خط ۴: خط ۴:


== معرفی ==
== معرفی ==
شهرهای موشکی به مجتمع‌های نظامی گسترده‌ای گفته می‌شود که شامل انبارهای موشک، سکوهای پرتاب، شبکه‌های ارتباطی و تمامی زیرساخت‌های پشتیبانی لازم است. این شهرهای موشکی تحت فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به‌عنوان توان بازدارندگی دفاعی ایران عمل می‌کنند. کارکرد اصلی آنها، تمرکز بر فرآیندهای تولید، نگه‌داری و عملیات پرتاب برای موشک‌های بالستیک و کروز است که امکان واکنش سریع و قاطع را در برابر تهدیدات فراهم می‌سازد. طراحی این مجموعه‌ها بر پایۀ پنهان‌کاری و استتار پیشرفته است تا امکان عملیات مخفیانه را فراهم آورد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> بر اساس تصاویر ماهواره‌ای مورد استناد منابع غربی، ایران شهرهای موشکی خود را در عمق حدود ۵۰۰ متری کوه‌ها احداث کرده که از طریق شبکه‌های ریلی داخلی به‌هم متصل هستند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1353219/%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84-%DB%B7%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%C2%A0 «حداقل ۷۰ درصد زرادخانه موشکی ایران باقی است »، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> به اذعان فرماندهان، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دارای صدها شهر موشکی در اقصی نقاط کشور است<ref>[https://www.iranjib.ir/shownews/131785/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%9F/ «شهرهای موشکی چگونه به بخشی از راهبرد دفاعی ایران تبدیل شدند؟»، وب‌سایت ایران جیب.]</ref> که تاکنون با توجه به ملاحظات امنیتی، تنها بخش محدودی از این ساختار زیرزمینی به رسانه‌ها معرفی شده است. قسمت‌های گسترده‌ای برای اسکان پرسنل، آماده‌سازی، بازرسی و نگه‌داری محموله‌های موشکی در این مجموعه‌ها وجود دارد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1462569/%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%BE%D9%87%D9%BE%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C «از موشک، پهپاد و قایق‌های تندرو تا «شهر زیرزمینی» فانتوم‌های ارتقاء یافته ایرانی/ جنگنده‌های ارتش از دل «عقاب ۴۴» به شکار از راه دور می‌روند +عکس»، مشرق‌نیوز.]</ref>
شهرهای موشکی به مجتمع‌های نظامی گسترده‌ای گفته می‌شود که شامل انبارهای موشک، سکوهای پرتاب، شبکه‌های ارتباطی و تمامی زیرساخت‌های پشتیبانی لازم است. این شهرهای موشکی تحت فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به‌عنوان توان بازدارندگی دفاعی ایران عمل می‌کنند. کارکرد اصلی آنها، تمرکز بر فرآیندهای تولید، نگه‌داری و عملیات پرتاب برای موشک‌های بالستیک و کروز است که امکان واکنش سریع و قاطع را در برابر تهدیدات فراهم می‌سازد. طراحی این مجموعه‌ها بر پایۀ پنهان‌کاری و استتار پیشرفته است تا امکان عملیات مخفیانه را فراهم آورد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> بر اساس تصاویر ماهواره‌ای مورد استناد منابع غربی، ایران شهرهای موشکی خود را در عمق حدود ۵۰۰ متری کوه‌ها احداث کرده که از طریق شبکه‌های ریلی داخلی به‌هم متصل هستند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1353219/%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84-%DB%B7%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%C2%A0 «حداقل ۷۰ درصد زرادخانه موشکی ایران باقی است »، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> به‌گفتۀ فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران دارای صدها شهر موشکی در اقصی نقاط کشور است<ref>[https://www.iranjib.ir/shownews/131785/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%9F/ «شهرهای موشکی چگونه به بخشی از راهبرد دفاعی ایران تبدیل شدند؟»، وب‌سایت ایران جیب.]</ref> که تاکنون با توجه به ملاحظات امنیتی، تنها بخش محدودی از این ساختار زیرزمینی به رسانه‌ها معرفی شده است. قسمت‌های گسترده‌ای برای اسکان پرسنل، آماده‌سازی، بازرسی و نگه‌داری محموله‌های موشکی در این مجموعه‌ها وجود دارد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1462569/%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%BE%D9%87%D9%BE%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C «از موشک، پهپاد و قایق‌های تندرو تا «شهر زیرزمینی» فانتوم‌های ارتقاء یافته ایرانی/ جنگنده‌های ارتش از دل «عقاب ۴۴» به شکار از راه دور می‌روند +عکس»، مشرق‌نیوز.]</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
خط ۵۴: خط ۵۴:
* '''پشتیبانی لجستیکی و فنی''': وجود کارگاه‌های تعمیرات تخصصی و استقرار دائمی تیم‌های مهندسی و فنی مجرب، امکان نگهداری، بازسازی و آماده‌سازی سریع موشک‌ها برای عملیات را در کوتاه‌ترین زمان ممکن تضمین می‌کند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>
* '''پشتیبانی لجستیکی و فنی''': وجود کارگاه‌های تعمیرات تخصصی و استقرار دائمی تیم‌های مهندسی و فنی مجرب، امکان نگهداری، بازسازی و آماده‌سازی سریع موشک‌ها برای عملیات را در کوتاه‌ترین زمان ممکن تضمین می‌کند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>


