| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''جزایر ایرانی خلیج فارس؛'''</big> بخشی از قلمرو سرزیمنی حاکمیت ملی ایران در جنوب کشور. | <big>'''جزایر ایرانی خلیج فارس؛'''</big> بخشی از قلمرو سرزیمنی حاکمیت ملی ایران در جنوب کشور. | ||
جزایر ایرانی خلیج فارس، مجموعهای از چند قطعه خشکی مسکونی و غیرمسکونی در داخل خلیج فارس هستند که در مجاورت سه استان خوزستان، بوشهر و هرمزگان قرار گرفتهاند. خلیج فارس | جزایر ایرانی خلیج فارس، مجموعهای از چند قطعه خشکی مسکونی و غیرمسکونی در داخل خلیج فارس با کارکردهای اقتصادی، نظامی، زیستمحیطی و تمدنی هستند که در مجاورت سه استان خوزستان، بوشهر و هرمزگان قرار گرفتهاند. جزیره قشم بهعنوان بزرگترین جزیره خلیج فارس و جزیره خارک بهعنوان پایانۀ اصلی صادرات نفت ایران، نقشی محوری در اقتصاد کشور ایفا میکنند. جزایر سهگانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک بهدلیل موقعیت در تنگه هرمز، از منظر امنیتی و ژئوپلیتیک دارای اهمیت راهبردی هستند. امارات متحدۀ عربی از زمان تأسیس خود ادعای مالکیت بر این سه جزیره را مطرح کرده، اما ایران با استناد به اسناد تاریخی و حقوقی از جمله نقشه لرد کرزن (۱۹۰۳) و توافقات پیشین با شیوخ قواسم، حاکمیت خود را اثباتشده میداند. در جریان جنگ رمضان، تهدید به اشغال این جزایر توسط آمریکا مطرح شد که به اعتقاد کارشناسان، اشغال آنها بهدلیل آسیبپذیری نیروهای مهاجم در برابر حملات مستمر و پیامدهای ناشی از سیاست مقابله به مثل، راهبردی پرهزینه و بحرانزا ارزیابی شده است. | ||
== معرفی == | == معرفی == | ||
جزایر ایرانی خلیج فارس مساحتی بالغ بر ۱۸۸۸ کیلومتر مربع را شامل میشود که در داخل خلیج فارس واقع شدهاند. در این میان جزیره قشم با ۱۴۹۱ کیلومتر مربع، بزرگترین جزیره خلیج فارس و با فاصله ۱۸۰۰ متر از خشکی، نزدیکترین جزیره به خاک ایران است. این جزیره بهعنوان | جزایر ایرانی خلیج فارس مساحتی بالغ بر ۱۸۸۸ کیلومتر مربع را شامل میشود که در داخل خلیج فارس واقع شدهاند. در این میان جزیره قشم با ۱۴۹۱ کیلومتر مربع، بزرگترین جزیره خلیج فارس و با فاصله ۱۸۰۰ متر از خشکی، نزدیکترین جزیره به خاک ایران است. این جزیره بهعنوان بزرگترین جزیره غیر مستقل جهان، از ۲۲ کشور جهان بزرگتر و حدود ۲۵ برابر کشور بحرین مساحت دارد. در مقابل، جزیره فارسی کوچکترین جزیره ایران محسوب میشود که در همسایگی عربستان واقع شده است.<ref>اکبر، «موقعیت ژئواستراتژیک جزائر ایرانی خلیج فارس»، 1387ش، ص42-45.</ref> | ||
== اهمیت راهبردی == | == اهمیت راهبردی == | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
| خط ۴۲: | خط ۳۷: | ||
== توزیع جزایر در تقسیمات استانی == | == توزیع جزایر در تقسیمات استانی == | ||
