تنگه هرمز: تفاوت میان نسخه‌ها

طبق ادعای برخی تاریخ‌نگاران نام تنگه هرمز در متون باستان نیامده است و این نام در دوران تسلط بریتانیا بر خلیج‌فارس (۱۸۲۰ تا ۱۹۷۱م) از جزیرۀ هرمز اقتباس شده است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/61560/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2 «درباره تنگه هرمز»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> از سوی دیگر، طبق سایر منابع تاریخی نام هرمز در قدیم «هورموغ» بوده است. مغ در زبان محلی استان هرمزگان به‌معنای نخل است. برخی نیز بر این باورند که این واژه از ترکیب هور به‌اضافۀ موغ به‌معنی آبراهۀ موغستان که ایالت قدیم جنوب ایران یا میناب کنونی است، ساخته شده است.<ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C-32/978639-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A7%D8%B2 «همه چیز درباره تنگه هرمز/ از ریشه لغوی این نام تا جنگ‌هایی که در آن رخ داده است/ چرا هرمز مهم‌ترین منطقه استراتژیک ایران است؟»، وب‌سایت خبرفوری.]</ref>

به نقل از شرکت فوریکسا فعال در حوزۀ رصد اوضاع نفت و انرژی، از مجموعه 100 میلیون بشکه تولید روزانۀ نفت در جهان، 17.4 میلیون بشکۀ آن از تنگۀ هرمز صادر می‌شود<ref>[https://fa.alalam.ir/news/4269966/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF «حقایقی که از تنگه هرمز نمی دانید!»، وب‌سایت شبکه العالم.]</ref> که شامل حدود ۸۸درصد نفت عربستان، ۹۰درصد نفت ایران، ۹۸درصد نفت عراق، ۹۹درصد نفت امارات متحده عربی و تمامی نفت کویت و قطر است. در مجموع، نزدیک به ۹۰درصد از صادرات نفت منطقه از طریق تانکرهای نفتی و از همین تنگه عبور می‌کند. علاوه بر نفت، باید حجم گسترده فرآورده‌های نفتی را نیز به این مقدار افزود.<ref name=":1">[https://energyha.ir/47592 «ایران و بستن تنگه هرمز از منظر حقوق بین الملل»، وب‌سایت انرژی ما.]</ref> حدود ۵۰درصد از مبادلات تجاری کشورهای منطقه با جهان نیز از راه تنگه هرمز صورت می‌گیرد؛ بسته شدن این آبراه می‌تواند به توقف تقریباً کامل تجارت برخی از این کشورها منجر شود. به همین دلیل، برخی کشورهای حوزه خلیج فارس کوشیده‌اند با احداث خطوط لوله، وابستگی خود به این مسیر را کاهش دهند. با این حال، با توجه به اینکه حدود ۶۸درصد از ذخایر نفت و گاز جهان در خلیج فارس قرار دارد و همچنان عمده صادرات نفتی منطقه از طریق نفتکش‌ها انجام می‌شود، امنیت تنگه هرمز نقشی حیاتی در تأمین انرژی جهان ایفا می‌کند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/895145/%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF «آنچه باید درباره تنگه هرمز بدانید»، خبرگزاری تابناک.]</ref> در مجموع، حدود ۲۰درصد از نفت خام تجاری جهان، ۳۳درصد از صادرات و تجارت دریایی نفت و نیز ۳۳درصد از صادرات جهانی گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) از گذرگاه تنگه هرمز انجام می‌شود. نزدیک به ۹۰درصد از نفت خلیج فارس، بیش از ۵۰درصد از نفت وارداتی کشورهایی مانند چین، ژاپن، کره جنوبی و هند و تمامی صادرات LNG قطر نیز از این تنگه عبور می‌کند. در صورت بسته شدن تنگه هرمز، قیمت نفت می‌تواند به بیش از ۱۵۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد.<ref name=":1" /> از نظر ارزش اقتصادی، تخمین زده می‌شود سالانه صدها میلیارد دلار کالا و انرژی از این گذرگاه عبور کند. تنها در بخش انرژی، ارزش مبادلات نفت و گاز عبوری از تنگه هرمز در سال می‌تواند به بیش از یک تریلیون دلار برسد؛ رقمی که نشان می‌دهد این آبراه، صرفاً یک مسیر منطقه‌ای نیست؛ بلکه شاه‌رگ اقتصاد جهانی است.<ref>[https://sadonline.ir/fa/news/196510/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «ناگفته‌های تازه درباره تنگه هرمز که اهمیت جهانی دارد»، وب‌سایت صدآنلاین.]</ref>

