| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
دوباره میسازمت وطن\\اگرچه با خشت جان خویش | دوباره میسازمت وطن\\اگرچه با خشت جان خویش | ||
ستون به سقف تو میزنم\\اگرچه با استخوان خویش.<ref>[https://www.tebyan.net/news/270453/%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%AA-%D9%88%D8%B7%D9%86 «دوباره میسازمت وطن!»، خبرگزاری تبیان.]</ref>}} | ستون به سقف تو میزنم\\اگرچه با استخوان خویش.<ref>[https://www.tebyan.net/news/270453/%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%AA-%D9%88%D8%B7%D9%86 «دوباره میسازمت وطن!»، خبرگزاری تبیان.]</ref>}} | ||
====از خون جوانان وطن لاله دمیده==== | ====از خون جوانان وطن لاله دمیده==== | ||
مشهورترین تصنیف از شاعر و آهنگساز دورۀ مشروطه، عارف قزوینی است که در پیوند با نخستین قربانیان جنبش مشروطهخواهی و به یادبود آنها سروده شده است. این اثر که با نامهای «راز دل» و «هنگام می» نیز شناخته میشود، در دورۀ دوم مجلس شورای ملی تهران ساخته شد و مضمون آن برگرفته از اسطورۀ روییدن لاله از خون سیاوش در شاهنامه است؛ اسطورهای که در اینجا نماد فداکاری جوانان میهن در راه آزادی میشود. این اثر به دلیل مضمون وطنپرستانه و انتقادی، در دورههای مختلف سیاسی ایران، از مشروطه تا اعتراضات معاصر، مورد توجه قرار گرفته و نمادی از مقاومت و فداکاری است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1071554/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D9%86- «ترانهای به وسعت تاریخ معاصر ایران»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref> | مشهورترین تصنیف از شاعر و آهنگساز دورۀ مشروطه، عارف قزوینی است که در پیوند با نخستین قربانیان جنبش مشروطهخواهی و به یادبود آنها سروده شده است. این اثر که با نامهای «راز دل» و «هنگام می» نیز شناخته میشود، در دورۀ دوم مجلس شورای ملی تهران ساخته شد و مضمون آن برگرفته از اسطورۀ روییدن لاله از خون سیاوش در شاهنامه است؛ اسطورهای که در اینجا نماد فداکاری جوانان میهن در راه آزادی میشود. این اثر به دلیل مضمون وطنپرستانه و انتقادی، در دورههای مختلف سیاسی ایران، از مشروطه تا اعتراضات معاصر، مورد توجه قرار گرفته و نمادی از مقاومت و فداکاری است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1071554/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D9%86- «ترانهای به وسعت تاریخ معاصر ایران»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref> | ||
| خط ۶۸: | خط ۶۷: | ||
| متن = | | متن = | ||
از خون جوانان وطن لاله دمیده\\از ماتم سرو قدشان سرو خمیده | از خون جوانان وطن لاله دمیده\\از ماتم سرو قدشان سرو خمیده | ||
در سایۀ گل، بلبل ازین غصه خزیده\\گل نیز چو من در غمشان جامه دریده<ref>[https://snn.ir/fa/news/352845/%D8%AA%D8%B5%D9%86%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3 «تصنیف از خون جوانان وطن لاله دمیده به چه مناسبتی سروده شد؟»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | در سایۀ گل، بلبل ازین غصه خزیده\\گل نیز چو من در غمشان جامه دریده<ref>[https://snn.ir/fa/news/352845/%D8%AA%D8%B5%D9%86%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D9%86-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3 «تصنیف از خون جوانان وطن لاله دمیده به چه مناسبتی سروده شد؟»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>}} | ||
}} | |||
====ایران، ای سرای امید==== | ====ایران، ای سرای امید==== | ||
از مشهورترین تصنیفهای ملی- میهنی، با شعر هوشنگ ابتهاج و صدای محمدرضا شجریان بوده که نخستینبار شب پیروزی انقلاب اسلامی از رادیو پخش شد.<br> | از مشهورترین تصنیفهای ملی- میهنی، با شعر هوشنگ ابتهاج و صدای محمدرضا شجریان بوده که نخستینبار شب پیروزی انقلاب اسلامی از رادیو پخش شد.<br> | ||
{{شعر جدید | |||
ایران ای سرای امید | | متن = | ||
ایران ای سرای امید\\بر بامت سپیده دمید | |||
بنگر کزین رهِ پرخون | بنگر کزین رهِ پرخون\\خورشیدی خجسته رسید<ref>[https://www.khabaronline.ir/live/2198465/%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%DA%98%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D «نوستالژیهایی برای وطن»، خبرگزاری خبرآنلاین.]</ref>}} | ||
===تصویرسازی وطن در تلویزیون و سینمای ایران=== | ===تصویرسازی وطن در تلویزیون و سینمای ایران=== | ||
سینمای ایران وطن را نه فقط جغرافیای صرف بلکه مفهومی پیوندخورده با ایثار، مقاومت و هویت ملی بازنمایی کرده است. در آثار پیش از انقلاب مانند «سیاوش در تخت جمشید»، وطن میراثی تاریخی در برابر «دیگری اسطورهای» است. پس از انقلاب، گفتمان «وطن مقدس» شکل گرفت؛ آثاری مانند «دلیران تنگستان» و «کوچک جنگلی» مقاومت محلی را به جنبشی ملی-مذهبی تبدیل کردند. «آژانس شیشهای» وطن را در پیکر رزمندهای مجروح و فراموششده نشان داد و بیتفاوتی اجتماعی را دشمن درونی معرفی کرد. در دهههای بعد، آثاری چون «در چشم باد» و «به وقت شام» وطن را فراتر از مرزها (مقاومت منطقهای) تعریف کردند. سینمای اجتماعی ایران نیز با فیلمهایی مانند «گیلانه» (مادر به مثابه وطن) و «جدایی نادر از سیمین» (مهاجرت به مثابه گسست از ریشه) به بازنمایی وطن پرداخته است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/10/3551936/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8 «سینمای ایران چگونه از مفهوم وطن حراست کرد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | سینمای ایران وطن را نه فقط جغرافیای صرف بلکه مفهومی پیوندخورده با ایثار، مقاومت و هویت ملی بازنمایی کرده است. در آثار پیش از انقلاب مانند «سیاوش در تخت جمشید»، وطن میراثی تاریخی در برابر «دیگری اسطورهای» است. پس از انقلاب، گفتمان «وطن مقدس» شکل گرفت؛ آثاری مانند «دلیران تنگستان» و «کوچک جنگلی» مقاومت محلی را به جنبشی ملی-مذهبی تبدیل کردند. «آژانس شیشهای» وطن را در پیکر رزمندهای مجروح و فراموششده نشان داد و بیتفاوتی اجتماعی را دشمن درونی معرفی کرد. در دهههای بعد، آثاری چون «در چشم باد» و «به وقت شام» وطن را فراتر از مرزها (مقاومت منطقهای) تعریف کردند. سینمای اجتماعی ایران نیز با فیلمهایی مانند «گیلانه» (مادر به مثابه وطن) و «جدایی نادر از سیمین» (مهاجرت به مثابه گسست از ریشه) به بازنمایی وطن پرداخته است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/10/3551936/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8 «سینمای ایران چگونه از مفهوم وطن حراست کرد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
