حکومت‌های شیعه در ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

| valign="top" |ابتدا تشیع زیدی و سپسپ تشیع اثنی‌عَشَری.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1410678/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D8%AA%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA?q=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA%20%D8%A2%D9%84%20%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AC%D9%87%D8%AA%20%D8%AA%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85%20%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA%20%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%20%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87%20%D9%88%20%D8%A7%D9%87%D9%84%E2%80%8C%D8%B3%D9%86%D8%AA&score=65544.81&rownumber=1 جعفرنیا، «سیاست‌های حکومت آل بویه در جهت تحکیم وحدت میان شیعه و اهل‌سنت»، ۱۳۹۷ش، ص۲۵-۲۴.]</ref>

| valign="top" |شکست حاکمان محلی توسط سیدقوام‌الدین  مرعشی با بهره از پشتوانه محکم مذهبی و محبوبیت خود و تأسبس جکومت در آمل و  سپس  تمام مناطق طبرستان و نواحی اطراف  آن.<ref>مرعشی، تاریخ طبرستان و رویان و مازندران، ۱۳۶۸ش، ص۲۱۶-۱۸۴.</ref>

تحول در مناسبات آنان با حکومت صفویان خصوصاْ اقدامات  تندروانه خان‌احمد در رویارویی با صفویان.

| valign="top" |ایجاد حكومت مستقل شيعه به مركزيت  حويزه، حكمرانان آنان افرادی بزگوار، علم دوست، اهل فضل و دانش، جنبشی برخوردار از حمایت نظام قبیله‌ای اعراب منطقه خوزستان، سازگاری اصطلاح جنبش (نهضت) به  حرکت اجتماعی یاران سیدمحمد بن فلاح، آغاز حرکت اجتماعی در براندازی مراجع قپرت سیاسی خوزستان و جنوب بین‌النهرین، رشد فرهنگي و شكوفايي علم و هنر در منطقه  خوزستان عموما و حويزه خصوصاْ، ساخت مدارس، کتابخانه‌ها و ظهور مفسرين، فقها،  حكما، ادبا و شعراء بزرگ.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1810645/%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%B9%D8%B4%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C?q=%D9%85%D8%B4%D8%B9%D8%B4%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86&score=274877907000.0&rownumber=9 احمدی مقدم، «رويكرد دولت مشعشعيان در توسعه علوم ديني و آموزشي»، ۱۳۹۸ش، ص۶۷۴-۶۶۹.]</ref>

| valign="top" |اختصاص یک جغرافیای سیاسی مشخص برای  مذهب تشیع در میان جغرافیای سیاسی عثمانیان و ازبکان، دیپلماسی و روابط خارجی،  مکان‌یابی مذهب تشیع در پیدایش و تکوین هویت سیاسی و فرهنگی جدید ایران با عنوان  مسلمان شیعه ایرانی فارسی زبان، توجه و  رشد و گسترش به علم و دانش‌های شیعی و فهم مدنیت ایرانی، ایجاد مدارسو  بسترهای مناسب برای آموزش، رسیدن به پدیده‌ای به نام «مکتب» در رشته‌های علمی  مثل مکتب فلسفه اصفهان، مکتب-سبک-ادبی اصفهان و مکتب معماری اصفهان، تجلی شعائر شیعی  در منابع و متون ادبی و علمی شهر اصفهان به‌عنوان پایتخت فرهنگ و تمدن شیعی  صفوی، اغعتلای هنرهای مبتنی بر آموزه‌های تشیع مانند هنر نمایش جهت برپایی تعزیه  و نمایش‌های محلی در سوگواری امام حسین، ، تجلی شعائر شیعی در معماری به‌ویژه در  تزئینات، تجلی هنر شیعی در قالی‌بافی، نساجی، سفال‌گری، فلزکاری، نقاشی و به‌ویژه  خوشنویسی در کتیبه‌های مساجد و مناره‌ها و آثار با طرح و نقش‌های برگرفته از  حکمت متعالیه هنر شیعی، حمایت از علمای شیعه همچون شیخ بهایی، ملاصدرا،  میرفندرسکی، علامه مجلسی و فراهم کردن زمینه رشد دانش‌های شیعی با دعوت از علمای  شیعه سایر مناطق جهان اسلام و حمایت از علمای ایرانی و واگذاری مشاغل و امور مهم  به آنان، کاهش قدرت قزلباش‌ها از راه گسترش اندیشه‌های شیعی و تبدیل گرایش‌های  شیعی سیاسی به گرایش‌های اعتقادی و فقاهتی، قرار گرفتن مهندسی فرهنگی در اختیار  علما، تخصص در گرایش‌های مختلف علمی و گسترش علوم گوناگون مبتنی بر معارف معنوی  تشیع، تجدید حیات علمی ایران و برپایی شهرها، مدارس، مساجد، پل‌ها، قصرها، محلات  و کاروانسراها، استفاده از علم ریاضی در معماری این عصر به‌عنوان جوانب وجودی  وحدت و تصویری از کثرت به سوی وحدت، توجه به آموزه‌ها و شعائر مذهبی شیعی مانند  تحریر متون فقهی و حدیثی، وجوب یا استحباب نماز جمعه، مراسم سوگواری و جشن‌های  مذهبی، توجه به سنت وقف، قرار دادن مذهب تشیع به‌عنوان رکن اساسی در نظام سیاسی  و قضایی، توجه به اماکن مذهبی به‌ویژه حرم امام رضا و عتبات عالیات، ساخت و ساز  و گسترش اماکن دینی و مزین نمودن آنها به نمادها و شعائر شیعی.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1019601/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9?q=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%20%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87&score=274877907000.0&rownumber=1 جعفری، «دولتی به کام رندان - مروری بر اهمیت و نقش دولت صفویه در تاریخ تشیع»، ۱۳۹۰ش، ص۲۳۶-۲۳۴.]</ref>

