| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|یادداشتهای موشکی ایران؛}}''' عبارات و پیامهای دستنویس یا نمادین ثبتشده بر بدنه برخی موشکهای ایران. | |||
یادداشتهای موشکی ایران، بهویژه در جنگ رمضان به مجموعهای از نوشتهها و شعارهای دستنویس یا نمادین اطلاق میشود که در تصاویر منتشرشده از برخی موشکها و پهپادهای ایران در جریان عملیاتهای موسوم به «وعده صادق»، بهویژه وعدههای صادق ۳ و ۴، بر بدنۀ آنها نوشته شدهاند. این نوشتهها پیش از پرتاب ثبت و تصاویر آنها در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر شد. | یادداشتهای موشکی ایران، بهویژه در جنگ رمضان به مجموعهای از نوشتهها و شعارهای دستنویس یا نمادین اطلاق میشود که در تصاویر منتشرشده از برخی موشکها و پهپادهای ایران در جریان عملیاتهای موسوم به «وعده صادق»، بهویژه وعدههای صادق ۳ و ۴، بر بدنۀ آنها نوشته شدهاند. این نوشتهها پیش از پرتاب ثبت و تصاویر آنها در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر شد. | ||
==پیشینۀ شکلگیری== | ==پیشینۀ شکلگیری== | ||
در | پیشینه درج پیام و شعار بر بدنه تسلیحات موشکی در ایران، به مستندات تصویری از حسن تهرانیمقدم (از پایهگذاران برنامه موشکی این کشور) ارجاع داده میشود که به عنوان نمونههای اولیه این اقدام ثبت شدهاند.<ref>[https://www.fardanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-70/686008-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «عکس: شعارنویسی پدر موشکی ایران روی اولین موشک سپاه»، خبرگزاری فردا نیوز.]</ref> این پدیده در جریان عملیاتهای وعده صادق بازتاب برجستهتری یافت؛ بهگونهای که انتشار گسترده تصاویر موشکهای منقش به پیامهای خاص در خبرگزاریها و شبکههای اجتماعی، به یکی از محورهای اصلی در پوشش رسانهای این عملیات تبدیل شد و بهعنوان یک کارزار تبلیغاتی-نظامی، مورد توجه و ارزیابی تحلیلگران سیاسی و رسانهای قرار گرفت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6782723/%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF «موشک یا رسانه؟ وقتی سلام ها پیام میشوند»، خبرگزاری مهر.]</ref> با این وجود، بسط این رویه و تبدیل آن به یک ابزار رسانهایِ هدفمند، در جریان جنگ رمضان شکل گرفت؛ مقطعی که در آن، شعارنویسی بر روی پرتابهها به بخشی از روایت رسمیِ عملیات نظامی بدل شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6782723/%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF «موشک یا رسانه؟ وقتی سلام ها پیام میشوند»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== | ==محتوای یادداشتها<ref group="دیدگاه">این منابع را ببینید و به مطالب اضافه کنید: | ||
https://farsnews.ir/MH_Jamalzadeh/1774707561500519277/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C | |||
https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-59/3206201-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%86-%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 | |||
https://farsnews.ir/miladmaniee/1774281939461868972/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF | |||
https://www.tabnak.ir/fa/news/573713/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D8%AF | |||
https://www.tebyan.net/news/12495708/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DA%A9%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84 | |||
https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-20/1586846-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 | |||
https://www.aparat.com/v/lllf62u | |||
</ref>== | |||
براساس تصاویر منتشرشده، محتوای یادداشتهای موشکی ایران متنوع بوده و بیشتر در چارچوبهای زیر قرار میگیرد: | براساس تصاویر منتشرشده، محتوای یادداشتهای موشکی ایران متنوع بوده و بیشتر در چارچوبهای زیر قرار میگیرد: | ||