جزایر ایرانی خلیج فارسی بین سه استان ساحلی تقسیم شدهاند که استان هرمزگان با دارا بودن ۱۴ جزیره شامل قشم، کیش، هرمز، ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک، لاوان، شتور، هندورابی، فرور بزرگ و کوچک، سیری، هنگام و لارک، بیشترین سهم و متنوعترین کاربریها را دارد. پس از آن، استان بوشهر قرار دارد که جزایری همچون خارک، خارکو، عباسک، میرمهنا، فارسی، تهمادو، نخیلو و گُرم را در بر میگیرد؛ همچنین جزایر کوچکی مانند | جزایر ایرانی خلیج فارسی بین سه استان ساحلی تقسیم شدهاند که استان هرمزگان با دارا بودن ۱۴ جزیره شامل قشم، کیش، هرمز، ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک، لاوان، شتور، هندورابی، فرور بزرگ و کوچک، سیری، هنگام و لارک، بیشترین سهم و متنوعترین کاربریها را دارد. پس از آن، استان بوشهر قرار دارد که جزایری همچون خارک، خارکو، عباسک، میرمهنا، فارسی، تهمادو، نخیلو و گُرم را در بر میگیرد؛ همچنین جزایر کوچکی مانند امالکرم و مطاف نیز در حوزه این استان ذکر شدهاند. استان خوزستان نیز دارای جزایر مهمی در شمال غربی خلیج فارس است که شامل جزیره مسکونی مینو و جزایر راهبردی و زیستمحیطی پیرامون خور موسی یعنی بونه، دارا و قبر ناخدا میشود. این پراکندگی نشاندهندۀ گستردگی نفوذ حاکمیتی و نظارت زیستمحیطی ایران بر سراسر طول کرانههای شمالی خلیج فارس است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1069577/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 بابایی، «معرفی جزایر ایرانی خلیج فارس»، 1393ش، ص95-114؛]اکبر، «موقعیت ژئواستراتژیک جزائر ایرانی خلیج فارس»، 1387ش، ص42-43.</ref> | ||
== فهرست جزایر ایرانی خلیج فارس == | == فهرست جزایر ایرانی خلیج فارس == | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۰: | ||
| '''مینو (صلبوخ)'''/ مسکونی | | '''مینو (صلبوخ)'''/ مسکونی | ||
|17/8 کیلومتر مربع | |17/8 کیلومتر مربع | ||
|محصور در اروندرود؛ دارای سیستم آبیاری طبیعی (جزر و مدی) و نخلستانهای | |محصور در اروندرود؛ دارای سیستم آبیاری طبیعی (جزر و مدی) و نخلستانهای زیاد. | ||
|مینوشهر با ۱۲ هزار نفر جمعیت؛ قطب کشاورزی و دامپروری؛ تفریحگاه مردم آبادان و خرمشهر. | |مینوشهر با ۱۲ هزار نفر جمعیت؛ قطب کشاورزی و دامپروری؛ تفریحگاه مردم آبادان و خرمشهر. | ||
|- | |- | ||
| خط ۹۸: | خط ۹۳: | ||
|14 کیلومتر مربع | |14 کیلومتر مربع | ||
|واقع بین بوشهر و شیف؛ بافت زمین ماسهای و نامناسب برای کشاورزی. | |واقع بین بوشهر و شیف؛ بافت زمین ماسهای و نامناسب برای کشاورزی. | ||
|دارای طرح احداث دهکده گردشگری | |دارای طرح احداث دهکده گردشگری بهدلیل مجاورت با بندر بوشهر. | ||
|- | |- | ||
|9 | |9 | ||
| خط ۱۴۰: | خط ۱۳۵: | ||
|1 کیلومتر مربع | |1 کیلومتر مربع | ||
|پناهگاه حساس حیاتوحش (دلفین و لاکپشت)؛ منطقه حفاظتشده. | |پناهگاه حساس حیاتوحش (دلفین و لاکپشت)؛ منطقه حفاظتشده. | ||
|معروف به «جزیره ماران» | |معروف به «جزیره ماران» بهدلیل وفور مارهای سمی سیاهرنگ زیر شنها. | ||
|- | |- | ||
|16 | |16 | ||
