حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۶۴: | خط ۶۴: | ||
مؤثر در پایین آوردن تب.<ref>[https://jadvalyab.ir/blog/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AD%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%A2%D9%86/ زرگر، «تاریخچۀ پیدایش حنا و مصارف آن»، وبسایت جدولیاب.]</ref> | مؤثر در پایین آوردن تب.<ref>[https://jadvalyab.ir/blog/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AD%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%A2%D9%86/ زرگر، «تاریخچۀ پیدایش حنا و مصارف آن»، وبسایت جدولیاب.]</ref> | ||
در پژوهشهای نوین آثار مهم درمانی دیگری برای حنا ثابت شده است که عبارتاند از: درمان عفونت زخمهای سوختگی، ضد باکتری، برطرف کنندۀ عفونتهای قارچی.<ref>[https://jiitm.ir/article-1-1089-fa.html&sw=%D8%AD%D9%86%D8%A7 بالاییکهنموئی و دیگران، «بررسي گياه حنا در طب سنتي ايران و مطالعات جديد»، 1398ش، ص64 و 65.]</ref> | در پژوهشهای نوین آثار مهم درمانی دیگری برای حنا ثابت شده است که عبارتاند از: درمان عفونت زخمهای سوختگی، ضد باکتری، برطرف کنندۀ عفونتهای قارچی.<ref>[https://jiitm.ir/article-1-1089-fa.html&sw=%D8%AD%D9%86%D8%A7 بالاییکهنموئی و دیگران، «بررسي گياه حنا در طب سنتي ايران و مطالعات جديد»، 1398ش، ص64 و 65.]</ref> | ||
حنا خواص مهمی برای پوست دارد که برخی از آنها عبارتاند از: خاصیت ضد آفتابی، نرمکنندگی و ضخیمکردن پوست کف دست و پا، جلوگیری از تعریق آنها، رفع اگزما و خاصیت ضد قارچی.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/09/08/2398551/%D8%B7%D8%A8-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-17-%D8%AE%D8%A7%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2-%D8%AD%D9%86%D8%A7-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%B4%D9%88%DB% مقدم، «با ۱۷ خاصیت شگفتانگیز "حنا" آشنا شوید»، خبرگزاری تسنیم.] </ref> بهخاطر اینکه حنا خاصیت خنککنندگی دارد، مردم بیاباننشین از آن درکف دست و پا بسیار استفاده کردهاند. خواص دارویی این گیاه جهت بهبود معدهدرد، سردرد، سوختگیهای موضعی و زخمهای باز، مورد استفاده بوده است.<ref> [https://www.digistyle.com/mag/henna-design/ میرسلطانی، فائزه، «همه چیز دربارۀ طرح حنا و نقوش رایج و سنتی آن»، وبسایت دیجی استایل.]</ref> | حنا خواص مهمی برای پوست دارد که برخی از آنها عبارتاند از: خاصیت ضد آفتابی، نرمکنندگی و ضخیمکردن پوست کف دست و پا، جلوگیری از تعریق آنها، رفع اگزما و خاصیت ضد قارچی.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/09/08/2398551/%D8%B7%D8%A8-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-17-%D8%AE%D8%A7%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2-%D8%AD%D9%86%D8%A7-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%B4%D9%88%DB% مقدم، «با ۱۷ خاصیت شگفتانگیز "حنا" آشنا شوید»، خبرگزاری تسنیم.] </ref> بهخاطر اینکه حنا خاصیت خنککنندگی دارد، مردم بیاباننشین از آن درکف دست و پا بسیار استفاده کردهاند. خواص دارویی این گیاه جهت بهبود معدهدرد، سردرد، سوختگیهای موضعی و زخمهای باز، مورد استفاده بوده است.<ref> [https://www.digistyle.com/mag/henna-design/ میرسلطانی، فائزه، «همه چیز دربارۀ طرح حنا و نقوش رایج و سنتی آن»، وبسایت دیجی استایل.]</ref> | ||
==خواص حنا برای مو== | |||
=== خواص حنا برای مو === | |||
برخی از کاربردهای منحصربهفرد حنا برای ترمیم و سلامت مو عبارتاند از: | برخی از کاربردهای منحصربهفرد حنا برای ترمیم و سلامت مو عبارتاند از: | ||
*تقویت مو؛ | *تقویت مو؛ | ||
| خط ۷۷: | خط ۷۸: | ||
