ویرایش متن |
|||
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
== خجالت پسندیده و نکوهیده == | == خجالت پسندیده و نکوهیده == | ||
خجالت در دیدگاه برخی اندیشمندان دینی به دو گونهٔ پسندیده و نکوهیده تقسیم میشود. | خجالت در دیدگاه برخی اندیشمندان دینی به دو گونهٔ پسندیده و نکوهیده تقسیم میشود. | ||
* '''خجالت پسندیده:''' زمانی احساس میشود که فرد از رفتاری نامناسب یا مغایر با اصول اخلاقی، دوری گزیده یا پشیمان میشود.<ref>[https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/1_47.pdf مصباح یزدی، «پیراستگی مؤمنان راستین از ریا و خجالت نکوهیده»، 1397ش، ص10.]</ref> خجالتکشیدن از مردم پس از ارتکاب رفتارهای ناشایست مصداق خجالت پسندیده شمرده شده است.<ref>[https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/1_47.pdf مصباح یزدی، «پیراستگی مؤمنان راستین از ریا و خجالت نکوهیده»، 1397ش، ص10؛] [https://mesbahyazdi.ir/node/2225/درسبیستوهفتمبحثى-پیرامون-حیا «بحثی پیرامون حیا»، پایگاه اطلاعرسانی آثار آیتالله مصباح یزدی.]</ref> این گونه از خجالت موجب نظمدهی به روابط اجتماعی و پذیرش عمومی فرد در جامعه میشود. | * '''خجالت پسندیده:''' زمانی احساس میشود که فرد از رفتاری نامناسب یا مغایر با اصول اخلاقی، دوری گزیده یا پشیمان میشود.<ref>[https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/1_47.pdf مصباح یزدی، «پیراستگی مؤمنان راستین از ریا و خجالت نکوهیده»، 1397ش، ص10.]</ref> خجالتکشیدن از مردم پس از ارتکاب رفتارهای ناشایست مصداق خجالت پسندیده شمرده شده است.<ref>[https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/1_47.pdf مصباح یزدی، «پیراستگی مؤمنان راستین از ریا و خجالت نکوهیده»، 1397ش، ص10؛] [https://mesbahyazdi.ir/node/2225/درسبیستوهفتمبحثى-پیرامون-حیا «بحثی پیرامون حیا»، پایگاه اطلاعرسانی آثار آیتالله مصباح یزدی.]</ref> این گونه از خجالت موجب نظمدهی به روابط اجتماعی و پذیرش عمومی فرد در جامعه میشود. بدینجهت، با تأکید بر حفظ [[حریم خصوصی]]، سبب ترویج [[ادب]] و احترام، حفظ ارزشهای اخلاقی و تقویت روابط اجتماعی شده و از ارتکاب رفتارهای دلبخواهانه و خجالتآور جلوگیری میکند.<ref>[https://hamrahetam.com/روانشناسی-خجالت/ «مفهوم روانشناسی خجالت چیست؟»، وبسایت مشاوره روانشناسی.]</ref> | ||
* '''خجالت ناپسند:''' یک احساس ناخوشایند در موقعیتی از تعاملات اجتماعی<ref>[https://raze4fasl.com/what-is-embarrassment/ «خجالت چیست و چگونه خجالت نکشیم؟»، وبسایت راز چهارفصل.]</ref> یا یک واکنش روانی انفعالی، غیرضروری و بیاساس است که معمولاً تحتتاثیر عوامل بیرونی شکل میگیرد.<ref>[https://www.porseman.com/article/حيا-و-خجالت-در-دين/12627 «حیا و خجالت در دین»، وبسایت پرسمان دانشگاهیان؛] [https://namaz.valiasr-aj.com/include/VIEW.php?bankname=LIBLIST&RADIF=0000017667 «حیا»، وبسایت دانشنامۀ نماز.]