| valign="top" |جمهوری اسلامی ایران از پیروزی انقلاب تا امروز، دستاوردهای چشمگیری در عرصه‌های فرهنگی، علمی و آموزشی، زیرساختی، جمعیتی، اجتماعی، سیاسی، نظامی، ارتباط با سایر پیروان ادیان الهی و غیره کسب کرده است. ارتقا ایران در رتبه‌های جهانی در رشته‌های نانو، بیوتکنولوژی، پزشکی و شیمی، خودکفایی در فناوری‌های راهبردی مانند هسته‌ای، موشکی، پهپادی، سلول‌های بنیادین و داروهای نوترکیب، ایجاد زیرساخت‌های پایداری در انرژی، حمل‌ونقل، ارتباطات، بهداشت و آموزش، ساخت و گسترش اکوسیستم علم و فناوری شامل پارک‌های علمی و شرکت‌های دانش‌بنیان، قرار گرفتن بیش از ۵۵٪ جمعیت کشور در سن فعالیت، تربیت و استفاده از نیروی انسانی جوان، متخصص و متعهدی برای پیشرفت کشور<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1301095/%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 اداره کل هنر و رسانه، « برخی دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی ایران»، مبلغان، ۱۳۹۶ش، ص۵۳-۴۸.]</ref>، حفظ ایران با تکیه بر هویت اسلامی و شیعی خود و استقلال سیاسی از هرگونه سلطه قدرت‌های بزرگ، حامی اصلی مسلمانان، مستضعفان و گروه‌های مقاومت در منطقه، تبدیل ایران به قطب تأمین ثبات و امنیت در خاورمیانه، زمینه‌سازیی خودکفایی کامل نظامی در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، دست یافتن به توانمندی بالا  در صنایع موشکی، پهپادی، پدافند هوایی بومی و جنگ‌های نامتقارن، و بازدارندگی قدرتمند، ثبات و امنیت داخلی و خارجی<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2117546/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?q=%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C%20%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&score=137438953000.0&rownumber=4 سلطانی و اسدی، «تحلیلی بر دستاوردهای سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی ایران»، ۱۴۰۲ش، ص۲۱.]</ref>، مساعدت با پیروان سایر مذاهب اسلامی و ادیان الهی‌، شامل زردشتیان و کلیمیان و مسیحیان‌ در انجام مراسم دینی در حدود قانون‌، عمل به احوال شخصیه و تعلیمات دینی برابر آیین خود، ایجاد تشکل‌های دینی و فرهنگی و اجتماعی و رفاهی‌، نمایندگی در مجلس شورای اسلامی‌، و حقوق اجتماعی<ref>قانون اساسی، نشر الهدی، ۱۳۸۸ش، اصول ۳، ۱۳، ۱۹۲۰، ۲۶.</ref>، برگزاری عید فطر، عید قربان، عید مبعث و میلاد پیامبر، عید غدیر، نیمه شعبان، میلاد امامان و حضرت فاطمه‌زهرا، حضرت فاطمه معصومه<ref>موسی‌پور، «جشن‌های جهان اسلام»، ۱۳۸۵ش، ص۳۷۳-۳۷۶.</ref>، انجام مهم‌ترین آیین‌های سوگواری‌ شیعیان در دهه اول محرم، دهه آخر صفر، اربعین و ایام فاطمیه، زیارت پیامبر و اهل‌بیت، زیارت امام‌زاده‌ها و دیگر بزرگان و عالمان دینی توجه به نیایش و توسل و خواندن دعاها و زیارتنامه‌های بسیار مانند دعای کمیل، دعای عَرَفه، دعای نُدبه، دعای فرج، مناجات شعبانیه، مناجات ناحیه مقدسه، دعای توسل، زیارت عاشورا، زیارت جامعه کبیره، زیارت امین الله<ref>[https://fa.wikishia.net/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87#cite_note-81 «امامیه»، وب‎سایت ویکی شیعه.]</ref>، همچنین اعمالی مانند غسل، نماز اعیاد، قربانی‌کردن.<ref>مجلسی، زادالمعاد، ۱۳۸۹ش، ص۴۲۶، ۴۲۷.</ref>