== جزایر تنگه هرمز ==

در تنگه هرمز جزایر متعددی واقع شده‌اند که متعلق به دو کشور ایران و عمان هستند.

مهم‌ترین جزایر ایرانی در منطقه عبارتند از:

جزایر بزرگ قشم، هرمز، لارک و هنگام و جزایر دارای موقعیت استراتژیک ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک.

این جزایر در دهانه خلیج فارس و در فاصله‌ای از تنگه هرمز قرار دارند و از اهمیت نظامی استراتژیکی بالایی برخوردارند. تنب کوچک در مجاورت تنب بزرگ واقع شده و اهمیت سیاسی دارد. ساکنان این جزایر را ایرانیان و اعراب تشکیل می‌دهند.<ref>[https://lib.eshia.ir/23019/1/3965 مجتهدزاده، «تنگه هرمز»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref>

=== جزایر عمان ===

این جزایر شامل مجموعه‌ای از جزایر کوچک، آبسنگ‌ها و صخره‌های بیرون‌آمده از آب در کرانه‌های جنوبی تنگه هرمز و آب‌های ساحلی عمان است. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از جزیره السلامه که بزرگ‌ترین و مهم‌ترین جزیره عمان در منطقه با وسعتی حدود چهار کیلومتر مربع است. قوئین کوچک، مسندم، الغَنَم و الفیارین نیز از دیگر جزایر آن هستند. برخی از این جزایر محل سکونت اعضای قبیله کُمازِره از کنفدراسیون شیحویه عمان شمالی است که اصالتی ایرانی دارند و تحت تابعیت دولت عمان زندگی می‌کنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/23019/1/3965 مجتهدزاده، «تنگه هرمز»، وب‌سایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref>

== ترافیک کشتی‌ها در تنگه هرمز ==

مسیرهای کشتیرانی محدودیت شدید در تنگه هرمز دارد و هر مسیر رفت و برگشت کشتی‌ها حدود ۳ کیلومتر عرض دارد. میان مسیرها نوار حائل باریکی قرار دارد که مانع از تصادف می‌شود. این تراکم بالا و محدودیت جغرافیایی، تنگه را به حساس‌ترین نقطه دریایی جهان تبدیل کرده است.<ref>[https://sadonline.ir/fa/news/196510/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «ناگفته‌های تازه درباره تنگه هرمز که اهمیت جهانی دارد»، وب‌سایت صدآنلاین.]</ref>

|رویارویی ایران و آمریکا

|جنگ نفت‌کش‌ها به مجموعه عملیات نظامی بین سال‌های 1363ش تا 1366ش در خلیج فارس اشاره دارد که در طول جنگ ایران و عراق و با مشارکت نیروی دریایی آمریکا انجام شد. هدف عراق از آغاز این جنگ، جلوگیری از صادرات نفت ایران بود؛ در حالی که آمریکا نیز اقداماتی را برای ضربه زدن به ایران در پاسخ به مین‌گذاری مسیرهای دریایی توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اجرا کرد.

