زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''<big>ختنه‌سوران</big>'''؛ جشن سلامتی کودک بعد از ختنه شدن.<br> ختنه‌سوران از واژۀ عربی «ختنه» و واژه فارسی «سور» به‌معنی جشن، تشکیل شده<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87+%D8%B3%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86&f=dehkhoda دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه ختنه‌سوران، تاریخ بازدید: 22...» ایجاد کرد
 
ایجاد لینک داخلی
 
خط ۱۴: خط ۱۴:
ایرانیان معمولا برنامه‌ریزی می‌کنند که جشن ختنه‌سوران در روزهای مبارکی برگزار شود. ترکمن‌ها روز شنبه و به‌ویژه چهارشنبه را مناسب این کار می‌دانند. مردم ابیانه روزهای جمعه و روزهای بعد از عید [[نوروز]] را مبارک می‌دانند چون معتقدند در فصل [[بهار]] زخم زود جوش می‌خورد. در [[کردستان]]، اواخر بهار و اوایل تابستان این جشن را برپا می‌کنند. در بیرجند دو روز قبل از مراسم، اتاق جشن را تزیین کرده و دیوارها را با دستمال گلدوزی شده و طاقچه‌ها را با آیینه، گلاب‌پاش و قوری زیبا می‌کنند. انتخاب فردی که پسر در بغل او ختنه می‌شود یکی دیگر از ویژگی‌های این مراسم است؛ در [[آذربایجان]] این فرد «گِروَه» نامیده می‌شود و مورد احترام همه است. این شخص به‌دلیل اینکه خون پسر در دامان او ریخته شده نزد خانوادۀ کودک مورد احترم زیادی قرار می‌گیرد تا جایی که در بعضی طوایف به محرمیت هم منجر می‌شود. در [[لرستان]]، عمو یا دایی پسر، او را در بغل می‌گیرند.<br>
ایرانیان معمولا برنامه‌ریزی می‌کنند که جشن ختنه‌سوران در روزهای مبارکی برگزار شود. ترکمن‌ها روز شنبه و به‌ویژه چهارشنبه را مناسب این کار می‌دانند. مردم ابیانه روزهای جمعه و روزهای بعد از عید [[نوروز]] را مبارک می‌دانند چون معتقدند در فصل [[بهار]] زخم زود جوش می‌خورد. در [[کردستان]]، اواخر بهار و اوایل تابستان این جشن را برپا می‌کنند. در بیرجند دو روز قبل از مراسم، اتاق جشن را تزیین کرده و دیوارها را با دستمال گلدوزی شده و طاقچه‌ها را با آیینه، گلاب‌پاش و قوری زیبا می‌کنند. انتخاب فردی که پسر در بغل او ختنه می‌شود یکی دیگر از ویژگی‌های این مراسم است؛ در [[آذربایجان]] این فرد «گِروَه» نامیده می‌شود و مورد احترام همه است. این شخص به‌دلیل اینکه خون پسر در دامان او ریخته شده نزد خانوادۀ کودک مورد احترم زیادی قرار می‌گیرد تا جایی که در بعضی طوایف به محرمیت هم منجر می‌شود. در [[لرستان]]، عمو یا دایی پسر، او را در بغل می‌گیرند.<br>


در گذشته، جشن ختنه‌سوران ایرانی معمولا با بازی‌هایی همراه بوده است. در میان بختیاری‌ها دستمال‌بازی و ترکه‌بازی مرسوم بوده و در [[لرستان]] هم انواع رقص لری رواج داشته است. در بین ترکمن‌ها هم مراسم کشتی‌گیری و اسب‌سواری برگزار می‌شود و [[کشتی گیله‌مردی]] نیز سرگرمی رایج مردم کوملۀ [[گیلان]] در این جشن است.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/240704/%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86 آنی‌زاده، «ختنه و ختنه‌سوران»، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 22 مرداد 1401ش.]</ref> <br>
در گذشته، جشن ختنه‌سوران ایرانی معمولا با بازی‌هایی همراه بوده است. در میان بختیاری‌ها دستمال‌بازی و [[ترکه‌بازی]] مرسوم بوده و در [[لرستان]] هم انواع رقص لری رواج داشته است. در بین ترکمن‌ها هم مراسم کشتی‌گیری و اسب‌سواری برگزار می‌شود و [[کشتی گیله‌مردی]] نیز سرگرمی رایج مردم کوملۀ [[گیلان]] در این جشن است.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/240704/%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86 آنی‌زاده، «ختنه و ختنه‌سوران»، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 22 مرداد 1401ش.]</ref> <br>


خوراکی‌هایی که در این جشن تهیه می‌شده مانند انواع نان‌ها و غذاها، به‌گونه‌ای بوده که هم برای تقویت [[کودک]] و هم برای پذیرایی از مهمانان، مناسب باشد. در [[لرستان]] و [[ایلام]] به [[کودک]] ختنه شده زیره‌جوش که مخلوطی از آرد بوداده، [[شکر]]، [[روغن]] و زیره است، می‌دادند و مناطق دیگر غذاهایی مانند خاگینه، کاچی و مرغ را برای کودک مناسب می‌دانسته‌اند. ترکمن‌ها در این جشن، نان‌های شیرینی و نان‌های روغنی، به‌ویژه «پشمینه» درست می‌کنند و در گیل و دیلم نیز پَلاقاتوک کوئَن که نوعی پلوخورش است، برای پذیرایی از مهمانان آماده می‌کنند. سنندجی‌ها بیشتر گوشت و دلمۀ برگ مو را برای ناهار ختنه‌سوران تهیه می‌کنند. بوشهری‌ها برای صبحانۀ این جشن غذایی به نام عصیده درست کرده و آن را با نان گرم تنوری و [[شیر]] و چای می‌خورند.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/240704/%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86?entryviewid=246909 آنی‌زاده، «ختنه و ختنه‌سوران»، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 22 مرداد 1401ش.]</ref>
خوراکی‌هایی که در این جشن تهیه می‌شده مانند انواع نان‌ها و غذاها، به‌گونه‌ای بوده که هم برای تقویت [[کودک]] و هم برای پذیرایی از مهمانان، مناسب باشد. در [[لرستان]] و [[ایلام]] به [[کودک]] ختنه شده زیره‌جوش که مخلوطی از آرد بوداده، [[شکر]]، [[روغن]] و زیره است، می‌دادند و مناطق دیگر غذاهایی مانند خاگینه، کاچی و مرغ را برای کودک مناسب می‌دانسته‌اند. ترکمن‌ها در این جشن، نان‌های شیرینی و نان‌های روغنی، به‌ویژه «پشمینه» درست می‌کنند و در گیل و دیلم نیز پَلاقاتوک کوئَن که نوعی پلوخورش است، برای پذیرایی از مهمانان آماده می‌کنند. سنندجی‌ها بیشتر گوشت و دلمۀ برگ مو را برای ناهار ختنه‌سوران تهیه می‌کنند. بوشهری‌ها برای صبحانۀ این جشن غذایی به نام عصیده درست کرده و آن را با نان گرم تنوری و [[شیر]] و چای می‌خورند.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/240704/%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AE%D8%AA%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86?entryviewid=246909 آنی‌زاده، «ختنه و ختنه‌سوران»، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 22 مرداد 1401ش.]</ref>