</ref> فرضکردن ضعف و نقص غیرواقعی برای خود و خودکمبینی و پایینبودن اعتمادبهنفس، ریشههای این نوع خجالت ذکر شده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/67389/اخلاق-و-عرفان-اسلامى-از-دیدگاه-استاد-مصباح-یزدی «اخلاق و عرفان اسلامی از دیدگاه استاد مصباح یزدی»، وبسایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref> خجالت از انجام عمل نیک یا رفتارهای غیرمذموم همانند خجالتکشیدن از [[علمآموزی]]، [[رعایت حجاب]] یا بیان یک سخن منطقی در جمع از مصادیق این نوع خجالت ذکر شده است.<ref>[https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/1_47.pdf مصباح یزدی، «پیراستگی مؤمنان راستین از ریا و خجالت نکوهیده»، 1397ش، ص10؛] [https://www.shahrekhabar.com/news/165924630044693 «تفاوت اصلی حیا با خجالت و کمرویی+حدیث»، وبسایت شهر خبر.]</ref> این گونه از خجالت، پیامدهای زیر را به دنبال دارد: | * '''خجالت ناپسند:''' یک احساس ناخوشایند در موقعیتی از تعاملات اجتماعی<ref>[https://raze4fasl.com/what-is-embarrassment/ «خجالت چیست و چگونه خجالت نکشیم؟»، وبسایت راز چهارفصل.]</ref> یا یک واکنش روانی انفعالی، غیرضروری و بیاساس است که معمولاً تحتتاثیر عوامل بیرونی شکل میگیرد.<ref>[https://www.porseman.com/article/حيا-و-خجالت-در-دين/12627 «حیا و خجالت در دین»، وبسایت پرسمان دانشگاهیان؛] [https://namaz.valiasr-aj.com/include/VIEW.php?bankname=LIBLIST&RADIF=0000017667 «حیا»، وبسایت دانشنامۀ نماز.]</ref> فرضکردن ضعف و نقص غیرواقعی برای خود و خودکمبینی و پایینبودن اعتمادبهنفس، ریشههای این نوع خجالت ذکر شده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/67389/اخلاق-و-عرفان-اسلامى-از-دیدگاه-استاد-مصباح-یزدی «اخلاق و عرفان اسلامی از دیدگاه استاد مصباح یزدی»، وبسایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref> خجالت از انجام عمل نیک یا رفتارهای غیرمذموم همانند خجالتکشیدن از [[علمآموزی]]، [[رعایت حجاب]] یا بیان یک سخن منطقی در جمع از مصادیق این نوع خجالت ذکر شده است.<ref>[https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/1_47.pdf مصباح یزدی، «پیراستگی مؤمنان راستین از ریا و خجالت نکوهیده»، 1397ش، ص10؛] [https://www.shahrekhabar.com/news/165924630044693 «تفاوت اصلی حیا با خجالت و کمرویی+حدیث»، وبسایت شهر خبر.]</ref> این گونه از خجالت، پیامدهای زیر را به دنبال دارد: | ||
*# '''کاهش اعتماد بهنفس''': ترس از رویارویی با ضعفها و شرمکردن از انجام کارهای نیک<ref>[https://www.shahrekhabar.com/news/165924630044693 «تفاوت اصلی حیا با خجالت و کمرویی+حدیث»، وبسایت شهر خبر.]</ref> و وظایف دینی؛<ref>[https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/1_47.pdf مصباح یزدی، «پیراستگی مؤمنان راستین از ریا و خجالت نکوهیده»، 1397ش، ص10.]</ref> | *# '''کاهش اعتماد بهنفس''': ترس از رویارویی با ضعفها و شرمکردن از انجام کارهای نیک<ref>[https://www.shahrekhabar.com/news/165924630044693 «تفاوت اصلی حیا با خجالت و کمرویی+حدیث»، وبسایت شهر خبر.]</ref> و وظایف دینی؛<ref>[https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/1_47.pdf مصباح یزدی، «پیراستگی مؤمنان راستین از ریا و خجالت نکوهیده»، 1397ش، ص10.]</ref> | ||
