| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
== مبعوثشدن مردم از منظر رهبران انقلاب اسلامی == | == مبعوثشدن مردم از منظر رهبران انقلاب اسلامی == | ||
* اصطلاح <big>مبعوثشدن مردم</big> توسط سیدعلی خامنهای، رهبر پیشین انقلاب اسلامی ایران، به کار گرفته شد. وی در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی گفت: «بعد از این هم به توفیق الهی اگر چنانچه حادثهای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابله با حوادث، و کار را مردم تمام خواهند کرد».<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=62530 «بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای.]</ref> | |||
* همچنین سید روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، نیز سخنانی مشابه در مورد نقش و جایگاه مردم در انقلاب داشتند. وی مردم را بهعنوان نیروی تعیینکننده معرفی میکردند و در توصیف رزمندگان جوان، از تعبیر «طفل سیزده سالهای که نارنجک به خود میبندد و خود را به زیر تانک دشمن میاندازد» استفاده میکردند که پژوهشگران آن را نشاندهنده باور او به برانگیختهشدن مردم در لحظات سرنوشتساز میدانند.<ref>[https://farsnews.ir/Valianpour/1773496323078868047/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85 ولیانپور، «پیامآور بعثت مردم»، خبرگزاری فارس.]</ref> | |||
* سید مجتبی خامنهای، رهبر کنونی انقلاب اسلامی نیز در پیامی با اشاره به حضور مردمی در جنگ تحمیلی سوم، این حضور را تبدیل داغ به حماسه و رثاء به رجز توصیف کرده است. به باور وی، این ایستادگی دشمن تا بن دندان مسلح را به حیرت واداشته و پرچم ایران را در دلهای حقجویان جهان برافراشته است. به نظر تحلیلگران این نگاه نیز بر همان باور بنیادین دربارۀ مبعوثشدن مردم در لحظات سرنوشتساز تاریخی استوار است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1803256/%D9%85%D8%A8%D8%B9%D9%88%D8%AB-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%87%DB%8C%D9%85%D9%86%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA «مبعوثشدن مردم هیمنه پوشالی دشمن را شکست»، وبسایت مشرق.]</ref> | |||
به نظر تحلیلگران هدف اصلی از به کارگیری این اصطلاح، تبیین جایگاه استثنایی مردم در نظام معنایی جمهوری اسلامی ایران و نقش تعیینکنندۀ آنان در سرنوشت کشور است. بر این اساس، مردم ایران تنها یک جمعیت معمولی نیست، بلکه مردمی است که در لحظههای سخت از دل زندگی عادی برمیخیزد و به نیرویی تاریخی تبدیل میشود. همچنین این تعبیر بر این نکته تأکید دارد که قدرت حقیقی یک کشور نه در تجهیزات و محاسبات سیاسی، بلکه در مردمی است که در هنگام حوادث، خدا آنان را مبعوث میکند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/820726/%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «بعثت مردم؛ وقتی یک ملت مأمور تاریخ میشود»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | * بهگفتۀ برخی تحلیلگران، کاربرد واژۀ بعثت در شرایطی بیان شد که پیش از آن، کشور [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات دی 1404]] را پشت سر گذاشته بود؛ رویدادی که به تعبیر برخی مقامات، ماهیت آمریکایی و اسراییلی داشت و در آن آشوبگران با حمایت خارجی به مراکز حساس نظامی، انتظامی و دولتی حمله کردند. همچنین این عبارت در فاصلۀ زمانی کوتاهی پیش از آغاز [[جنگ رمضان]] و [[ترور سید علی خامنهای]] بیان شده است. از این رو برخی تحلیلگران، حادثۀ مورد نظر را شامل جنگ تمامعیار، تهدیدهای همهجانبه علیه نظام اسلامی و لزوم نقشآفرینی استثنایی مردم ارزیابی کردهاند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1803256/%D9%85%D8%A8%D8%B9%D9%88%D8%AB-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%87%DB%8C%D9%85%D9%86%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA «مبعوثشدن مردم هیمنه پوشالی دشمن را شکست»، وبسایت مشرق.]</ref> | ||