حنا بهدلیل دارا بودن رنگدانههای طبیعی، ماندگاری زیادی روی مو دارد؛ اما با گذشت زمان و شستوشوی مکرر با شامپو کمکم از بین میرود، برای از بین بردن سریع رنگ حنا نیز میتوان از دکوپاژ مو استفاده کرد.<ref>[https://rosesorkh.com/articles/henna-for-hair/ «طرز تهیۀ حنا برای مو»، وبسایت رز سرخ.]</ref> | حنا بهدلیل دارا بودن رنگدانههای طبیعی، ماندگاری زیادی روی مو دارد؛ اما با گذشت زمان و شستوشوی مکرر با شامپو کمکم از بین میرود، برای از بین بردن سریع رنگ حنا نیز میتوان از دکوپاژ مو استفاده کرد.<ref>[https://rosesorkh.com/articles/henna-for-hair/ «طرز تهیۀ حنا برای مو»، وبسایت رز سرخ.]</ref> | ||
==حنا در باور و فرهنگ مردم ایران== | ==حنا در باور و فرهنگ مردم ایران== | ||
حنا در باور ایرانیان، هدیهای بهشتی و نشانۀ شادی، مهر و کامیابی است.<ref> [https://www.tasvirezendegi.com/%D9%85%D8%AF%D9%84-%D8%AA%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%86%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AD%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/ «۵۵مدل تزیین حنا برای مراسم حنابندان عروس داماد»، وبسایت تصویر زندگی.]</ref> | حنا در باور ایرانیان، هدیهای بهشتی و نشانۀ شادی، مهر و کامیابی است.<ref> [https://www.tasvirezendegi.com/%D9%85%D8%AF%D9%84-%D8%AA%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%86%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AD%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/ «۵۵مدل تزیین حنا برای مراسم حنابندان عروس داماد»، وبسایت تصویر زندگی.]</ref> همچنین در فرهنگ ایرانیان حنا گیاهی مقدس به شمار میآید و دلیل آن، خاستگاه مذهبی این گیاه است.<ref>«[https://www.farsnews.ir/news/13970323000989/%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%DA%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D از «دلالهگی» تا چادر سر کردن عروس/ وقتی کاسه نبات واسطه بله یا خیر عروس میشود»، خبرگزاری فارس.] </ref> در فرهنگ مردم ایران از حنا بهعنوان هدیه برای تازهعروس در شب چله و شب عید فطر، هنگام درآوردن لباس عزای نزدیکان عزادار <ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240634/%D8%AD%D9%86%D8%A7 حسینی، «حنا»، وبسایت مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> و در ختنهسوران، پیش از ختنهکردن<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/236677/%D8%AD%D9%86%D8%A7 علیزاده، «حنا»، وبسایت مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.] </ref> استفاده میکردند. | ||
==کارکرد آیینی حنا== | ==کارکرد آیینی حنا== | ||
===حنابدان عروسی=== | ===حنابدان عروسی=== | ||
جشن حنابندان يكي از مهمترين آيينهاي ازدواج است.<ref> رفیعفر و کماللو، «بررسي آيين حنابندان از ديرباز تاكنون»، 1393ش، ص27و37.</ref> | جشن حنابندان يكي از مهمترين آيينهاي ازدواج است.<ref> رفیعفر و کماللو، «بررسي آيين حنابندان از ديرباز تاكنون»، 1393ش، ص27و37.</ref> حنابندان آیینی برای تقسیم شادی با خانوادۀ عروس و داماد و نشانۀ شادمانی اطرافیان برای عروس و داماد و خانوادۀ آنها است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240649/%D8%AD%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86 سامعی، حنابندان، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی.] </ref> ملاک در انتخاب زنی که برای حنابستن دست عروس تعیین میشود،<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240649/%D8%AD%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86 سامعی، حنابندان، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی.] </ref> میزان عفت و دینداری، سعادت او در زندگی خانوادگی و نجابت وی است.<ref> [https://www.farsnews.ir/news/13970323000989/%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%DA%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D «از «دلالهگی» تا چادر سر کردن عروس/ وقتی کاسه نبات واسطه بله یا خیر عروس میشود»، خبرگزاری فارس.] </ref> در این مراسم، دختر و پسر جوان از حناي عروسی جهت بختگشايي استفاده ميكنند.<ref> رفیعفر و کماللو، «بررسي آيين حنابندان از ديرباز تاكنون»، 1393ش، ص27و37.</ref> | ||
