صفحهای تازه حاوی «<big>'''هواشناسی'''</big>؛ دانش و مهارت سنجش و تشخیص حالات جوی<br> هواشناسی بهمعنی شناختن اوضاع جوی است.<ref> [https://www.vajehyab.com/amid/%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه هواشناسی]</ref> در اصطلاح، دانشی است که جَو (اتمسفر) زمین و ارتباط آن با...» ایجاد کرد |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ایجاد لینک داخلی |
||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
قدمت مطالعهی هواشناسی به هزاران سال پیش برمیگردد. در گذشته، پدیدههای جوی را بههمراه برخی مباحث علمی دیگر مانند بومشناسی، زمینشناسی و ستارهشناسی تحت یک نام «آثار عُلوی» بررسی میکردند.<ref>كرامتي، هواشناخت، 1381ش، ص18 و 19.</ref><br> | قدمت مطالعهی هواشناسی به هزاران سال پیش برمیگردد. در گذشته، پدیدههای جوی را بههمراه برخی مباحث علمی دیگر مانند بومشناسی، زمینشناسی و ستارهشناسی تحت یک نام «آثار عُلوی» بررسی میکردند.<ref>كرامتي، هواشناخت، 1381ش، ص18 و 19.</ref><br> | ||
[[ارسطو]]، فیلسوف یونانی، یک کتاب مفصل و شاگردش تئوفراستوس نیز رسالهای گسترده در این زمینه نوشتهاند.<ref>Aristotle, Meteorologica, 1952; <br> | |||
ابنبطريق، الآثار العلوية، 1967م؛ <br> | ابنبطريق، الآثار العلوية، 1967م؛ <br> | ||
تئوفراستوس، «الآثار العلوية»، ج1، فرانكفورت، 1984م.</ref> دانشمندان مسلمان، اغلب از نظریات این دو پیروی کردهاند. اما، برخی از مؤلفان ایرانی تلاش کردند تا برخی از اشتباهات این دو را تصحیح کنند.<ref>كرامتي، هواشناخت، 1381ش، ص20 و 21.</ref> «اخوان الصفا» اولین انجمن از مؤلفان ایرانی است که در اینباره، رسالهای نوشتهاند.<ref>رسائل اخوان الصفا، 1957م؛ بخش طبيعيات، رسالة الآثار العلوية، ج2، ص73 الی آخر.</ref> پس از آن، ابنسینا، در کتب معروف خود، از جمله «شفاء» (در بخش المعادن و الآثار العلویه)، «النجات» و نیز در «دانشنامه علایی» به این موضوع پرداخته است.<ref>كرامتي، «آثار دانشمندان ايراني دربارة آثار علوي و تأثير نظريات طبيعيدانان يوناني بر آنها»، 1378ش، ص228-240.</ref> ابوریحان بیرونی، دانشمند پرآوازهی ایرانی، نیز در 7 جلد بهصورت مستقل، به بررسی این علوم پرداخته که متأسفانه اثری از این مجموعه باقی نمانده و فقط بخشی از مباحث علمی او که با انجام آزمایش، به رَد برخی نظریات ارسطو پرداخته، باقی مانده است.<ref>كرامتي، «آثار دانشمندان ايراني دربارة آثار علوي و تأثير نظريات طبيعيدانان يوناني بر آنها»، 1378ش، ص241 و 242؛ <br> | تئوفراستوس، «الآثار العلوية»، ج1، فرانكفورت، 1984م.</ref> دانشمندان مسلمان، اغلب از نظریات این دو پیروی کردهاند. اما، برخی از مؤلفان ایرانی تلاش کردند تا برخی از اشتباهات این دو را تصحیح کنند.<ref>كرامتي، هواشناخت، 1381ش، ص20 و 21.</ref> «اخوان الصفا» اولین انجمن از مؤلفان ایرانی است که در اینباره، رسالهای نوشتهاند.<ref>رسائل اخوان الصفا، 1957م؛ بخش طبيعيات، رسالة الآثار العلوية، ج2، ص73 الی آخر.</ref> پس از آن، ابنسینا، در کتب معروف خود، از جمله «شفاء» (در بخش المعادن و الآثار العلویه)، «النجات» و نیز در «دانشنامه علایی» به این موضوع پرداخته است.<ref>كرامتي، «آثار دانشمندان ايراني دربارة آثار علوي و تأثير نظريات طبيعيدانان يوناني بر آنها»، 1378ش، ص228-240.