| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>تجمعات شبانه ایرانیان 1404-1405ش</big>'''؛ راهپیمایی شبانه مردم ایران در حمایت از جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی سوم. | '''<big>تجمعات شبانه ایرانیان 1404-1405ش</big>'''؛ راهپیمایی شبانه مردم ایران در حمایت از جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی سوم.<ref group="دیدگاه">بخشی باید برای واکنش ها با تجمعات در نظر گرفته شود | ||
راهپیماییهای شبانۀ ایرانیان در جریان جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم که در نهم اسفند 1404ش با حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری، ترور سیدعلی خامنهای، شماری از اعضای خانوادۀ او و چندین فرمانده نظامی آغاز شد و تا پس از ماه رمضان نیز ادامه یافت، به یکی از مهمترین پدیدههای اجتماعی-سیاسی تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. برخلاف تحرکات اعتراضی دیماه ۱۴۰۴ش بهدلیل شرایط اقتصادی، این تجمعات شبانه در هنگام جنگ، در بستر دفاع ملی و حفظ تمامیت ارضی شکل گرفت و توانست برای بیش از چهل شب و حتی پس از اعلام آتشبس دو هفتهای نیز اقشار گوناگون جامعه را زیر یک پرچم گرد آورد. نقش زنان در این رویداد بسیار برجسته و فراتر از حضور نمادین بود. آنها هم پشتیبان لجستیکی و هم خط مقدم مقاومت فرهنگی و اجتماعی بهشمار میرفتند. همزیستی زنان باحجاب و بیحجاب در این تجمعات، نشاندهندۀ اولویت یافتن ایران بر ایدئولوژی در لحظات بحرانی بود. از منظر استراتژیک، این راهپیماییها بهمثابه سپر انسانی ملی عمل کردند، از یک سو از زیرساختهای حیاتی در برابر خرابکاری محافظت کردند و از سوی دیگر اهرم فشاری قدرتمند در برابر دشمن خارجی پدید آوردند. | بخشی نیز به بازتاب تجمعات در رسانه ها | ||
بخشی هم به آثار و نتایج | |||
همانطور که گزارشی از سرودها آمده است، باید گزارشی هم از شعارها تهیه شود</ref> | |||
راهپیماییهای شبانۀ ایرانیان در جریان جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم که در نهم اسفند 1404ش با حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری، ترور سیدعلی خامنهای، شماری از اعضای خانوادۀ او و چندین فرمانده نظامی آغاز شد و تا پس از ماه رمضان نیز ادامه یافت، به یکی از مهمترین پدیدههای اجتماعی-سیاسی تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. برخلاف تحرکات اعتراضی دیماه ۱۴۰۴ش بهدلیل شرایط اقتصادی، این تجمعات شبانه در هنگام جنگ، در بستر دفاع ملی و حفظ تمامیت ارضی شکل گرفت و توانست برای بیش از چهل شب و حتی پس از اعلام آتشبس دو هفتهای نیز اقشار گوناگون جامعه را زیر یک پرچم گرد آورد. <ref group="دیدگاه">از این قسمت به بعد که در هندسه آمده است، در متن مقاله منعکس نشده است. حتما باید بخش هایی از مقاله بسط این ادعاها را عهده دار باشد</ref>نقش زنان در این رویداد بسیار برجسته و فراتر از حضور نمادین بود. آنها هم پشتیبان لجستیکی و هم خط مقدم مقاومت فرهنگی و اجتماعی بهشمار میرفتند. همزیستی زنان باحجاب و بیحجاب در این تجمعات، نشاندهندۀ اولویت یافتن ایران بر ایدئولوژی در لحظات بحرانی بود. از منظر استراتژیک، این راهپیماییها بهمثابه سپر انسانی ملی عمل کردند، از یک سو از زیرساختهای حیاتی در برابر خرابکاری محافظت کردند و از سوی دیگر اهرم فشاری قدرتمند در برابر دشمن خارجی پدید آوردند. | |||
== جرقهٔ اولیه شکلگیری تجمعات == | == جرقهٔ اولیه شکلگیری تجمعات == | ||
| خط ۲۶: | خط ۳۲: | ||
== ادامه تجمعات پس از اعلام آتشبس == | == ادامه تجمعات پس از اعلام آتشبس == | ||
پس از اعلام آتشبس دو هفتهای در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش، <ref>[https://www.varzesh3.com/news/2354423/%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%93%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%93%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «تمدید آتش بس بین آمریکا و ایران؟»، وبسایت ورزش3.]</ref>تجمعات شبانه نهتنها متوقف نشد، بلکه با انگیزهای جدید و کاملاً مشخص ادامه یافت:<ref>[https://www.pana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-58/1689064-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%BA%DB%8C%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B4%D9%87%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AC «راهپیمایی شب پنجاهم مردم غیور محمدشهر کرج»، خبرگزاری پانا]؛ [https://farsnews.ir/hashtag/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87 «تجمعات شبانه»، خبرگزاری فارس.]</ref> مطالبهٔ عمومی از تیم مذاکرهکنندهٔ ایرانی برای شفافسازی و تضمین منافع ملی در مفاد آتشبس. از دیگر دلایل ادامۀ حضور مردم در تجمعات شبانه، بیاعتمادی عمیق و تاریخی مردم ایران به طرف مقابل یعنی آمریکا بود. بر اساس گزارشهای متعدد، حتی پس از اعلام آتشبس، اکثر ایرانیان نسبت به پایبندی آمریکا به تعهدات خود ابراز تردید میکردند و معتقد بودند این آتشبس تنها یک مانور تاکتیکی است.