===حنابندان شب عملیات=== | ===حنابندان شب عملیات=== | ||
| خط ۹۰: | خط ۹۰: | ||
==سایر خواص حنا== | ==سایر خواص حنا== | ||
مقدار معینی از حنا چه بهصورت مایع و چه بر روی کاغذ از رشد کپک در مُرکب خوشنوسی جلوگیری میکند.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20160 .سلطانی و دیگران، «نقش افزودنیها بر کیفیت مرکب ایرانی: مطالعۀ موردی حنا و نمک»، 1394ش، ص146.]</ref> | مقدار معینی از حنا چه بهصورت مایع و چه بر روی کاغذ از رشد کپک در مُرکب خوشنوسی جلوگیری میکند.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20160 .سلطانی و دیگران، «نقش افزودنیها بر کیفیت مرکب ایرانی: مطالعۀ موردی حنا و نمک»، 1394ش، ص146.]</ref> در گذشته حنا در صنعت کاربرد داشته است. از حنا در منبتکاری، رنگرزی پشم، عطرسازی و چرم نیز استفاده میکردند.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/236677/%D8%AD%D9%86%D8%A7 علیزاده، «حنا»، وبسایت مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
==عوارض حنا== | ==عوارض حنا== | ||
استعمال حنا برای بعضی افراد ممکن است حساسیت ایجاد کند. به همین علت آزمایش آن روی پوست ضروری است.<ref>[https://rosesorkh.com/articles/henna-for-hair/ «طرز تهیۀ حنا برای مو»، وبسایت رزسرخ.]</ref> | استعمال حنا برای بعضی افراد ممکن است حساسیت ایجاد کند. به همین علت آزمایش آن روی پوست ضروری است.<ref>[https://rosesorkh.com/articles/henna-for-hair/ «طرز تهیۀ حنا برای مو»، وبسایت رزسرخ.]</ref> | ||
==حنا در آموزههای دینی== | ==حنا در آموزههای دینی== | ||
حنابستن دست و پاها و خضابکردن موی سر و ریش از توصیههای دینی و از دیرباز میان مسلمانان مرسوم بوده است. <ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240634/%D8%AD%D9%86%D8%A7 حسینی، «حنا»، وبسایت مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> به همین خاطر، دانشمندان طب سنتی، حنا را «سید ریاحین» نامیدند. <ref>[https://jiitm.ir/article-1-1089-fa.html&sw=%D8%AD%D9%86%D8%A7 بالائی کهنموئی و دیگران، «بررسي گياه حنا در طب سنتي ايران و مطالعات جديد»، 1398ش، ص59.]</ref> حضرت ابراهیم اولین پیامبری بود که با حنا خضاب کرد. پیامبراسلام و برخی امامان نیز به حنا خضاب میکردند و خاستگاه حنا را بهشت میدانستند.<ref>[https://lib.eshia.ir/search/41689/%D8%AD%D9%86%D8%A7?https://lib.eshia. سیوطی، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، بیتا، ج1، ص282.]</ref> در روایات خواص متعددی همچون عفت در روابط زوجین،<ref>«[https://hadana.ir/%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B5-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D9%86%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA/ آداب و خواص رنگ کردن با حنا در روایات»، وبسایت هدانا.]</ref> روشنی چشم، روییدن و رشد مو، بوی خوش، آرامش <ref> [https://noorlib.ir/book/view/2695?sectionNumber=2&pageNumber=162&viewType=html .ابن بابویه، من لایحضره الفقیه، 1396ش، ج1، ص 162.]</ref>، پیشگیری از جذام، آکله | حنابستن دست و پاها و خضابکردن موی سر و ریش از توصیههای دینی و از دیرباز میان مسلمانان مرسوم بوده است. <ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240634/%D8%AD%D9%86%D8%A7 حسینی، «حنا»، وبسایت مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> به همین خاطر، دانشمندان طب سنتی، حنا را «سید ریاحین» نامیدند. <ref>[https://jiitm.ir/article-1-1089-fa.html&sw=%D8%AD%D9%86%D8%A7 بالائی کهنموئی و دیگران، «بررسي گياه حنا در طب سنتي ايران و مطالعات جديد»، 1398ش، ص59.]</ref> حضرت ابراهیم اولین پیامبری بود که با حنا خضاب کرد. پیامبراسلام و برخی امامان نیز به حنا خضاب میکردند و خاستگاه حنا را بهشت میدانستند.