</ref> ابوریحان بیرونی، دانشمند پرآوازهی ایرانی، نیز در 7 جلد بهصورت مستقل، به بررسی این علوم پرداخته که متأسفانه اثری از این مجموعه باقی نمانده و فقط بخشی از مباحث علمی او که با انجام آزمایش، به رَد برخی نظریات ارسطو پرداخته، باقی مانده است.<ref>كرامتي، «آثار دانشمندان ايراني دربارة آثار علوي و تأثير نظريات طبيعيدانان يوناني بر آنها»، 1378ش، ص241 و 242؛ <br> | ||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
كرامتي، هواشناخت، 1381ش، ص54 و 55.</ref> شرفالدین مسعودی، نیز اثری مستقل و به زبان فارسی در رابطه با آثار علوی نوشت و در این کتاب درباره برخی دیدگاههای جالب توجه مانند چیستی و چگونگی شکلگیری بادها پرداخته است.<ref>كرامتي، «باد»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج11، ص62.</ref> محمد بن محمود بن احمد طوسی نیز در «عجایب المخلوقات» به اختلاف فشار هوا در دو ناحیهی نزدیک به هم بهدلیل وزش باد، اشاره کرده است.<ref>طوسي، عجايب المخلوقات، 1345ش، ص83 و 84.</ref><br> | كرامتي، هواشناخت، 1381ش، ص54 و 55.</ref> شرفالدین مسعودی، نیز اثری مستقل و به زبان فارسی در رابطه با آثار علوی نوشت و در این کتاب درباره برخی دیدگاههای جالب توجه مانند چیستی و چگونگی شکلگیری بادها پرداخته است.<ref>كرامتي، «باد»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج11، ص62.</ref> محمد بن محمود بن احمد طوسی نیز در «عجایب المخلوقات» به اختلاف فشار هوا در دو ناحیهی نزدیک به هم بهدلیل وزش باد، اشاره کرده است.<ref>طوسي، عجايب المخلوقات، 1345ش، ص83 و 84.</ref><br> | ||
اولینبار اندازهگیری عناصر جوی بهشیوه نوین، توسط سفارتخانههای انگلیس و روس در تهران و برخی مناطق نفتخیز جنوب صورت گرفت. در 1298ش، مضمون هواشناسی بهجمع مضامین درسی مدرسه برزگران اضافه شد که تدریس آن، بر عهدهی معلمانی از فرانسه بود. در همین مدرسه، اولین سکوی هواشناسی را نیز احداث کردند و در آن دمای هوا، رطوبت هوا و میزان بارندگی را اندازهگیری کردند. این ایستگاه هواشناسی در ایران، در 1308ش تکمیل شد.<br> | اولینبار اندازهگیری عناصر جوی بهشیوه نوین، توسط سفارتخانههای انگلیس و روس در [[تهران]] و برخی مناطق نفتخیز جنوب صورت گرفت. در 1298ش، مضمون هواشناسی بهجمع مضامین درسی مدرسه برزگران اضافه شد که تدریس آن، بر عهدهی معلمانی از فرانسه بود. در همین مدرسه، اولین سکوی هواشناسی را نیز احداث کردند و در آن دمای هوا، رطوبت هوا و میزان بارندگی را اندازهگیری کردند. این ایستگاه هواشناسی در ایران، در 1308ش تکمیل شد.<br> | ||
با اختراع کامپیوتر، هواشناسی با سهولت بیشتری انجام شد و در نیمه دوم سدهی بیستم، پیشرفتهای مهمی در پیشبینی وضعیت آب و هوا صورت گرفت.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/1366/1/%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C «هواشناسی»، سایت ویکیتابناک.]</ref> | با اختراع کامپیوتر، هواشناسی با سهولت بیشتری انجام شد و در نیمه دوم سدهی بیستم، پیشرفتهای مهمی در پیشبینی وضعیت آب و هوا صورت گرفت.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/1366/1/%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C «هواشناسی»، سایت ویکیتابناک.]</ref> | ||
