یادداشت‌های موشکی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

یادداشت‌های موشکی ایران، به‌ویژه در جنگ رمضان به مجموعه‌ای از نوشته‌ها و شعارهای دست‌نویس یا نمادین اطلاق می‌شود که در تصاویر منتشرشده از برخی موشک‌ها و پهپادهای ایران در جریان زنجیرۀ عملیات‌های موسوم به «وعده صادق»، بر بدنۀ آنها نوشته شده‌اند. این نوشته‌ها پیش از پرتاب ثبت و تصاویر آنها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شد. این یادداشت‌ها که امروزه ابعادی ایدئولوژیک و شناختی به خود گرفته‌اند، در برخی رسانه‌ها با عنوان «خطبه‌های هوابرد» شناخته می‌شوند که هدف نهایی آنها پیش از انهدام فیزیکیِ هدف، تسخیر زمینه‌های ذهنی و ادراکی است.

==پیشینۀ شکل‌گیری==

   

در ایرانِ امروزی نیز پیشینۀ درج پیام و شعار بر بدنه تسلیحات موشکی، به مستندات تصویری از حسن تهرانی‌مقدم (از پایه‌گذاران برنامۀ موشکی این کشور) ارجاع داده می‌شود که به عنوان نمونه‌های اولیه این اقدام ثبت شده‌اند.<ref>[https://www.fardanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-70/686008-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «عکس: شعارنویسی پدر موشکی ایران روی اولین موشک سپاه»، خبرگزاری فردا نیوز.]</ref> این پدیده در جریان عملیات‌های وعده صادق بازتاب برجسته‌تری یافت؛ به‌گونه‌ای که انتشار گسترده تصاویر موشک‌های منقش به پیام‌های خاص در خبرگزاری‌ها و شبکه‌های اجتماعی، به یکی از محورهای اصلی در پوشش رسانه‌ای این عملیات تبدیل شد و به‌عنوان یک کارزار تبلیغاتی-نظامی، مورد توجه و ارزیابی تحلیل‌گران سیاسی و رسانه‌ای قرار گرفت. با این وجود، بسط این رویه و تبدیل آن به یک ابزار رسانه‌ایِ هدفمند، در جریان جنگ رمضان شکل گرفت؛ مقطعی که در آن، شعارنویسی بر روی پرتابه‌ها به بخشی از روایت رسمیِ عملیات‌ نظامی بدل شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6782723/%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF «موشک یا رسانه؟ وقتی سلام ها پیام می‌شوند»، خبرگزاری مهر.]</ref>

==محتوای یادداشت‌ها==

براساس تصاویر منتشرشده، محتوای یادداشت‌های موشکی ایران متنوع بوده و بیشتر در چارچوب‌های زیر قرار می‌گیرد:

# '''یادبود قربانیان و رویدادهای تاریخی''': مانند «به یاد شهدای مظلوم حلبچه» و «برای انتقام شهدای حلبچه و سردشت» که به حملات شیمیایی سال 1366ش در جریان جنگ تحمیلی اول نسبت داده شده‌اند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/959711/%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B8%D9%84%D9%88%D9%85-%D «نوشتۀ خاص روی موشک ایران/ به یاد شهدای مظلوم حلبچه و سردشت»، خبرگزاری فرارو.]</ref>  

# '''ارجاع به اشخاص و کنشگران''': در برخی موارد نیز نام افرادی که در رویدادهای سیاسی یا اجتماعی مطرح بوده‌اند، دیده می‌شود از جمله آرون بوشنل، سرباز آمریکایی که برای غزه خودسوزی کرد و ریچل کوری، فعال حقوق بشر آمریکایی که برای جلوگیری از تخریب خانۀ فلسطینیان در منطقۀ رفح، به جنگ بولدوزرهای اسرائیلی رفت.

# '''ارجاع به رویدادهای بین‌المللی''': برخی یادداشت‌ها به رخدادهای مشخص اشاره دارند مانند حملۀ اسرائیل به کشتی مرمره که حامل کمک‌های بشردوستانه به مردم تحت محاصرۀ غزه بود.

# '''مضامین اجتماعی و نمادین''': برخی پیام‌ها به موضوعات اجتماعی یا نمادین اشاره دارند؛ از جمله «به یاد قربانیان جزیرۀ اپستین»،<ref>[https://farsnews.ir/MH_Jamalzadeh/1774707561500519277/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C جمال‌زاده، محمدحسین، «زبان موشک‌های ایرانی»، خبرگزاری فارس نیوز.]</ref>  «به یاد دختران مدرسۀ میناب»<ref>[https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-57/773490-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8% «موشک‌های ایران به یاد دختران میناب شلیک شدند»، خبرگزاری اقتصادنیوز.]</ref>  و «برای شهدای 18 و 19 دی».<ref>  [https://www.tebyan.net/news/12495708/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DA%A9%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D9%8 داودی، «جنگ کلمات در آسمان؛ چگونه موشک‌ها و تسلیحات نظامی به رسانه تبدیل شدند؟»، خبرگزاری تبیان.]</ref>

# '''جملات و پیام‌های مردمی''': در برخی موارد، نوشته‌هایی با لحن عمومی یا منتسب به کاربران و فضای اجتماعی دیده می‌شود؛ از جمله: «به گفتۀ رهبر شهیدم بیچاره خواهید شد»، «به عشق تهرانی مقدم و حاجی‌زاده»، «این تازه شروع ماجراست»، «صددرصد اسلام پیروز است».<ref>[https://www.aparat.com/v/lllf62u «جملات مردمی روی موشک نوشته شد»، وب‌سایت آپارات.]</ref>