* به نظر تحلیلگران هدف اصلی از به کارگیری این اصطلاح، تبیین جایگاه استثنایی مردم در نظام معنایی جمهوری اسلامی ایران و نقش تعیینکنندۀ آنان در سرنوشت کشور است. بر این اساس، مردم ایران تنها یک جمعیت معمولی نیست، بلکه مردمی است که در لحظههای سخت از دل زندگی عادی برمیخیزد و به نیرویی تاریخی تبدیل میشود. همچنین این تعبیر بر این نکته تأکید دارد که قدرت حقیقی یک کشور نه در تجهیزات و محاسبات سیاسی، بلکه در مردمی است که در هنگام حوادث، خدا آنان را مبعوث میکند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/820726/%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «بعثت مردم؛ وقتی یک ملت مأمور تاریخ میشود»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | |||
== | == عوامل مبعوثشدن مردم == | ||
در | بر اساس دیدگاه تحلیلگران، راز مبعوثشدن مردم در پیوند هویتی میان نظام سیاسی و هویت ملی-دینی در جمهوری اسلامی ایران نهفته است؛ پیوندی که پیش از انقلاب بهدلیل سرکوب و عدم وجود گفتمان مشترک میان حاکمیت و مردم وجود نداشت. بهگفته آنان، پروژه ملتسازی در دوران پهلوی با تکیه بر باستانگرایی و الگوی سکولار دولت-ملت تا حد زیادی شکست خورد، در حالی که انقلاب اسلامی ایران با ارائه نسخۀ جدید از هویت ایرانی-اسلامی، زمینۀ شکلگیری ملتی با ارادۀ تاریخی را فراهم آورد. این تحلیلگران، [[ترور سید علی خامنهای|ترور سید علی خامنهای،]] رهبر پیشین انقلاب اسلامی را عاملی توصیف میکنند که به نظر آنها راز خون را آشکار کرد و توانست نیروی پنهان در ناخودآگاه جمعی ملت ایران را به فعلیت برساند و رشتۀ پیوند هویتی را مستحکم کند. همچنین تجاوز خارجی با سطح بالای خشونت، هرگونه فریب تبلیغاتی دربارۀ غرب را از میان برد و مؤلفههای هویتی را شکوفا سازد. بهگواهی اسناد تاریخی، پیش از انقلاب، مردم در برابر حمله شهریور ۱۳۲۰ش متحد نشدند، اما انقلاب اسلامی با ایجاد پیوند میان نظام سیاسی و هویت ملی، دفاع هشتساله را به نخستین جنگ میهنی تبدیل کرد و از آن پس مردم در برابر هر تهدیدی ایستادگی کردهاند.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/1547846/%D9%85%D8%A8%D8%B9%D9%88%D8%AB-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%88%D8%AF «مبعوث شدن مردم، راز خون رهبر شهید انقلاب بود»، وبسایت جام جم سیما.]</ref> | ||
== بسترهای عینی و تاریخی حضور مردم == | == بسترهای عینی و تاریخی حضور مردم == | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۶: | ||
در سالهای نخست انقلاب، مردم در برابر انفجار نماز جمعه و تهدید به بمباران راهپیمایی تهران، با لباس کفنپوش در صحنه حاضر شدند. | در سالهای نخست انقلاب، مردم در برابر انفجار نماز جمعه و تهدید به بمباران راهپیمایی تهران، با لباس کفنپوش در صحنه حاضر شدند. | ||
در | در اغتشاشات ۱۸ و ۱۹ دیماه 1404ش، مردم بهصورت خودجوش و میلیونی در خیابانها حضور یافتند و علیه فتنهگران شعار دادند و آتش فتنه را خاموش کردند.<ref>[https://www.irna.ir/news/86114439/%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85 بنایی، «دفاع ملی و بعثت مردم»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
در جنگ تحمیلی سوم (موسوم به جنگ رمضان)، مردم چهل شبانهروز زیر بمباران و هجوم پهپادها و تهدیدهای امنیتی و نظامی، استوار و منسجم پای کار بودند. | در جنگ تحمیلی سوم (موسوم به جنگ رمضان)، مردم چهل شبانهروز زیر بمباران و هجوم پهپادها و تهدیدهای امنیتی و نظامی، استوار و منسجم پای کار بودند. | ||
در چهلمین روز پس از آغاز جنگ و شهادت سیدعلی | در چهلمین روز پس از آغاز جنگ و [[شهادت سید علی خامنهای|شهادت سیدعلی خامنهای]]، مردم در راهپیمایی روز قدس در مقیاس دهها میلیونی شرکت کردند. | ||
== مصادیق == | == مصادیق <big>'''عینی'''</big> == | ||
