زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>تجمعات شبانه ایرانیان 1404-1405ش</big>'''؛ | '''<big>تجمعات شبانه ایرانیان 1404-1405ش</big>'''؛ | ||
راهپیماییها و تجمعات شبانۀ ایرانیان در جریان جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم که در نهم اسفند 1404ش با حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری، ترور سیدعلی خامنهای، شماری از اعضای خانوادۀ او و چندین فرمانده نظامی آغاز شد و تا پس از ماه رمضان نیز ادامه یافت، به یکی از مهمترین پدیدههای اجتماعی-سیاسی تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. برخلاف تحرکات اعتراضی دیماه ۱۴۰۴ش بهدلیل شرایط اقتصادی، این تجمعات شبانه در هنگام جنگ، در بستر دفاع ملی و حفظ تمامیت ارضی شکل گرفت و توانست برای بیش از چهل شب و حتی پس از اعلام آتشبس دو هفتهای نیز اقشار گوناگون جامعه را زیر یک پرچم گرد آورد. نقش زنان در این رویداد بسیار برجسته و فراتر از حضور نمادین بود. آنها هم پشتیبان لجستیکی و هم خط مقدم مقاومت فرهنگی و اجتماعی بهشمار میرفتند. همزیستی زنان باحجاب و بیحجاب در یک صف، نشاندهندۀ اولویت یافتن ایران بر ایدئولوژی در لحظات بحرانی بود. از منظر استراتژیک، این راهپیماییها بهمثابه سپر انسانی ملی عمل | راهپیماییها و تجمعات شبانۀ ایرانیان در جریان جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم که در نهم اسفند 1404ش با حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری، ترور سیدعلی خامنهای، شماری از اعضای خانوادۀ او و چندین فرمانده نظامی آغاز شد و تا پس از ماه رمضان نیز ادامه یافت، به یکی از مهمترین پدیدههای اجتماعی-سیاسی تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. برخلاف تحرکات اعتراضی دیماه ۱۴۰۴ش بهدلیل شرایط اقتصادی، این تجمعات شبانه در هنگام جنگ، در بستر دفاع ملی و حفظ تمامیت ارضی شکل گرفت و توانست برای بیش از چهل شب و حتی پس از اعلام آتشبس دو هفتهای نیز اقشار گوناگون جامعه را زیر یک پرچم گرد آورد. نقش زنان در این رویداد بسیار برجسته و فراتر از حضور نمادین بود. آنها هم پشتیبان لجستیکی و هم خط مقدم مقاومت فرهنگی و اجتماعی بهشمار میرفتند. همزیستی زنان باحجاب و بیحجاب در یک صف، نشاندهندۀ اولویت یافتن ایران بر ایدئولوژی در لحظات بحرانی بود. از منظر استراتژیک، این راهپیماییها بهمثابه سپر انسانی ملی عمل کردند، از یک سو از زیرساختهای حیاتی در برابر خرابکاری محافظت کردند و از سوی دیگر اهرم فشاری قدرتمند در برابر دشمن خارجی پدید آوردند. ادعای ترامپ مبنی بر ساختگی بودن این تجمعات نیز با شواهد میدانی درهم شکست و به یکی از اشتباهات محاسباتی معروف او تبدیل شد. | ||
== جرقهٔ اولیه شکلگیری تجمعات == | == جرقهٔ اولیه شکلگیری تجمعات == | ||
آغاز جنگ تحمیلی سوم در ۹ اسفند | آغاز جنگ تحمیلی سوم در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، با حملات هوایی و موشکی گسترده همراه بود، اما نقطهٔ عطفی که تجمعات خودجوش را کلید زد، ترور سیدعلی خامنهای، رهبر وقت و جمعی از فرماندهان ارشد و اعضای خانوادۀ رهبر در این روز بود. نخستین دستههای خودجوش مردمی از مساجد و میادین اصلی شکل گرفت. این رویداد چند ویژگی داشت: | ||