در سال 1366ش، با حضور ناوهای جنگی آمریکا در خلیج‌فارس، کویت پرچم‌های آمریکایی را بر نفتکش‌های خود نصب کرد و آمریکا اقدام به اسکورت کشتی‌های کویتی کرد. ایران به این اقدامات با وقوع انفجاری در نفتکش کویتی بریجیتون پاسخ داد. آمریکا به تلافی این وضعیت، به سکوهای نفتی ایران حمله کرد که به بحران دوشنبه سیاه در بازارهای جهانی منجر شد. در نهایت، پس از ناکامی در اقدامات نظامی و سیاسی، آمریکا از اسکورت کشتی‌های کویتی عقب‌نشینی کرد.

|<ref>[https://defapress.ir/fa/news/108900/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%86%D9%81%D8%AA%DA%A9%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D8%AF «روزی که ایران پیروز جنگ نفتکش‌ها شد»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>

|برخورد دو کشتی آمریکایی

|در سال 1388ش، نیروی دریایی آمریکا اعلام کرد که دو کشتی جنگی این کشور در تنگه هرمز و نزدیک به خاک ایران به یکدیگر برخورد کرده‌اند. طبق گزارش نیروی دریایی، در این حادثه ۱۵ ملوان دچار آسیب شدند.

|<ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C-32/978639-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A7%D8%B2 «همه چیز درباره تنگه هرمز/ از ریشه لغوی این نام تا جنگ‌هایی که در آن رخ داده است/ چرا هرمز مهم‌ترین منطقه استراتژیک ایران است؟»، وب‌سایت خبرفوری.]</ref>

|هدف قرار گرفتن کشتی ژاپنی  

|در سال 1389ش کشتی ژاپنی ام ستار در تنگه هرمز توسط گروهی مرتبط به القاعده موسوم به گردان‌های عبدالله عزام که سلاح و تجهیزات نظامی خود را از آمریکا و رژیم صهیونیستی دریافت می کنند، هدف قرار گرفت،

|<ref>[https://fa.alalam.ir/news/4269966/%D8%AD%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF «حقایقی که از تنگه هرمز نمی دانید!»، وب‌سایت شبکه العالم.]</ref>

|توقیف نفتکش‌ها

|توقیف دو نفتکش آمریکایی موسوم به «ادونتج سوییت» با پرچم مارشال و نفتکش «نیووی» با پرچم پاناما و یک نفتکش با پرچم جزایر مارشال توسط سپاه پاسداران در سال 1402ش.  

|<ref>[https://fararu.com/fa/news/634448/%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%DA%86%D9%87-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «سه روایت از یک ماجرا؛ در تنگه هرمز چه خبر است؟»، وب‌سایت فرارو.]</ref>

رزمایشی تحت عنوان کنترل هوشمند تنگه هرمز که جزئیات آن در جدول ذیل آمده است:<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1142711/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%B2-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%DA%AF%D8%AA%D9%86 «پایان موفقیت‌آمیز رزمایش سپاه در تنگه هرمز/ هشدار دریایی به واشنگتن»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>

|نوع و ماهیت

|مجری

|فرماندهی و نظارت

|زمان برگزاری

|زمینه زمانی

|تمرکز عملیات

|ابعاد بین‌المللی

|مراحل اجرا

|اهداف کلیدی

|عملیات‌های اجرا شده

|واکنش‌های بین‌المللی

| اسرائیل و آمریکا آن را تهدید همیشگی توصیف کردند و رسانه‌های ایرانی آن را پاسخی به جنگ روانی قلمداد کردند.

رزمایش مشترک کمربند امنیت دریایی ایران، روسیه و چین در جدول ذیل آمده است:<ref>[https://fa.alalam.ir/news/4641376/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%DB%8C%DA%86-%D8%A8%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «تنگه هرمز نیازی به هیچ بیگانه‌ای برای برقراری امنیت ندارد»، وب‌سایت شبکه العالم.]</ref>

|فرمانده  

|هدف رزمایش

|ابعاد جغرافیایی

|تعداد نیروها

|تاریخ برگزاری  

| پیام‌های سیاسی

|ویژگی‌های رزمایش

| تجهیزات و شناورها

|برگزاری گفت‌وگوهای نظامی  

|همکاری‌های آموزشی

|دستاوردها  

|پیشرفت‌های علمی و فنی در زمینه ساخت ناوشکن‌ها و زیردریایی‌ها و برنامه‌ریزی برای الحاق ناوشکن‌های جدید.