# '''شعارهای سیاسی و ایدئولوژیک''': شامل شعارهایی در تقابل با دولتها یا بازیگران بینالمللی؛ مانند | # '''شعارهای سیاسی و ایدئولوژیک''': شامل شعارهایی در تقابل با دولتها یا بازیگران بینالمللی؛ مانند مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل و برای نابودی جبهۀ باطل. در مواردی، اینگونه پیامها به زبان عبری نیز نوشته شده بودند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4259470-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB% «شعارهای دستنویس روی موشکهای ایران+ عکس»، خبرگزاری دنیای اقتصاد.]</ref> <ref group="دیدگاه">لینک اشکال دارد.</ref> | ||
# '''یادبود قربانیان و رویدادهای تاریخی''': مانند | # '''یادبود قربانیان و رویدادهای تاریخی''': مانند به یاد شهدای مظلوم حلبچه و برای انتقام شهدای حلبچه و سردشت که به حملات شیمیایی سال 1366ش در جریان هشت سالۀ دفاع مقدس نسبت داده شده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/959711/%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B8%D9%84%D9%88%D9%85-%D «نوشتۀ خاص روی موشک ایران/ به یاد شهدای مظلوم حلبچه و سردشت»، خبرگزاری فرارو.]</ref> <ref group="دیدگاه">لینک اشکال دارد.</ref> | ||
# '''ارجاع به اشخاص و کنشگران''': در برخی موارد نیز نام افرادی که در رویدادهای سیاسی یا اجتماعی مطرح بودهاند، دیده میشود از جمله آرون | # '''ارجاع به اشخاص و کنشگران''': در برخی موارد نیز نام افرادی که در رویدادهای سیاسی یا اجتماعی مطرح بودهاند، دیده میشود از جمله آرون بوشنل، سرباز آمریکایی که برای غزه خودسوزی کرد و ریچل کوری، فعال حقوق بشر آمریکایی که برای جلوگیری از تخریب خانۀ فلسطینیان در منطقۀ رفح، به جنگ بولدوزرهای اسرائیلی رفت.<ref group="دیدگاه">منبع؟</ref> | ||
# '''ارجاع به رویدادهای بینالمللی''': مانند اشاره به رخدادهایی مانند | # '''ارجاع به رویدادهای بینالمللی''': مانند اشاره به رخدادهایی مانند حملۀ اسرائیل به کشتی مرمره که حامل کمکهای بشردوستانه به مردم تحت محاصرۀ غزه بود.<ref group="دیدگاه">منبع؟</ref> | ||
# '''مضامین و باورهای دینی''': شامل آیاتی از قرآن یا عبارات مذهبی مانند | # '''مضامین و باورهای دینی''': شامل آیاتی از قرآن یا عبارات مذهبی مانند: وَجَعَلْنَا مِن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْنَـهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/959086/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%E2%80%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A7% «دستنوشتههای روی موشکهای ایران پیش از شلیک به اسرائیل»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref> | ||
# '''مضامین اجتماعی و نمادین''': از جمله | # '''مضامین اجتماعی و نمادین''': از جمله به یاد قربانیان جزیرۀ اپستین<ref> [https://khabarpu.com/b.htm?u=%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9 «تصویر پربازدید از نوشتۀ متفاوت روی موشک ایرانی؛ به یاد قربانیان جزیرۀ اپستین»، خبرگزاری فرارو.]</ref> و به یاد دختران مدرسۀ میناب.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-57/773490-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8% «موشکهای ایران به یاد دختران میناب شلیک شدند»، خبرگزاری اقتصادنیوز.]</ref><ref group="دیدگاه">لینک این دو منبع نیز مشکل دارد</ref> | ||
==کارکردها== | ==کارکردها== | ||
| خط ۲۷: | خط ۴۱: | ||
# '''تقویت روحیۀ داخلی''': این یادداشتهای موشکی در سطح داخلی نیز میتوانند احساس همبستگی ایجاد کرده، روحیۀ عمومی را تقویت کرده و روایت ایستادگی را تثبیت کنند. | # '''تقویت روحیۀ داخلی''': این یادداشتهای موشکی در سطح داخلی نیز میتوانند احساس همبستگی ایجاد کرده، روحیۀ عمومی را تقویت کرده و روایت ایستادگی را تثبیت کنند. | ||
# '''پیامرسانی مستقیم در میدان منازعه''': در شرایطی که رقابت رسانهای شدید بوده، این پیامها میتوانند بهعنوان ابزار ارتباطی بدون واسطه و انتقال مستقیم پیام به مخاطب جهانی عمل کنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6782723/%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF «موشک یا رسانه؟ وقتی سلام ها پیام میشوند»، خبرگزاری مهر.]</ref> | # '''پیامرسانی مستقیم در میدان منازعه''': در شرایطی که رقابت رسانهای شدید بوده، این پیامها میتوانند بهعنوان ابزار ارتباطی بدون واسطه و انتقال مستقیم پیام به مخاطب جهانی عمل کنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6782723/%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF «موشک یا رسانه؟ وقتی سلام ها پیام میشوند»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
در برهههای زمانی خاصی، برخی نسبت به پیامدهای این اقدام در حوزۀ دیپلماسی و تنشهای بینالمللی ابراز نگرانی کرده و انتقاداتی نسبت به آن مطرح کردهاند.<ref> [https://fa.timesofisrael.com/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A2/ «انتقاد روحانی از نمایش موشکهای تهدیدآمیز سپاه، واکنش تند مقام ارشد نظامی را برانگیخت»، تحریریۀ تایمز اسرائیل.]</ref><ref group="دیدگاه">در جایی که مطالب در منابع داخلی وجود دارد، بهتر است از منابع داخلی استفاده کنیم. | |||
https://kayhan.ir/fa/news/103307/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