* '''شوک و خشم ملی''': ترور یک رهبر مذهبی-سیاسی در شبهای ماه رمضان، نوعی تابوی | * '''شوک و خشم ملی''': ترور یک رهبر مذهبی-سیاسی در شبهای ماه رمضان، نوعی تابوی شکستهشده، تلقی شد که فراتر از مرزهای سیاسی، احساسات مذهبی و میهنی را برانگیخت. | ||
* '''تهدید امنیتی داخلی''': پس از ترور، گزارشهایی از نقشهٔ دشمن برای نفوذ عوامل خرابکار به شهرها در ساعات شب منتشر شد. هدف، ایجاد هرجومرج داخلی و حملات تروریستی بود. | * '''تهدید امنیتی داخلی''': پس از ترور، گزارشهایی از نقشهٔ دشمن برای نفوذ عوامل خرابکار به شهرها در ساعات شب منتشر شد. هدف، ایجاد هرجومرج داخلی و حملات تروریستی بود. | ||
* '''فراخوان رهبر جدید''': رهبر سوم انقلاب، آیتالله سید مجتبی خامنهای، که بلافاصله پس از ترور منصوب | * '''فراخوان رهبر جدید''': رهبر سوم انقلاب، آیتالله سید مجتبی خامنهای، که بلافاصله پس از ترور منصوب شد، در اولین پیام خود در 21 اسفند 1404ش به مردم، آنها را به حضور شبانه در خیابانها فراخواند و تأکید کرد که میدان را برای دشمن خالی نگذارند. | ||
== انگیزههای ادامه تجمعات شبانه == | == انگیزههای ادامه تجمعات شبانه == | ||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
* '''فضای آیینی-حماسی رمضان''': همزمانی جنگ با ماه رمضان، به تجمعات بار معنایی مضاعفی بخشید. مراسم شبهای قدر، افطاریهای دستهجمعی، قرائت قرآن، سینهزنی و نوحه برای شهدا، ترس از بمباران را به شبزندهداری عبادی-ملی تبدیل کرد. این فضا، حضور شبانه را نه یک اجبار، بلکه یک افتخار دینی و ملی جلوه میداد. | * '''فضای آیینی-حماسی رمضان''': همزمانی جنگ با ماه رمضان، به تجمعات بار معنایی مضاعفی بخشید. مراسم شبهای قدر، افطاریهای دستهجمعی، قرائت قرآن، سینهزنی و نوحه برای شهدا، ترس از بمباران را به شبزندهداری عبادی-ملی تبدیل کرد. این فضا، حضور شبانه را نه یک اجبار، بلکه یک افتخار دینی و ملی جلوه میداد. | ||
* '''نقش زنان در پایداری تجمعات''': زنان نهتنها در صفوف راهپیمایی حاضر بودند، بلکه با سازماندهی موکبهای اطعام، پشتیبانی لجستیکی و تشویق خانوادهها، حلقهٔ وصل میان نسلها و اقشار مختلف شدند. حضور زنان باحجاب و بیحجاب در کنار هم، پیام وحدت فراتر از اختلافات را مخابره میکرد که خود عاملی برای جذب طیفهای وسیعتر بود. | * '''نقش زنان در پایداری تجمعات''': زنان در تمام شبها نهتنها در صفوف راهپیمایی حاضر بودند، بلکه با سازماندهی موکبهای اطعام، پشتیبانی لجستیکی و تشویق خانوادهها، حلقهٔ وصل میان نسلها و اقشار مختلف شدند. حضور زنان باحجاب و بیحجاب در کنار هم، پیام وحدت فراتر از اختلافات را مخابره میکرد که خود عاملی برای جذب طیفهای وسیعتر بود. همچنین در تاریخ ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش و همزمان با روز دختر و ولادت حضرت معصومه، تجمع عظیم دختران جانفدای ایران در میدان انقلاب تهران با حضور هزاران زن و دختر جوان برگزار شد که در فضایی ضدآمریکایی و ضدصهیونیستی، بر بیعت با رهبر جدید و آمادگی برای دفاع از کشور تأکید کردند. | ||
* '''واکنش به ادعاهای دشمن''': وقتی دونالد ترامپ این تجمعات را ساختگی و تولید هوش مصنوعی خواند، این ادعا به انگیزهای برای اثبات عینی حضور تبدیل شد. مردم با انتشار ویدیوهای زنده و پرچمها، عملاً به یک جنگ روایت علیه رسانههای غربی وارد شدند. | * '''واکنش به ادعاهای دشمن''': وقتی دونالد ترامپ این تجمعات را ساختگی و تولید هوش مصنوعی خواند، این ادعا به انگیزهای برای اثبات عینی حضور تبدیل شد. مردم با انتشار ویدیوهای زنده و پرچمها، عملاً به یک جنگ روایت علیه رسانههای غربی وارد شدند. | ||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
* غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، نیز از مردم و نیروهای مردمی که هر شب به خیابانها میآمدند تقدیر کرد. | * غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، نیز از مردم و نیروهای مردمی که هر شب به خیابانها میآمدند تقدیر کرد. | ||
* حدود یک هفته پس از آغاز جنگ در اواسط اسفند ۱۴۰۴ش، سرتیپ پاسدار سید مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در پستی در شبکهٔ اجتماعی ایکس خطاب به مردم نوشت: «مردم عزیز ایران: خیابان با شما، میدان با ما». سرود «میدان با تو خیابان با ما» که توسط حسین طاهری اجرا شد، بازتاب هنریِ همین فراخوان بود و به یکی از نمادهای همراهی و هماهنگی میان جبهه و مردم در آن شبها تبدیل شد. این فراخوانها نشاندهندهٔ یک تقسیمکار ملی در شرایط جنگی بود. بر این اساس نیروهای مسلح وظیفهٔ دفاع مسلحانه در جبهههای نبرد یعنی میدان را بر عهده داشتند و مردم هم با حضور مدنی و مستمر خود در فضاهای عمومی و خیابانها، امنیت داخلی را تأمین کرده و پشتوانهٔ مردمی جبههٔ جنگ را تشکیل میدادند. | * حدود یک هفته پس از آغاز جنگ در اواسط اسفند ۱۴۰۴ش، سرتیپ پاسدار سید مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در پستی در شبکهٔ اجتماعی ایکس خطاب به مردم نوشت: «مردم عزیز ایران: خیابان با شما، میدان با ما». سرود «میدان با تو خیابان با ما» که توسط حسین طاهری اجرا شد، بازتاب هنریِ همین فراخوان بود و به یکی از نمادهای همراهی و هماهنگی میان جبهه و مردم در آن شبها تبدیل شد. این فراخوانها نشاندهندهٔ یک تقسیمکار ملی در شرایط جنگی بود. بر این اساس نیروهای مسلح وظیفهٔ دفاع مسلحانه در جبهههای نبرد یعنی میدان را بر عهده داشتند و مردم هم با حضور مدنی و مستمر خود در فضاهای عمومی و خیابانها، امنیت داخلی را تأمین کرده و پشتوانهٔ مردمی جبههٔ جنگ را تشکیل میدادند. | ||
== واکنش مردم و مسئولان به اصابت موشک در راهپیماییها == | |||
یکی از تأثیرگذارترین صحنههای جنگ رمضان، واکنش مردمی بود که درست در لحظۀ اصابت موشک به نزدیکی محل تجمعشان در روز قدس، نهتنها پراکنده نشدند، بلکه با سردادن شعارهای اللهاکبر، مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل به راهپیمایی خود ادامه دادند. همچنین در همان روز در نقطۀ دیگری در تهران، انفجار مهیبی در نزدیکی غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، رخ داد؛ اما او با مشتی گرهکرده و فریاد ایران زیر این باران موشک هرگز عقبنشینی نخواهد کرد، بدون هیچ اعتنايی به مصاحبۀ خود ادامه داد و نماد صلابت و ایستادگی مسئولان در کنار مردم شد. با پخش شدن این فیلمها در فضای مجازی بسیاری از تحلیلگران در رسانههای داخلی و بینالمللی، این واکنش را نماد قدرت ایمان، اراده ملی و شجاعت بینظیر ایرانیان در برابر تهدیدات خارجی توصیف کردند. به عقیدۀ آنها، این صحنهها نشان میداد که ملتی که در برابر مرگ اینچنین ایستاده است، شکستناپذیر است. | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
== منابع == | == منابع == | ||