حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱: خط ۱:
دیمونا؛ مرکز هسته‌ای اسراییل در دل صحرای نقب.
دیمونا؛ نام عبری شهری در جنوب سرزمین‌های اشغالی فلسطین و مرکز هسته‌ای اسراییل در دل صحرای نقب.


دیمونا در جنوب اسرائیل و در منطقه صحرای نقب واقع شده و به واسطه حضور تأسیسات هسته‌ای موسوم به «مرکز تحقیقات هسته‌ای نقب شیمون پرز» در مجاورت آن، از جایگاهی ویژه در معادلات امنیتی و راهبردی منطقه برخوردار است.  
دیمونا در جنوب اسرائیل و در منطقه صحرای نقب واقع شده و به واسطه حضور تأسیسات هسته‌ای موسوم به «مرکز تحقیقات هسته‌ای نقب شیمون پرز» در مجاورت آن، از جایگاهی ویژه در معادلات امنیتی و راهبردی منطقه برخوردار است.  
خط ۱۲: خط ۱۲:


== معرفی ==
== معرفی ==
مرکز هسته‌ای دیمونا در منطقۀ نقب در جنوب اسرائیل واقع شده است. ساخت این تأسیسات در ۱۹۵۷م با همکاری محرمانۀ دولت فرانسه آغاز و در دسامبر ۱۹۶۳م راه‌اندازی شد. بر اساس اطلاعات افشاشده در ۱۹۸۶م این مرکز در ده طبقۀ مجزا در زیرزمین ساخته شده و هر طبقه دارای یک واحد ویژه است. در ۲۰۱۷م حدود ۲۷۰۰ نفر در دیمونا مشغول به کار بودند که از این تعداد تنها ۱۵۰ نفر اجازۀ دسترسی به بخش‌های حساس را داشتند. بر اساس برآورد  کارشناسان این مرکز ماهانه هشت کیلوگرم اورانیوم با غنای بسیار بالا و سالانه ۴۰ کیلوگرم پلوتونیوم تولید می‌کند که برای ساخت ده بمب هسته‌ای کافی است. واحد ویژه‌ای از موساد به نام «دفتر روابط علمی» مسئول تأمین نیازهای علمی و فناوری مورد نیاز دیمونا از خارج از اسرائیل است و عملیات‌هایی نظیر قاچاق ۲۰۰ تن کیک زرد از کنگو در سال ۱۹۶۸ و انتقال دانشمندان و مواد هسته‌ای از جمهوری‌های شوروی سابق را انجام داده است. اسرائیل با تأسیس شرکت‌های صوری در کشورهای مختلف، انتقال ابزار و مواد هسته‌ای را تسهیل می‌کند که از جمله می‌توان به پرونده آرنون میلچن، تهیه‌کنندۀ هالیوودی، اشاره کرد که به اتهام همکاری در قاچاق مواد و ابزار هسته‌ای توسط اف‌بی‌آی مورد بازجویی قرار گرفت.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-17/328848-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref>  
ديمونا نام عبری يكی از شهرهای جنوبی فلسطينی اشغالی است كه در صحرای نقب قرار گرفته و در حدود 34 هزار نفر جمعيت دارد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/149383/%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D9%8A%D8%A6%D9%8A-%D9%85%D8%B4%D9%83%D9%88%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%8A-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AA%D9%85%D9%8A-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 «انهدام شيئي مشكوك بالاي تاسيسات اتمي اسرائیل»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> و مركز تحقيقات اتمي نقب و نيروگاه اتمي ديمونا در 10 كيلومتري جنوب شهر ديمونا قرار دارد.  مرکز هسته‌ای دیمونا در منطقۀ نقب در جنوب اسرائیل واقع شده است. ساخت این تأسیسات در ۱۹۵۷م با همکاری محرمانۀ دولت فرانسه آغاز و در دسامبر ۱۹۶۳م راه‌اندازی شد. بر اساس اطلاعات افشاشده در ۱۹۸۶م این مرکز در ده طبقۀ مجزا در زیرزمین ساخته شده و هر طبقه دارای یک واحد ویژه است. در ۲۰۱۷م حدود ۲۷۰۰ نفر در دیمونا مشغول به کار بودند که از این تعداد تنها ۱۵۰ نفر اجازۀ دسترسی به بخش‌های حساس را داشتند. بر اساس برآورد  کارشناسان این مرکز ماهانه هشت کیلوگرم اورانیوم با غنای بسیار بالا و سالانه ۴۰ کیلوگرم پلوتونیوم تولید می‌کند که برای ساخت ده بمب هسته‌ای کافی است. واحد ویژه‌ای از موساد به نام «دفتر روابط علمی» مسئول تأمین نیازهای علمی و فناوری مورد نیاز دیمونا از خارج از اسرائیل است و عملیات‌هایی نظیر قاچاق ۲۰۰ تن کیک زرد از کنگو در سال ۱۹۶۸ و انتقال دانشمندان و مواد هسته‌ای از جمهوری‌های شوروی سابق را انجام داده است. اسرائیل با تأسیس شرکت‌های صوری در کشورهای مختلف، انتقال ابزار و مواد هسته‌ای را تسهیل می‌کند که از جمله می‌توان به پرونده آرنون میلچن، تهیه‌کنندۀ هالیوودی، اشاره کرد که به اتهام همکاری در قاچاق مواد و ابزار هسته‌ای توسط اف‌بی‌آی مورد بازجویی قرار گرفت.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-17/328848-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref>  


== اهمیت راهبردی ==
== اهمیت راهبردی ==
خط ۱۸: خط ۱۸:


== نقش دیومنا در تولید سلاح هسته‌ای ==
== نقش دیومنا در تولید سلاح هسته‌ای ==
بر اساس تخمین فدراسیون دانشمندان آمریکایی، اسرائیل حدود ۹۰ کلاهک جنگی دارد که از پلوتونیوم تولیدشده در رآکتور آب سنگین دیمونا ساخته شده است. اسرائیل در مورد زرادخانه هسته‌ای خود سیاست ابهام عمدی را در پیش گرفته است؛ به این معنا که نه وجود آن را تأیید می‌کند و نه آن را انکار می‌کند. این کشور عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) نیست و پروتکل الحاقی را نیز نپذیرفته است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-5/3742860-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>
بر اساس تخمین فدراسیون دانشمندان آمریکایی، اسرائیل حدود ۹۰ کلاهک جنگی دارد که از پلوتونیوم تولیدشده در رآکتور آب سنگین دیمونا ساخته شده است. اسرائیل در مورد زرادخانه هسته‌ای خود سیاست ابهام عمدی را در پیش گرفته است؛ به این معنا که نه وجود آن را تأیید می‌کند و نه آن را انکار می‌کند. این کشور عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) نیست و پروتکل الحاقی را نیز نپذیرفته است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-5/3742860-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>  بنابر اعلام منابع خارجی، اسراییل حدود ۲۰۰ بمب اتمی دارد، که در تأسیسات دیمونا ساخته شده‌اند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/2953108-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%85%D8%A8-%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «اسرائیل چند بمب اتم دارد؟»، وب‌سایت روزنامۀ اقتصاد.]</ref> همچنین مواد اتمی از این نیروگاه منتقل و در مرکز ساخت و مونتاژ کلاهک‌های اتمی واقع در شمال حیفا که یکی از 5 مراکز اتمی اسرائیل به شمار می‌آید جمع آوری می شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/5437340/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%DB%8C%DA%A9-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88-400-%D8%AA%D9%86-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «نیروگاه دیمونا یک هزار و 400 تن اورانیوم استفاده کرده است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>


== توسعه جدید در نیروگاه هسته‌ای دیمونا ==
== توسعه جدید در نیروگاه هسته‌ای دیمونا ==
خط ۱۱۰: خط ۱۱۰:
{{پانویس}}
{{پانویس}}
== منابع ==
== منابع ==
«اسرائیل چند بمب اتم دارد؟»، وب‌سایت روزنامۀ اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 6 آبان 1394ش.
«اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 4 اسفند 1399ش.
«اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 4 اسفند 1399ش.
«انهدام شيئي مشكوك بالاي تاسيسات اتمي اسرائیل»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب:26 آذر 1389ش.


«جایگاه «دیمونا»، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: 20 مرداد 1398ش.
«جایگاه «دیمونا»، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: 20 مرداد 1398ش.


محمدجانی، حامد، «چرا دیمونا را «قلب نبض هسته‌ای اسرائیل» می‌نامند؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1405ش.
محمدجانی، حامد، «چرا دیمونا را «قلب نبض هسته‌ای اسرائیل» می‌نامند؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1405ش.
«نیروگاه دیمونا یک هزار و 400 تن اورانیوم استفاده کرده است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 8 دی 1383ش.


«۷ نقطه اتمی اسرائیل که می‌تواند هدف ایران باشد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 9 اردیبهشت 1404ش.
«۷ نقطه اتمی اسرائیل که می‌تواند هدف ایران باشد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 9 اردیبهشت 1404ش.