ابرابزار، اصلاح ارقام
خط ۹۳: خط ۹۳:
پیشینه فقهی و تاریخی کاربرد عنوان مجرمانه محاربه، به شأن نزول آیه ۳۳ سوره مائده در صدر اسلام بازمی‌گردد؛ این آیه در پی مجازات گروهی از نوکیشان توسط پیامبر اسلام نازل شد که پس از ارتداد، اقدام به سرقت اموال و قتل و مثله‌کردن چوپانان مدینه کرده بودند.<ref>[https://sid.ir/paper/161029/fa#pointx رضایی، «بررسی مبانی فقهی محاربه و حد آن»، 1389ش، ص68.]</ref> در تطبیق تاریخی این مفهوم، شماری از منابع متون اسلامی، جنگ‌های سه‌گانه امام علی شامل جنگ جمل، صفین و نهروان را نیز به دلیل سلب امنیت عمومی جامعه، در زمره برخورد با محاربان دسته‌بندی کرده‌اند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/45189/جنگ-های-سه-گانه-امام-علی-علیه-السلام-علل-و-مشروعیت-آن-ها?rcIds=91849 قدردان قراملکی، «جنگ‌های سه‌گانه امام علی علیه السلام علل و مشروعیت آن‌ها»، مجله معرفت.]</ref>
پیشینه فقهی و تاریخی کاربرد عنوان مجرمانه محاربه، به شأن نزول آیه ۳۳ سوره مائده در صدر اسلام بازمی‌گردد؛ این آیه در پی مجازات گروهی از نوکیشان توسط پیامبر اسلام نازل شد که پس از ارتداد، اقدام به سرقت اموال و قتل و مثله‌کردن چوپانان مدینه کرده بودند.<ref>[https://sid.ir/paper/161029/fa#pointx رضایی، «بررسی مبانی فقهی محاربه و حد آن»، 1389ش، ص68.]</ref> در تطبیق تاریخی این مفهوم، شماری از منابع متون اسلامی، جنگ‌های سه‌گانه امام علی شامل جنگ جمل، صفین و نهروان را نیز به دلیل سلب امنیت عمومی جامعه، در زمره برخورد با محاربان دسته‌بندی کرده‌اند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/45189/جنگ-های-سه-گانه-امام-علی-علیه-السلام-علل-و-مشروعیت-آن-ها?rcIds=91849 قدردان قراملکی، «جنگ‌های سه‌گانه امام علی علیه السلام علل و مشروعیت آن‌ها»، مجله معرفت.]</ref>


در دوران معاصر و در چارچوب نظام حقوق کیفری ایران، محاربه غالباً بر اقدامات مسلحانه و مخل امنیت ملی و عمومی اطلاق می‌گردد؛ بر این اساس، مراجع قضایی و تحلیل‌گران حقوقی داخلی، فعالیت‌های سازمان مجاهدین خلق<ref>[https://www.alef.ir/news/4040729047.html?show=text «وکیل شکات: اقدامات منافقین مصداق محاربه و افساد فی‌الارض است»، جامعه خبری تحلیلی الف.]</ref> و گروه‌های تروریستی نظیر الاحوازیه<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/302215/دستور-دادستان-برای-برخورد-با-گروهک-محارب-الاحوازی منتظری، «دستور دادستان برای برخورد با گروهک محارب الاحوازی»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین.]</ref> را مصداق بارز محاربه می‌دانند. افزون بر این، در رویه قضایی ایران، احکام اعدام مستند به اتهام محاربه در قبال عاملان حملات مسلحانه؛ نظیر اعدام برخی از عوامل حمله تروریستی ۴ آبان ۱۴۰۱ش به حرم شاهچراغ<ref>[https://ebtekarnews.com/index.php?newsid=12027 «۲ نفر از عاملان حمله تروریستی شاهچراغ اعدام شدند»، وب‌سایت روزنامه صبح ایران.]</ref> و همچنین شماری از متهمان بازداشت‌شده در جریان اغشاشات، از جمله وقایع سال 1388<ref>[http://old.alef.ir/vdcfxvdv.w6dymagiiw.html?61630 جعفری دولت‌آبادی، «پنج محارب از منافقین بودند»، وب‌سایت جامعه خبری تحلیلی الف.]</ref> و اغتشاشات دی 1404<ref>[https://fa.alalam.ir/news/7381468/حکم-محاربه-برای-افرادی-که-در-اغتشاشات-در-برابر-پلیس-بایستند «حکم محاربه برای افرادی که در اغتشاشات در برابر پلیس بایستند»، شبکه العالم.]</ref> نیز صادر و اجرا شده است.
در دوران معاصر و در چارچوب نظام حقوق کیفری ایران، محاربه غالباً بر اقدامات مسلحانه و مخل امنیت ملی و عمومی اطلاق می‌گردد؛ بر این اساس، مراجع قضایی و تحلیل‌گران حقوقی داخلی، فعالیت‌های سازمان مجاهدین خلق<ref>[https://www.alef.ir/news/4040729047.html?show=text «وکیل شکات: اقدامات منافقین مصداق محاربه و افساد فی‌الارض است»، جامعه خبری تحلیلی الف.]</ref> و گروه‌های تروریستی نظیر الاحوازیه<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/302215/دستور-دادستان-برای-برخورد-با-گروهک-محارب-الاحوازی منتظری، «دستور دادستان برای برخورد با گروهک محارب الاحوازی»، وب‌سایت اقتصاد آنلاین.]</ref> را مصداق بارز محاربه می‌دانند. افزون بر این، در رویه قضایی ایران، احکام اعدام مستند به اتهام محاربه در قبال عاملان حملات مسلحانه؛ نظیر اعدام برخی از عوامل حمله تروریستی ۴ آبان ۱۴۰۱ش به حرم شاهچراغ<ref>[https://ebtekarnews.com/index.php?newsid=12027 «۲ نفر از عاملان حمله تروریستی شاهچراغ اعدام شدند»، وب‌سایت روزنامه صبح ایران.]</ref> و همچنین شماری از متهمان بازداشت‌شده در جریان اغشاشات، از جمله وقایع سال 1388ش<ref>[http://old.alef.ir/vdcfxvdv.w6dymagiiw.html?61630 جعفری دولت‌آبادی، «پنج محارب از منافقین بودند»، وب‌سایت جامعه خبری تحلیلی الف.]</ref> و اغتشاشات دی 1404ش<ref>[https://fa.alalam.ir/news/7381468/حکم-محاربه-برای-افرادی-که-در-اغتشاشات-در-برابر-پلیس-بایستند «حکم محاربه برای افرادی که در اغتشاشات در برابر پلیس بایستند»، شبکه العالم.]</ref> نیز صادر و اجرا شده است.


== چالش‌های فقهی و حقوقی محاربه ==
== چالش‌های فقهی و حقوقی محاربه ==