== بازتاب بین‌المللی از رونمایی یکی از شهرهای موشکی ایران ==
== بازتاب بین‌المللی رونمایی یکی از شهرهای موشکی ایران ==
اسپوتنیک روسیه: شهر موشکی ایران را شگفت‌آور نامید.


شبکه شانگهای چین: تصاویر این شهر موشکی را همراه با اظهارات رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده نیروی هوافضای سپاه پخش کرد.
* اسپوتنیک روسیه: شهر موشکی ایران را شگفت‌آور نامید.
 
* شبکه شانگهای چین: تصاویر این شهر موشکی را همراه با اظهارات رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده نیروی هوافضای سپاه پخش کرد.
شبکه اسکای نیوز: بخشی از سخنان حاجی‌زاده را یادآوری کرد که در ۳۰ بهمن ۱۴۰۳ش گفته بود: «اگر از امروز هر هفته یک شهر موشکی رونمایی کنیم، تا دو سال این رونمایی‌ها ادامه خواهد داشت.»
* شبکه اسکای نیوز: بخشی از سخنان حاجی‌زاده را یادآوری کرد که در ۳۰ بهمن ۱۴۰۳ش گفته بود: «اگر از امروز هر هفته یک شهر موشکی رونمایی کنیم، تا دو سال این رونمایی‌ها ادامه خواهد داشت.»
 
* رسانه‌های هندی: رونمایی از شهرهای موشکی را پاسخی به تهدیدات ترامپ و اسرائیل دانستند.
رسانه‌های هندی: رونمایی از شهرهای موشکی را پاسخی به تهدیدات ترامپ و اسرائیل دانستند.  
* بخش عربی یورونیوز: این اقدام را نشانه افزایش توان دفاعی سپاه ایران دانست.
 
* رسانه‌های صهیونیستی: با انتشار ویدیوی شهر موشکی، این حجم از موشک را غافلگیرکننده نامیدند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1296168/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 «بازتاب بین‌المللی از شهر موشکی سپاه پاسداران»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
بخش عربی یورونیوز: این اقدام را نشانه افزایش توان دفاعی سپاه ایران دانست.  
* شبکه سی‌ان‌ان: گزارش داد که ایران از تأسیسات ذخیره‌سازی زیرزمینی رونمایی و از ساخت موشک‌های ویژه جدید خبر داده است.
 
* خبرگزاری فرانسه: اشاره کرد که تلویزیون ایران پس از رزمایش، پایگاه‌های موشکی را به نمایش گذاشت.
رسانه‌های صهیونیستی: با انتشار ویدیوی شهر موشکی، این حجم از موشک را غافلگیرکننده نامیدند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1296168/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 «بازتاب بین‌المللی از شهر موشکی سپاه پاسداران»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
* نیو عرب و تایمز آو اسرائیل: این رونمایی را در پی رزمایش «راهیان قدس» در تهران پوشش دادند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>
 
شبکه سی‌ان‌ان: گزارش داد که ایران از تأسیسات ذخیره‌سازی زیرزمینی رونمایی و از ساخت موشک‌های ویژه جدید خبر داده است.
 
خبرگزاری فرانسه: اشاره کرد که تلویزیون ایران پس از رزمایش، پایگاه‌های موشکی را به نمایش گذاشت.
 
نیو عرب و تایمز آو اسرائیل: این رونمایی را در پی رزمایش «راهیان قدس» در تهران پوشش دادند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>


== نحوه پرتاب موشک‌ها ==
== نحوه پرتاب موشک‌ها ==
خط ۹۶: خط ۸۹:
در ۲۹ دی ۱۳۹۴ش، احمدرضا پوردستان، فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که شهرهای زیرزمینی موشکی در انحصار سپاه نیست و ارتش نیز بسیاری از آنها را در اختیار دارد:
در ۲۹ دی ۱۳۹۴ش، احمدرضا پوردستان، فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که شهرهای زیرزمینی موشکی در انحصار سپاه نیست و ارتش نیز بسیاری از آنها را در اختیار دارد:


