref> و همچنین مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی برای تقویت وحدت میان مذاهب اسلامی و گفتوگوی علمی میان عالمان مسلمان شکل گرفت.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8_%D9%85%D8%B0%D8%A7%D9%87%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C#cite_ref-6 «مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی»، وبسایت ویکی شیعه.]</ref> از دیگر نهادها، مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی بر مذهب اهلبیت در قم است که به پژوهش و تدوین آثار فقهی میپردازد<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/469317/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%87%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85?q=%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%B3%D9%87%20%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%87%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81%20%D9%81%D9%82%D9%87%20%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%20%D8%A8%D8%B1%20%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%20%D8%A7%D9%87%D9%84%20%D8%A8%DB%8C%D8%AA%20%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85%20%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&score=274877907000.0&rownumber=1 «گزارشها: مؤسسه دایرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهلبیت(ع)»، ۱۳۷۷ش، ص۴۱-۳۸.]</ref> و نیز مرکز خدمات حوزههای علمیه که از سال ۱۳۷۰ش با هدف ارائه خدمات معیشتی و بیمهای به طلاب و روحانیان فعالیت میکند.<ref>[https://csis.ir/org_intro/501-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%8A-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%87.html «معرفی مرکز خدمات حوزههای علمیه»، وبسایت مرکز خدمات حوزه علمیه.]</ref> افزون بر اینها، نهادهایی مانند ستاد اقامه نماز برای ترویج فرهنگ نماز،<ref>[https://fa.wikishia.net/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C#cite_note-54 «سید علی حسینی خامنهای»، وبسایت ویکی شیعه.]</ref> شورای عالی فضای مجازی برای سیاستگذاری کلان در حوزه فضای مجازی<ref>[https://majazi.ir/general_content/75705-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C.html?t=%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C «حکم تشکیل و انتصاب اعضای شورای عالی فضای مجازی»، وبسایت مرکز ملی فضای مجازی.]</ref> و شورای عالی قرآن برای هماهنگی فعالیتهای قرآنی<ref>[http://quranshora.ir/%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c/ «تاریخ تأسیس شورای عالی قرآن»، پایگاه اطلاع رسانی شورای عالی قرآن.]</ref> در کشور ایجاد یا ساماندهی شدهاند. | |||
== ویژگیهای شخصیتی و سبک زندگی == | == ویژگیهای شخصیتی و سبک زندگی == | ||
| خط ۲۸۱: | خط ۲۷۴: | ||
== شهادت == | == شهادت == | ||
سید علی خامنهای در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، در ماه رمضان در حملۀ مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی اسرائیل به بیت رهبری در تهران بههمراه چند تن از اعضای خانواده خود ترور و به شهادت رسید | سید علی خامنهای در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، در ماه رمضان در حملۀ مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی اسرائیل به بیت رهبری در تهران بههمراه چند تن از اعضای خانواده خود ترور و به شهادت رسید.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وبسایت تابناک.]</ref> در پی این حادثه ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیل رسمی در ایران اعلام شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2188741/%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF «فوری/ حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