مشخصات رزمایش ولایت ۹۰ نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در جدول ذیل آمده است: <ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1135886/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DB%B9%DB%B0-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C «بازخوانی رزمایش «ولایت ۹۰ نیروی دریایی ارتش» / از آزمایش موفق موشک محراب تا شناسایی ناو آمریکایی»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>

| ارتقای آموزش‌های کاربردی و عملیاتی نیروهای جوان و خلاق و موفقیت در آزمایش تجهیزات جدید.  

تهدید به بستن تنگه هرمز یکی از ابزارهای مهم جمهوری اسلامی ایران در سیاست‌های بین‌المللی و مواجهه با تحریم‌ها و تنش‌ها بوده است. این تنگه پس از سال ۱۳۵۷ش به‌عنوان اهرم فشار علیه کشورهای متخاصم مورد استفاده قرار گرفته است. قبل از انقلاب، محمدرضا پهلوی تلاش کرد حاکمیت ایران بر این منطقه را تثبیت کند.

 

پس از انقلاب، ایران به‌طور جدی تهدید به بستن تنگه هرمز را مطرح کرد؛ به‌ویژه در دوران جنگ ایران و عراق. در مهر ۱۳۶۲ش، [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] این تهدید را به صورت علنی مطرح کرد و همچنین [[سید علی خامنه‌ای]] در همان سال اعلام کرد که ایران در صورت حملۀ عراق به نفت ایران، تنگه هرمز را به روی کشورهای صادرکننده نفت خواهد بست. در اواخر دهۀ ۶۰ شمسی، ایران با خرید زیردریایی‌های تهاجمی از روسیه، کنترل این تنگه را جدی‌تر دنبال کرد. در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای در سال 1397ش، ایران بار دیگر تهدید کرد که در صورت ممانعت از صادرات نفتش، اجازۀ صادرات نفت هیچ کشوری از منطقه را نیز نخواهد داد.

استفاده از ابزارهای جنگی مانند موشک‌های کروز، بالستیک و هوا به سطح، بخشی از سامانه‌های تهاجمی نیروهای مسلح ایران هستند که قابلیت تأمین بسته ماندن تنگه هرمز را به‌مدت دلخواه برای ایران فراهم می‌آورند. نام این ابزار و قابلیت آنها در جدول ذیل آمده است:<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/210777/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «ایران چگونه تنگه هرمز را خواهد بست +تصاویر»، خبرگزاری تابناک.]</ref>

| توان افزایش برد و استفاده از گلوله‌های هدایت شونده و قابلیت آسیب به اهداف دریایی.

 

ایران در سال ۱۳۶۱ش کنوانسیون حقوق دریاها (UNCLOS) را امضا کرد؛ اما همراه با یک اعلامیه تفسیری مهم که بر همین موضع حاکمیت قاعدۀ عبور بی‌ضرر بر تنگه هرمز تأکید داشت. ایران تا امروز این کنوانسیون را به‌طور کامل تصویب نکرده تا این تفسیر خود را حفظ کند.<ref>[https://farsnews.ir/Mohadeseh_hoseini/1775379062199431828/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2 حسینی، «مروری بر تحولات تاریخی رژیم حقوقی تنگه هرمز»، خبرگزاری فارس.]</ref>

 