حضور | حضور گستردۀ مردم از همه اقشار در راهپیماییها و اجتماعات شبانه در شهرهای مختلف ایران در طول جنگ تحمیلی سوم را مصداق عینی اصطلاح مبعوثشدن مردم دانستهاند. در شرایط بمباران و پس از ترور سید علی خامنهای، مردم با حضور خود دو خط مقدم دفاع ملی را شکل دادند: نیروهای مسلح در میدان نبرد و مردم در صحنه اجتماعی. انتخاب رهبر جدید در جلسۀ مجلس خبرگان زیر بمباران و حمایت گستردۀ داخلی و خارجی از او، از دیگر مصادیق این برانگیختگی جمعی توصیف شده است. این حضور در مقیاس دهها میلیونی، از سوی برخی ناظران به عنوان جلوهای از بعثت مردم تفسیر شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86114439/%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85 بنایی، «دفاع ملی و بعثت مردم»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== پیامدها == | |||
برخی تحلیلگران پیامدهای ذیل را برای بعثت مردم در جنگ تحمیلی سوم برشمردهاند: | |||
* همزمان با حضور رزمندگان در جبههها برای مقابله با نیروهای مهاجم، مردم در میدانهای شهرها با در دست داشتن پرچم ملی به حفظ تمامیت ارضی و تبیین آرمانها پرداختند. | |||
* مجریان و مسئولان کشوری، دوره دشواری از نقشآفرینی سیاسی را تجربه کردند. | |||
* نهادهای قضایی و امنیتی درگیر نبردهایی پیچیده شدند، به گونهای که طی یک سال سه نوع جنگ ترکیبی در جهان رخ داد. | |||
* مردم به همگرایی و انسجام ملی کمک کردند. | |||
* مردم مانع از تنشآفرینی گروههای نفوذی و مخالف شدند. | |||
* مردم بهعنوان بازویی برای تحقق آرمانها و تأمین امنیت ملی نقش ایفا کردند. | |||
* نظام علیرغم فقدان رهبر، دچار فروپاشی نشد و با حضور خودجوش شبانۀ مردم در میادین، انسجام و پایداری خود را حفظ کرد. | |||
* قدرت نظامی و اعتبار بینالمللی دشمن با چالش مواجه شد و ساختار نظم جهانی موجود به پرسش گرفته شد. | |||
* منبع قدرت در این نظام، نه سازمانهای پنهان و نه محاسبات سیاسی، بلکه اراده و آگاهی مردمی ارزیابی شد که بدون فرماندهی متمرکز و ساختار از پیش تعیینشده در صحنه حاضر شدند. | |||
* این پدیده بهعنوان نشانهای از گرایش به معنویت و توحید در برابر جریانهای مادیگرا تفسیر شد.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1049161/%D8%A8%D8%B9%D8%AB%D8%AA-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%DA%AF%D9%81%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE «بعثت ملت؛ پیشدرآمدی بر شگفتی بزرگ تاریخ»، خبرگزاری آنا.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۳۷: | خط ۵۳: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
«ویژه نامه بعثت رسول مکرم اسلام (ص)»، وبسایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد استان قم، تاریخ بازدید: 1 شهریور 1405ش. | * «بعثت علیه طغیان ظالمان؛ سنت الهی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 27 فرودین 1405ش. | ||
* «بعثت مردم در آخرین بیانات رهبر شهید؛ الهامی الهی که به ثمر نشست»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: 19 فرودین 1405ش. | |||
* «بعثت مردم؛ وقتی یک ملت مأمور تاریخ میشود»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1404ش. | |||
* «بعثت ملت؛ پیشدرآمدی بر شگفتی بزرگ تاریخ»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: 29 فروردین 1404ش. | |||
* بنایی، علی، «دفاع ملی و بعثت مردم»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 10 فروردین 1405ش. | |||
* «بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1404ش. | |||
* «راز مبعوث شدن ملت ایران چیست؟»، وبسایت ایران تئاتر، تاریخ درج مطلب: 28 فرودین 1404ش. | |||
* راغب اصفهانی، حسین، ''المفردات فی غریب القرآن،'' به كوشش محمد سید كیلانی، بیروت، دارالمعرفه، 1404ق. | |||
* «مبعوث شدن مردم، راز خون رهبر شهید انقلاب بود»، وبسایت جام جم سیما، تاریخ درج مطلب: 17 فروردین 1405ش. | |||
* «مبعوثشدن مردم هیمنه پوشالی دشمن را شکست»، وبسایت مشرق، تاریخ درج مطلب: 22 فرودین 1405ش. | |||
* ولیانپور، محمد، «پیامآور بعثت مردم»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 23 اسفند 1404ش. | |||
* «ویژه نامه بعثت رسول مکرم اسلام (ص)»، وبسایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد استان قم، تاریخ بازدید: 1 شهریور 1405ش. | |||