<ref>[https://www.iscanews.ir/news/1302890/%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%85%DB%8C%D8%B2-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA زارعی، «خیابان، مطالبات، حمایتها و میز مذاکرات»، باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران.]</ref> | پس از اعلام آتشبس دو هفتهای در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش،<ref>[https://www.varzesh3.com/news/2354423/%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%93%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%93%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «تمدید آتش بس بین آمریکا و ایران؟»، وبسایت ورزش3.]</ref> تجمعات شبانه نهتنها متوقف نشد، بلکه با انگیزهای جدید و کاملاً مشخص ادامه یافت:<ref>[https://www.pana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-58/1689064-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%A8-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%BA%DB%8C%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B4%D9%87%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AC «راهپیمایی شب پنجاهم مردم غیور محمدشهر کرج»، خبرگزاری پانا]؛ [https://farsnews.ir/hashtag/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87 «تجمعات شبانه»، خبرگزاری فارس.]</ref> مطالبهٔ عمومی از تیم مذاکرهکنندهٔ ایرانی برای شفافسازی و تضمین منافع ملی در مفاد آتشبس.<ref group="دیدگاه">این قسمت از لحن دانشنامه فاصل گرفته است</ref> از دیگر دلایل ادامۀ حضور مردم در تجمعات شبانه، بیاعتمادی عمیق و تاریخی مردم ایران به طرف مقابل یعنی آمریکا بود. بر اساس گزارشهای متعدد، حتی پس از اعلام آتشبس، اکثر ایرانیان نسبت به پایبندی آمریکا به تعهدات خود ابراز تردید میکردند و معتقد بودند این آتشبس تنها یک مانور تاکتیکی است.<ref>[https://www.iscanews.ir/news/1302890/%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%85%DB%8C%D8%B2-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA زارعی، «خیابان، مطالبات، حمایتها و میز مذاکرات»، باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران.]</ref> | ||
== نقش سرودهای حماسی در تجمعات شبانه ایرانیان == | == نقش سرودهای حماسی در تجمعات شبانه ایرانیان == | ||
| خط ۴۶: | خط ۵۲: | ||
* حدود یک هفته پس از آغاز جنگ در اواسط اسفند ۱۴۰۴ش، سرتیپ پاسدار سید مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در پستی در شبکهٔ اجتماعی ایکس خطاب به مردم نوشت: «مردم عزیز ایران: خیابان با شما، میدان با ما».<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/16/3533525/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%90-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D9%85%D8%A7-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%A7 «پیامی از سردارِ در میدان: خیابان با شما میدان با ما»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> سرود «میدان با تو خیابان با ما» که توسط حسین طاهری اجرا شد، بازتاب هنریِ همین فراخوان بود و به یکی از نمادهای همراهی و هماهنگی میان جبهه و مردم در آن شبها تبدیل شد.<ref>[https://kashoob.com/audio/EB4wW/%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%88-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%A7 «نماهنگ میدان با تو خیابان با ما»، وبسایت کاشوب.]</ref> این فراخوانها نشاندهندهٔ یک تقسیمکار ملی در شرایط جنگی بود. بر این اساس نیروهای مسلح وظیفهٔ دفاع مسلحانه در جبهههای نبرد یعنی میدان را بر عهده داشتند و مردم هم با حضور مدنی و مستمر خود در فضاهای عمومی و خیابانها، امنیت داخلی را تأمین کرده و پشتوانهٔ مردمی جبههٔ جنگ را تشکیل میدادند.<ref>[https://farsnews.ir/hormozgan/1776601540795534691/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%84%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «ابوالقاسم جراره: حضور مردم در میدان بزرگترین دلگرمی نیروهای مسلح است»، خبرگزاری فارس.]</ref> | * حدود یک هفته پس از آغاز جنگ در اواسط اسفند ۱۴۰۴ش، سرتیپ پاسدار سید مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در پستی در شبکهٔ اجتماعی ایکس خطاب به مردم نوشت: «مردم عزیز ایران: خیابان با شما، میدان با ما».