بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۹۲: | خط ۹۲: | ||
# '''سهم حکومتها و مجاهدت علما در شیعهگرایی ایرانیان:''' نحوة عملکرد حکومتهای شیعه پیش از صفویه در فراهمسازی بسترها و نهادهای فرهنگی سبب گسترش تشیع در نقاط مختلف ایران شده است. | # '''سهم حکومتها و مجاهدت علما در شیعهگرایی ایرانیان:''' نحوة عملکرد حکومتهای شیعه پیش از صفویه در فراهمسازی بسترها و نهادهای فرهنگی سبب گسترش تشیع در نقاط مختلف ایران شده است. | ||
# '''گستردگی تشیع در مناطق مختلف ایران قبل از صفویه:''' منطقه خراسان و شهرهای آن چون نیشابور، سبزوار، بیهق، مرو، منطقه تاریخی جبل از قصر شیرین تا ری و همدان، در غرب ایران منطقه دینور، مناطق مرکزی ایران مانند قم، آوه، کاشان، فارس، اصفهان، مناطق شمالی ایران، طبرستان، گیلان، زنجان، قزوین، منطقه سیستان از کرمان تا جنوب خراسان تا سواحل دریای عمان، از جمله مناطق شیعهنشین در ایران قبل از قرن دهم بوده است. قبل از ظهور دولت صفویه در ایران هیچ منطقهای نبود که شیعیان در آن سکونت نداشته باشند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1668264/%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9&score=8589934600.0&rownumber=8 حسنلو، «اصالت تاریخی شیعهگرایی ایرانیان»، ۱۳۹۷ش، ص۷۹-۶۵.]</ref> | # '''گستردگی تشیع در مناطق مختلف ایران قبل از صفویه:''' منطقه خراسان و شهرهای آن چون نیشابور، سبزوار، بیهق، مرو، منطقه تاریخی جبل از قصر شیرین تا ری و همدان، در غرب ایران منطقه دینور، مناطق مرکزی ایران مانند قم، آوه، کاشان، فارس، اصفهان، مناطق شمالی ایران، طبرستان، گیلان، زنجان، قزوین، منطقه سیستان از کرمان تا جنوب خراسان تا سواحل دریای عمان، از جمله مناطق شیعهنشین در ایران قبل از قرن دهم بوده است. قبل از ظهور دولت صفویه در ایران هیچ منطقهای نبود که شیعیان در آن سکونت نداشته باشند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1668264/%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9&score=8589934600.0&rownumber=8 حسنلو، «اصالت تاریخی شیعهگرایی ایرانیان»، ۱۳۹۷ش، ص۷۹-۶۵.]</ref> | ||
# '''شیعهگرایی ایرانیان پس از استقرار صفویه:''' براساس مستندات تاریخی، صفویان دولتی بودند که براساس اعتقادات قلبی مذهب تشیع را رسمی کردند. روند رسمیت یافتن تشیع در ایران در این دوره مرهون تلاش علما در دورههای قبل تا عصر صفویه است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1668264/%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9&score=8589934600.0&rownumber=8 حسنلو، «اصالت تاریخی شیعهگرایی ایرانیان»، ۱۳۹۷ش، ص۸۱.]</ref> | # '''شیعهگرایی ایرانیان پس از استقرار صفویه:''' براساس مستندات تاریخی، صفویان دولتی بودند که براساس اعتقادات قلبی مذهب تشیع را رسمی کردند. روند رسمیت یافتن تشیع در ایران در این دوره مرهون تلاش علما در دورههای قبل تا عصر صفویه است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1668264/%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86?q=%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9&score=8589934600.0&rownumber=8 حسنلو، «اصالت تاریخی شیعهگرایی ایرانیان»، ۱۳۹۷ش، ص۸۱.]</ref> | ||
== '''نخستین حکومتهای محلی و منطقهای پیش از صفویه''' == | == '''نخستین حکومتهای محلی و منطقهای پیش از صفویه''' == | ||
| خط ۱۳۵: | خط ۱۳۵: | ||
| valign="top" |با ضعف و انحطاط خلافت عباسی در قرن سوم و چهارم، امیران محلی و خاندانهای حکومتگر داعیه استقلال یافتند و علی پسر ابوشجاع در سال ۳۲۱ق با فتح ارجان دولت آل بویه را پایهگذاری کرد.<ref>سجادی، «آل بویه»، ۱۳۶۹ش، ج۱، ص۶۲۹.</ref> | | valign="top" |با ضعف و انحطاط خلافت عباسی در قرن سوم و چهارم، امیران محلی و خاندانهای حکومتگر داعیه استقلال یافتند و علی پسر ابوشجاع در سال ۳۲۱ق با فتح ارجان دولت آل بویه را پایهگذاری کرد.<ref>سجادی، «آل بویه»، ۱۳۶۹ش، ج۱، ص۶۲۹.</ref> | ||
| valign="top" |۷ نفر امیران بویهای در فارس(۴۴۷-۳۲۲ق)، ۶ نفر امیران بویهای در اصفهان و ری و همدان(۴۱۴-۳۳۵ق)، ۱۰ نفر امیران بویهای در عراق (۴۴۷-۳۳۴ق) | | valign="top" |۷ نفر امیران بویهای در فارس(۴۴۷-۳۲۲ق)، ۶ نفر امیران بویهای در اصفهان و ری و همدان(۴۱۴-۳۳۵ق)، ۱۰ نفر امیران بویهای در عراق (۴۴۷-۳۳۴ق) | ||
| valign="top" |ابتدا تشیع زیدی و سپسپ تشیع اثنیعَشَری.<ref>جعفرنیا، «سیاستهای حکومت آل بویه در جهت تحکیم وحدت میان شیعه و اهلسنت»، ۱۳۹۷ش، ص۲۵-۲۴.</ref> | | valign="top" |ابتدا تشیع زیدی و سپسپ تشیع اثنیعَشَری.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1410678/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D8%AA%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA?q=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA%20%D8%A2%D9%84%20%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AC%D9%87%D8%AA%20%D8%AA%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85%20%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA%20%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%20%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87%20%D9%88%20%D8%A7%D9%87%D9%84%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AA&score=65544.81&rownumber=1 جعفرنیا، «سیاستهای حکومت آل بویه در جهت تحکیم وحدت میان شیعه و اهلسنت»، ۱۳۹۷ش، ص۲۵-۲۴.]</ref> | ||
| valign="top" | ۴۴۷ق | | valign="top" | ۴۴۷ق | ||
| valign="top" |۱) ایجاد اختلافات داخلی و انشقاق در بین آنها، ۲) رویکار آمدن حاکمان ضعیف و بیتدبیر بعد از عضدالدوله، ۳) ظهور قدرتهای نوپا و جدید مانند غزنویان و سلجوقیان همزمان با ضعف و سستی آل بویه، ۴) ناتوانی آل بویه از حل اختلافات و تفاوتهای قومی، فرهنگی و اختلاف در میان سپاهیان. | | valign="top" |۱) ایجاد اختلافات داخلی و انشقاق در بین آنها، ۲) رویکار آمدن حاکمان ضعیف و بیتدبیر بعد از عضدالدوله، ۳) ظهور قدرتهای نوپا و جدید مانند غزنویان و سلجوقیان همزمان با ضعف و سستی آل بویه، ۴) ناتوانی آل بویه از حل اختلافات و تفاوتهای قومی، فرهنگی و اختلاف در میان سپاهیان. | ||