حقوق بین‌الملل دریاها، بستن این تنگه را به‌جز در موارد استثنایی و در جریان منازعات مسلحانه و آن هم صرفاً از طریق بازرسی کشتی‌ها نمی‌پذیرد.<ref>[https://energyha.ir/47592 «ایران و بستن تنگه هرمز از منظر حقوق بین الملل»، وب‌سایت انرژی ما.]</ref> در وضعیت عادی حقوق بین‌الملل عبور از تنگه هرمز را تضمین می‌کند؛ اما در مواقعی که امنیت ملی ایران تهدید شود، دولت با استناد به حاکمیت سرزمینی خود حق اعمال محدودیت‌ها را دارد. این موضوع در شرایط جنگ یا تهدیدهای خارجی اهمیت بالایی دارد و ایجاد توازن بین حقوق جهانی و حاکمیت ملی را ضروری می‌سازد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6781624/%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D9%88-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C «حقوق و وظایف ایران در کنترل تنگه هرمز در مقابل فشارهای بین‌المللی»، خبرگزاری مهر.]</ref>  

 

=== واکنش آمریکا به بسته شدن تنگه هرمز ===

=== تاثیر بسته شدن تنگه هرمز بر اقتصاد جهانی ===

در حال حاضر نقش تنگه هرمز در تعیین قیمت، مسیر و امنیت عرضۀ انرژی در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. اختلال در این تنگه، هزینه‌های جهانی انرژی را افزایش داده و کشورها را به بازنگری در سیاست‌های تأمین سوخت واداشته است. مدیریت این گذرگاه توسط ایران، ابعاد نظامی، اقتصادی و سیاسی گسترده‌ای برای بازار جهانی انرژی به همراه دارد. این تحول نشان‌داد که کنترل بر انرژی تنها به تولید وابسته نیست، بلکه به توانایی مدیریت مسیرهای انتقال نیز مرتبط است.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/308030/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%D8%9B-%D9%86%D8%A8%D8%B6%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%86%D8%B8%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF «تنگه هرمز؛ نبضی که نظم جهان را تنظیم می‌کند»، نورنیوز.]</ref> در پی این امر بازارهای جهانی انرژی و بورس دچار رکود و افزایش شده و هزینه خانوار را در بسیاری از نقاط جهان، از جمله کشورهای اروپایی افزایش داده است.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309323/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «ترامپ با حمله به ایران رویای نتانیاهو را محقق کرد»، نورنیوز.]</ref> شوک نفتی ناشی از بستن تنگه هرمز موجب شد که تورم در ماه مارس در آمریکا ۰.۹درصد افزایش یابد که این بیشترین جهش ماهانه در نزدیک به چهار سال اخیر است. همچنین، قیمت بنزین در ماه مارس ۲۱.۲درصد افزایش یافت.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309318/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «ترامپ اهرم‌های فشار خود علیه ایران را از دست داده است»، نورنیوز.]</ref>  

هدف از طرح مدیریت جدید تنگه هرمز، تقویت امنیت دریانوردی و حفظ حقوق دریایی جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز است. بر اساس این طرح، دولت موظف به دریافت عوارض خدماتی از کشتی‌ها و نفتکش‌های عبوری از این تنگه می‌شود. برای هر تن بار یا حامل انرژی که از آب‌های سرزمینی ایران عبور می‌کند، عوارض ۳ یورو و برای حامل‌های انرژی از آب‌های بین‌المللی، ۲ یورو تعیین شده است. این عوارض در چهار بخش خدماتی شامل پایش و هدایت ترافیک دریایی، صیانت زیست‌محیطی، امنیت دریایی و خدمات جست‌وجو و نجات تعریف شده‌اند. همچنین، دولت می‌تواند کشورهای متحد را از پرداخت عوارض معاف کند و نوع ارز دریافتی را تغییر دهد. میزان عوارض هر سه سال یک‌بار قابل بازنگری است و عدم اجرای این قانون شامل مجازات خواهد بود. به گفتۀ کارشناسان، این طرح به تأمین هزینه‌های خدمات امنیتی، امدادی و زیست‌محیطی کمک کرده و نقش ایران در مدیریت این مسیر دریایی را تقویت می‌کند.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/1547718/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AF%D9%88%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2 «طرح دوفوریتی مجلس برای دریافت عوارض خدماتی از عبور کشتی‌ها در تنگه هرمز»، وب‌سایت جام‌جم آنلاین.]</ref>