<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/16/3533525/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%90-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D9%85%D8%A7-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%A7 «پیامی از سردارِ در میدان: خیابان با شما میدان با ما»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> سرود «میدان با تو خیابان با ما» که توسط حسین طاهری اجرا شد، بازتاب هنریِ همین فراخوان بود و به یکی از نمادهای همراهی و هماهنگی میان جبهه و مردم در آن شبها تبدیل شد.<ref>[https://kashoob.com/audio/EB4wW/%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%88-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%A7 «نماهنگ میدان با تو خیابان با ما»، وبسایت کاشوب.]</ref> این فراخوانها نشاندهندهٔ یک تقسیمکار ملی در شرایط جنگی بود. بر این اساس نیروهای مسلح وظیفهٔ دفاع مسلحانه در جبهههای نبرد یعنی میدان را بر عهده داشتند و مردم هم با حضور مدنی و مستمر خود در فضاهای عمومی و خیابانها، امنیت داخلی را تأمین کرده و پشتوانهٔ مردمی جبههٔ جنگ را تشکیل میدادند.<ref>[https://farsnews.ir/hormozgan/1776601540795534691/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%84%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «ابوالقاسم جراره: حضور مردم در میدان بزرگترین دلگرمی نیروهای مسلح است»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
== واکنش مردم و مسئولان به اصابت موشک در راهپیماییها == | == واکنش مردم و مسئولان به اصابت موشک در راهپیماییها<ref group="دیدگاه">مطالب ذیل هیچکدام مربوط به تجمعات شبانه نیست. مربوط به روز قدس است و خارج از موضوع این مدخل است</ref> == | ||
یکی از تأثیرگذارترین صحنههای جنگ رمضان، واکنش مردمی بود که درست در لحظۀ اصابت موشک به نزدیکی محل تجمعشان در روز قدس، نهتنها پراکنده نشدند، بلکه با سردادن شعارهای اللهاکبر، مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل به راهپیمایی خود ادامه دادند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362676/5-%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D8%B2%D9%86 «5 ویدیو از بمباران اطراف راهپیمایی روز قدس و شهادت یک زن»، وبسایت تابناک.]</ref> همچنین در همان روز در نقطۀ دیگری در تهران، انفجار مهیبی در نزدیکی غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، رخ داد؛ اما او با مشتی گرهکرده و فریاد «ایران زیر این باران موشک هرگز عقبنشینی نخواهد کرد»، بدون هیچ اعتنايی به مصاحبۀ خود ادامه داد و نماد صلابت و ایستادگی مسئولان در کنار مردم شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6773624/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B6%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A2%D9%85%D8%AF «واکنش رئیس دستگاه قضا به موشکی که در فاصله نزدیکش فرود آمد»، خبرگزاری مهر.]</ref> همچنین حضور بیمحافظ رئیسجمهور و دیگر مسئولان در میان مردم، آن هم در حالی که تهدیدات نظامی اسرائیل برای بمباران مسیر راهپیمایی اعلام شده بود و دود انفجارها پشت سرشان به آسمان میرفت، تصویری از صلابت ملی را خلق کرد.<ref>[https://president.ir/fa/163871 «حضور دکتر پزشکیان در خروش میلیونی ملت ایران در روز جهانی قدس»، پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری اسلامی ایران.]</ref> | یکی از تأثیرگذارترین صحنههای جنگ رمضان، واکنش مردمی بود که درست در لحظۀ اصابت موشک به نزدیکی محل تجمعشان در روز قدس، نهتنها پراکنده نشدند، بلکه با سردادن شعارهای اللهاکبر، مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل به راهپیمایی خود ادامه دادند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362676/5-%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D8%B2%D9%86 «5 ویدیو از بمباران اطراف راهپیمایی روز قدس و شهادت یک زن»، وبسایت تابناک.]</ref> همچنین در همان روز در نقطۀ دیگری در تهران، انفجار مهیبی در نزدیکی غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، رخ داد؛ اما او با مشتی گرهکرده و فریاد «ایران زیر این باران موشک هرگز عقبنشینی نخواهد کرد»، بدون هیچ اعتنايی به مصاحبۀ خود ادامه داد و نماد صلابت و ایستادگی مسئولان در کنار مردم شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6773624/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B6%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A2%D9%85%D8%AF «واکنش رئیس دستگاه قضا به موشکی که در فاصله نزدیکش فرود آمد»، خبرگزاری مهر.]</ref> همچنین حضور بیمحافظ رئیسجمهور و دیگر مسئولان در میان مردم، آن هم در حالی که تهدیدات نظامی اسرائیل برای بمباران مسیر راهپیمایی اعلام شده بود و دود انفجارها پشت سرشان به آسمان میرفت، تصویری از صلابت ملی را خلق کرد.<ref>[https://president.ir/fa/163871 «حضور دکتر پزشکیان در خروش میلیونی ملت ایران در روز جهانی قدس»، پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری اسلامی ایران.]</ref> | ||