<ref>[https://lib.eshia.ir/search/41689/%D8%AD%D9%86%D8%A7?https://lib.eshia. سیوطی، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، بیتا، ج1، ص282.]</ref> در روایات خواص متعددی همچون عفت در روابط زوجین،<ref>«[https://hadana.ir/%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B5-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D9%86%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA/ آداب و خواص رنگ کردن با حنا در روایات»، وبسایت هدانا.]</ref> روشنی چشم، روییدن و رشد مو، بوی خوش، آرامش <ref> [https://noorlib.ir/book/view/2695?sectionNumber=2&pageNumber=162&viewType=html .ابن بابویه، من لایحضره الفقیه، 1396ش، ج1، ص 162.]</ref>، پیشگیری از جذام، آکله و برص <ref>کاظمی، ترجمه و شرح ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، 1389ش، ج1، ص55.</ref> ذکر شده است. همچنین در روایتی ثواب هزینهکردن برای خضاب با حنا بیش از انفاق در راه خدا ذکر شده است.<ref> .[https://noorlib.ir/book/view/2324?pageNumber=44&viewType=html مستغفری، روش تندرستی در اسلام: طب النبی و طب الصادق، 1385ش، ص44.]</ref> | ||
==حنا در ادبیات فارسی== | ==حنا در ادبیات فارسی== | ||
در سدههای مختلف از واژۀ حنا در آثار منثور و منظوم استفاده شده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240634/%D8%AD%D9%86%D8%A7 حسینی، «حنا»، وبسایت مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | در سدههای مختلف از واژۀ حنا در آثار منثور و منظوم استفاده شده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240634/%D8%AD%D9%86%D8%A7 حسینی، «حنا»، وبسایت مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> بیدل دهلوی در یکی از غزلیات خود، در وصف آرایشکردن آرایشگر با حنا، چنین سروده است:<ref> [https://ganjoor.net/bidel/ghazalbi/sh624 .بیدل دهلوی، غزل 624، وبسایت گنجور.]</ref> | ||
بیدل دهلوی | |||
{{آغاز نستعلیق}} | {{آغاز نستعلیق}} | ||
{{شعر|نستعلیق}} | {{شعر|نستعلیق}} | ||
| خط ۱۰۹: | خط ۱۰۸: | ||
==حکم فقهی استفاده از حنا== | ==حکم فقهی استفاده از حنا== | ||
از آن جا که رنگ حنا مانع رسیدن آب نیست، برای وضو و غسل اشكالی ایجاد نمیكند.<ref>«[https://www.pasokhkadeh.ir/7013/%d9%85%d8%b3%d8%ad-%d9%85%d9%88%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d9%84%d9%86%d8%af/ آیا حنا و رنگ مو مانع وضو است؟»، وبسایت پاسخکده.]</ref> از نظر فقهی استفاده از حنا و سایر رنگها در حال جنابت و حیض کراهت دارد.<ref>[https://rasekhoon.net/faq/show/1389048 «آیا حنا گذاشتن بر روی بدن و مو در حال جنابت و حیض کراهت دارد؟»، وبسایت راسخون.]</ref> برخی فقها، خضاب كردن با حنا در حال احرام را اگر جنبه زينت داشته باشد، جايز نمیدانند.<ref> [https://makarem.ir/ahkam/fa/tag/index/58217/%D8%AD%D9%86%D8%A7 «زینت کردن»، وبسایت دفتر آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی.]</ref> | از آن جا که رنگ حنا مانع رسیدن آب نیست، برای وضو و غسل اشكالی ایجاد نمیكند.<ref>«[https://www.pasokhkadeh.ir/7013/%d9%85%d8%b3%d8%ad-%d9%85%d9%88%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d9%84%d9%86%d8%af/ آیا حنا و رنگ مو مانع وضو است؟»، وبسایت پاسخکده.]</ref> از نظر فقهی استفاده از حنا و سایر رنگها در حال جنابت و حیض کراهت دارد.<ref>[https://rasekhoon.net/faq/show/1389048 «آیا حنا گذاشتن بر روی بدن و مو در حال جنابت و حیض کراهت دارد؟»، وبسایت راسخون.]</ref> برخی فقها، خضاب كردن با حنا در حال احرام را اگر جنبه زينت داشته باشد، جايز نمیدانند.<ref> [https://makarem.ir/ahkam/fa/tag/index/58217/%D8%AD%D9%86%D8%A7 «زینت کردن»، وبسایت دفتر آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
