خط ۵۹: خط ۵۹:
https://hawzah.net/fa/Article/View/79629/%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A2%D9%86?SID=211222</ref>
https://hawzah.net/fa/Article/View/79629/%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A2%D9%86?SID=211222</ref>


واژه «محاربه» در این آیه لزوماً به معنای جنگ نظامی و مسلحانه نیست، بلکه به مفهوم مطلقِ مبارزه، ناسازگاری و ضدیت با خواست خدا و رسول اوست؛ خواستی که هدف آن حاکمیت دین و تضمین سعادت و رشد جامعه است. بر این اساس، محاربه مورد بحث در قرآن، ناظر به هر گناه و نافرمانی ساده‌ای نیست، بلکه مختص به نوعی از اقدامات مخرب است که آسیب آن دامنگیر اجتماع شده و مصداق بارز «فساد در زمین» باشد. به دلیل همین آثار سنگین اجتماعی و رویارویی مستقیم با حاکمیت الهی است که مجازات‌های بازدارنده‌ای نظیر اعدام، به دار آویختن، قطع دست و پا و یا تبعید برای آن مقرر شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/79629/%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A2%D9%86?SID=211222 صالحی نجف آبادی، «تفسیر آیه محاربه و احکام فقهی آن»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref>
«مفهوم «محاربه» در این آیه، لزوماً به جنگ نظامی و مسلحانه محدود نمی‌شود، بلکه به معنای هرگونه تقابل و ضدیت با احکام خدا و پیامبر اسلام است. بر این اساس، محاربه به گناهان و نافرمانی‌های فردی اطلاق نمی‌شود؛ بلکه ناظر به اقدامات مخربی است که امنیت و نظم جامعه را مختل کرده و مصداق بارز «فساد در زمین» باشند. به دلیل همین پیامدهای سنگین اجتماعی و تقابل با حاکمیت شرع، مجازات‌های سنگینی چون اعدام، به صلیب کشیدن یا دار زدن، قطع دست و پا، یا تبعید برای آن وضع شده است.»<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/79629/%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A2%D9%86?SID=211222 صالحی نجف آبادی، «تفسیر آیه محاربه و احکام فقهی آن»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref>
 
== جرم انگاری محاربه ==
== جرم انگاری محاربه ==
بر اساس بررسی‌های فقهی و حقوقی، مبنای اصلی جرم‌انگاری «محاربه» در حقوق کیفری ایران، آیه ۳۳ سوره مائده است. در فقه اسلامی، این جرم منحصراً به عنوان جرمی علیه امنیت و آرامش عمومی تعریف شده است که ارکان مادی و روانی آن شامل «استفاده از سلاح» و داشتن «قصد ارعاب» (ایجاد ترس و وحشت در میان مردم) می‌شود. دانشمندان اسلامی در طول تاریخ همواره تلاش کرده‌اند تا مرز مشخصی میان محاربه و مخالفت‌های سیاسی با حکومت (بغی) ایجاد کنند تا مانع سوءاستفاده حاکمان از مجازات‌های سنگین محاربه برای سرکوب مخالفان شوند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86285/%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA آقابابایی، «گفتمان فقهی و جرم انگاری در حوزه جرائم علیه امنیت ملت و دولت»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref>
بر اساس بررسی‌های فقهی و حقوقی، مبنای اصلی جرم‌انگاری «محاربه» در حقوق کیفری ایران، آیه ۳۳ سوره مائده است. در فقه اسلامی، این جرم منحصراً به عنوان جرمی علیه امنیت و آرامش عمومی تعریف شده است که ارکان مادی و روانی آن شامل «استفاده از سلاح» و داشتن «قصد ارعاب» (ایجاد ترس و وحشت در میان مردم) می‌شود. دانشمندان اسلامی در طول تاریخ همواره تلاش کرده‌اند تا مرز مشخصی میان محاربه و مخالفت‌های سیاسی با حکومت (بغی) ایجاد کنند تا مانع سوءاستفاده حاکمان از مجازات‌های سنگین محاربه برای سرکوب مخالفان شوند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/86285/%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA آقابابایی، «گفتمان فقهی و جرم انگاری در حوزه جرائم علیه امنیت ملت و دولت»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref>