لوطی‌گری: تفاوت میان نسخه‌ها

لوطی‌گری در لغت، به‌معنای جوانمردی، بخشندگی و آزادگی است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C . دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ لوتی‌گری.]</ref> نام لوطی از اواسط دوران قاجار به پهلوانان محلی اطلاق می‌شد، <ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/2957508-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B1 . «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»،  وب‌سایت خبر فوری.]</ref> اما از این واژه در شرایط مختلف اجتماعی، مفاهیم و مصادیق متفاوتی اراده شده است، مانند پهلوان‌های شهری، جوانمردان، اراذل و اوباش، لات و الوات، دوره‌گردان و لولیان (کولیان)،  دلقک‌های درباری و اوباشی که در خدمت حکومت بوده‌اند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/12636 . «گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم/ پژمان موسوی»،  وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> لوطی‌گری در فرهنگ ایرانی قدمت طولانی دارد و ریشۀ آن به باورهای کهن و منش اخلاقی ایرانیان در دوران باستان برمی‌گردد.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 . «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»،  وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.]</ref>

انقلاب اسلامی تحول جدیدی در لوطی‌گری ایجاد کرد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/2957508-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B1 . «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»،  وب‌سایت خبر فوری.]</ref> برخی از آنها به فعالیت‌های انقلابی مانند پخش اعلامیه‌های امام خمینی می‌پرداختند و مثلاً به‌عنوان سبزی‌فروش در محله‌های مختلف سبزی‌ها را در کاغذهای اعلامیه پیچیده و میان مردم توزیع می‌کردند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402070502891/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B4-%D9%85%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 . «روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگ»،  خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> همچنین وضع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی در ایران، مانع از اخاذی و بزهکاری آنها شد. طبق قوانین و اصول اخلاقی که پس از انقلاب اسلامی در کشور وضع شد، نوعی ایستادگی در مقابل اقدامات زورگویانۀ این قشر صورت گرفت و سبب شد لوطی‌گری به مفهوم جوانمردی، پهلوانی و دستگیری از مستحقان و ضعیفان برگردد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/12636 . «گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم»،  وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> پس از انقلاب اسلامی و توبه کردن بسیاری از لوطی‌ها، برخی از آنها مانند شاهرخ ضرغام با روحیۀ انقلابی برای مبارزه در جبهۀ جنگ حق علیه باطل در دفاع مقدس نقش‌آفرینی کردند و در این راه شهید شده‌اند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402070502891/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B4-%D9%85%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 . «روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگ»،  خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> امروزه اما به‌دلیل افزایش بیکاری و فقر و دگرگونی‌های سبک زندگی، افرادی با شکل تحریف‌شدۀ لوطی‌گری به دزدی، زورگیری و ایجاد ناامنی در برخی مناطق می‌پردازند. این امر در طردشدگی اجتماعی آنها تاثیر گذاشته و پیامدهای متعددی مانند فرودستی اقتصادی، منع ازدواج‌های برون‌گروهی، مهاجرت به شهرهای دیگر، کتمان هویت خویش و احساس زائد بودن را برای آنها به‌دنبال داشته است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1838428/%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AF . محمدی و همکاران، «خرده‌فرهنگ لوطی‌ها و تجربۀ طرد اجتماعی»،  1400ش، ص105-107]</ref>