| خط ۲۴۲: | خط ۲۴۲: | ||
| valign="top" |اقتصاد و نظام مالی مانند زمینداری، کشاورزی و اقتصاد تجاری، تشکیلات و نظام اداری مانند وزارت وزیران، دیوانها، قضاوت، حسبه و نقابت، سپه شامل سازمان اداری و شیوه نبرد و جنگافزارها، رشد و گسترش علوم مانند پزشکی، نجوم، ریاضیات، ادبیات، پروردگان دورة بویه، هنر و معماری مانند معماری، خوشنویسی، منسوجات (پیوند هنر و صنعت) و فلزکاری.<ref>یحیایی، «بررسی و نقد کتاب تاریخ، تمدن و فرهنگ ایران در عصر آل بویه»، ۱۳۹۹ش، ص۳۴۷.</ref> | | valign="top" |اقتصاد و نظام مالی مانند زمینداری، کشاورزی و اقتصاد تجاری، تشکیلات و نظام اداری مانند وزارت وزیران، دیوانها، قضاوت، حسبه و نقابت، سپه شامل سازمان اداری و شیوه نبرد و جنگافزارها، رشد و گسترش علوم مانند پزشکی، نجوم، ریاضیات، ادبیات، پروردگان دورة بویه، هنر و معماری مانند معماری، خوشنویسی، منسوجات (پیوند هنر و صنعت) و فلزکاری.<ref>یحیایی، «بررسی و نقد کتاب تاریخ، تمدن و فرهنگ ایران در عصر آل بویه»، ۱۳۹۹ش، ص۳۴۷.</ref> | ||
کنترل و تسلط بر بغداد و خلیفه عباسی توسط امیران شیعه (اثنیعشری) | کنترل و تسلط بر بغداد و خلیفه عباسی توسط امیران شیعه (اثنیعشری)<ref>خسروبیگی و جلیلیان، «نقش آل بویه در تعمیق فرهنگ شیعی (مطالعه موردی: آداب و رسوم مذهبی)»، ۱۳۹۲ش، ص۸۶.</ref>، ترویج شعائر شیعی مانند رسمیت یافتن عزاداری و برگزاری مراسم عزاداری در ایام محرّم<ref>منتظرالقائم و کشاورز، «بررسی تغییرات اجتماعی مراسم و مناسک عزاداری عاشورا در ایران»، ۱۳۹۶ش، ص۴۶.</ref>، برگزاری جشن عید غدیر، گسترش زیارت قبور امامان شیعه و اقدام به تعمیر و تجدید بنای مشاهد متبرکه، گفتن فراز حی علی خیر العمل در اذان، منقبت و مدح اهلبیت و ائمه، توجه به علویان و احیای منصب نقابت، ترویج استفاده از مهر و تربت امام حسین در نماز، رواج متعه یا ازدواج موقت، حک کردن کتیبهای به نام دوازده امام همراه با تحیات مرسوم در تخت جمشید، وصیت دفن در کنار مرقد ائمه بعد از مرگ، موقوفات و نذورات در مسائل مختلف.<ref>جلیلیان، «نقش حکومت آل بویه در توسعه فرهنگ شیعی»، ۱۳۹۲ش، ص۱۳۰-۱۲۲.</ref> | ||
|- | |- | ||
| valign="top" |'''باوندان اِسپَهبدیه طبرستان''' | | valign="top" |'''باوندان اِسپَهبدیه طبرستان''' | ||
| valign="top" |تبلیغ، ترویج و گسترش مذاهب امامیه در طبرستان، معادله و موازنه قدرت سیاسی در عرصه مذهبی در مازنداران، گذاشتن داغ «محمد» و «علی» بر دل سنیان مهاجم توسط حسامالدوله شهریار، حمایت باوندان اِسپَهبدیه از علمای شیعه، توجه آنان به سادات و علویان، ارتباط باوندان اِسپَهبدیه با شیعیان دیگر مناطق و حمایت از آنها، توجه به بقاع متبرک شیعیان مانند عتبات عالیات، نجف، بقیع، مشهد عبدالعظیم، مشهد مقابر قریش، مشهد فرزندان امام حسن، مشهد سلمان فارسی در مدائن، روابط آنان با شیعیان اسماعیلی. | | valign="top" |تبلیغ، ترویج و گسترش مذاهب امامیه در طبرستان، معادله و موازنه قدرت سیاسی در عرصه مذهبی در مازنداران، گذاشتن داغ «محمد» و «علی» بر دل سنیان مهاجم توسط حسامالدوله شهریار، حمایت باوندان اِسپَهبدیه از علمای شیعه، توجه آنان به سادات و علویان، ارتباط باوندان اِسپَهبدیه با شیعیان دیگر مناطق و حمایت از آنها، توجه به بقاع متبرک شیعیان مانند عتبات عالیات، نجف، بقیع، مشهد عبدالعظیم، مشهد مقابر قریش، مشهد فرزندان امام حسن، مشهد سلمان فارسی در مدائن، روابط آنان با شیعیان اسماعیلی.<ref>چلونگر و شاهمرادی، دولتهای شیعی در تاریخ، ۱۳۹۵ش، ص۱۵۲-۱۴۵.</ref> | ||
|- | |- | ||
| valign="top" |'''اسماعیلیه نزاری ایران''' | | valign="top" |'''اسماعیلیه نزاری ایران''' | ||
| valign="top" |استمرار سلسله امامت نزاری از طریق شمسالدین، ادامه حیات اسماعیلیه در قالب گروهها و حلقههای صوفیان | | valign="top" |استمرار سلسله امامت نزاری از طریق شمسالدین، ادامه حیات اسماعیلیه در قالب گروهها و حلقههای صوفیان<ref>چلونگر و شاهمرادی، دولتهای شیعی در تاریخ، ۱۳۹۵ش، ص۱۷۲.</ref>، فعالیت گسترده در علوم گوناگون مانند ادبیات، فلسفه، کلام و نجوم، معماری بینظیر قلاع خود، ایجاد کتابخانههای مجهز و مراکز پژوهشی و کانونهای فعالیت فکری، عقلانی و علمی، زبان فارسی بهعنوان زبان ادبیات دینی جمعی، از منظر اجتماعی، جامعه نزاریان ایران که بستر اصلی آن را مردمان نواحی کوهستانی، روستائیان و اقلیتی از شهرنشینان تشکیل میدادند انسجام و یکپارچگی کمنظیری از خود نشان دادند. جلب برخی از مخالفان اقتصادی، سیاسی و مذهبی نظام مسلط زمانه به نام سلجوقیان.[9] | ||
|- | |- | ||
| valign="top" |'''سربداران''' | | valign="top" |'''سربداران''' | ||