پایگاه ۳۱۳: در ۷ خرداد 1401ش، ارتش از این پایگاه که صدها متر زیر زمین در رشته‌کوه زاگرس احداث شده است، رونمایی کرد. این پایگاه بیش از ۱۰۰ پهپاد رزمی، شناسایی و کنترلی با کاربری‌های مختلف دارد.
# پایگاه ۳۱۳: در ۷ خرداد 1401ش، ارتش از این پایگاه که صدها متر زیر زمین در رشته‌کوه زاگرس احداث شده است، رونمایی کرد. این پایگاه بیش از ۱۰۰ پهپاد رزمی، شناسایی و کنترلی با کاربری‌های مختلف دارد.
 
# پایگاه عقاب ۴۴: در ۱۹ بهمن سال 1403ش، با رونمایی از این پایگاه، پازل شهرهای موشکی، پهپادی و پایگاه‌های هوایی ایران تکمیل شد. احداث چنین پایگاه‌های راهکنشی و زیرزمینی، ضمن کاهش چشمگیر هزینه‌های حفاظتی، امنیت و بقای جنگنده‌های ارتش را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>
پایگاه عقاب ۴۴: در ۱۹ بهمن سال 1403ش، با رونمایی از این پایگاه، پازل شهرهای موشکی، پهپادی و پایگاه‌های هوایی ایران تکمیل شد. احداث چنین پایگاه‌های راهکنشی و زیرزمینی، ضمن کاهش چشمگیر هزینه‌های حفاظتی، امنیت و بقای جنگنده‌های ارتش را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>


== دیدگاه‌های فرماندهان نظامی درباره شهرهای موشکی ایران ==
== دیدگاه‌های فرماندهان نظامی درباره شهرهای موشکی ایران ==
به‌گفتۀ [[امیرعلی حاجی‌زاده]]، فرمانده سابق نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تعداد شهرهای موشکی به اندازه‌ای است که اگر هر هفته از یکی از آن‌ها رونمایی شود، این روند تا بیش از دو سال باید ادامه یابد.<ref>[https://www.aparat.com/v/xaxa00u «سردار حاجی‌زاده ما اگر بخواهیم هفته یک شهر موشکی»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
به‌گفتۀ [[امیرعلی حاجی‌زاده]]، فرمانده سابق نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تعداد شهرهای موشکی به اندازه‌ای است که اگر هر هفته از یکی از آن‌ها رونمایی شود، این روند تا بیش از دو سال باید ادامه یابد.<ref>[https://www.aparat.com/v/xaxa00u «سردار حاجی‌زاده ما اگر بخواهیم هفته یک شهر موشکی»، وب‌سایت آپارات.]</ref>


به‌گفتۀ [[علیرضا تنگسیری]]، فرمانده سابق نیروی دریایی سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی، شهرک‌های موشکی در امتداد سواحل [[خلیج فارس]] و [[دریای عمان]] استقرار یافته و عرصه‌ای با عمق بیش از ۷۰ کیلومتر را پوشش می‌دهند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1526614-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «جزییات شهرک‌های موشکی ایران از زبان سردار تنگسیری/ فرمانده نیروی دریایی سپاه: رزمایش‌های ما تهدیدی برای کشورها منطقه نبوده و نیست»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref> او در تشریح قابلیت‌های این پایگاه موشکی، تأکید کرد سامانه‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن آماده عملیات می‌شوند. این سامانه‌ها روی شاسی‌های متحرک زمینی نصب شده‌اند و علاوه بر موشک‌های ضددریایی، با بهره‌گیری از فناوری‌های بومی پیشرفته، قادر به انجام عملیات‌های راهبردی بدون نیاز به استقرار در خطوط ساحلی هستند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1663311-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF «جزییات بزرگترین شهر موشکی سپاه/ «تیربار موشکی» سپاه چه می کند؟»،  پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref>
به‌گفتۀ [[علیرضا تنگسیری]]، فرمانده سابق نیروی دریایی سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی، شهرک‌های موشکی در امتداد سواحل [[خلیج فارس]] و [[دریای عمان]] استقرار یافته و عرصه‌ای با عمق بیش از ۷۰ کیلومتر را پوشش می‌دهند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1526614-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «جزییات شهرک‌های موشکی ایران از زبان سردار تنگسیری/ فرمانده نیروی دریایی سپاه: رزمایش‌های ما تهدیدی برای کشورها منطقه نبوده و نیست»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref> او در تشریح قابلیت‌های این پایگاه موشکی، تأکید کرد سامانه‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن آماده عملیات می‌شوند. این سامانه‌ها روی شاسی‌های متحرک زمینی نصب شده‌اند و علاوه بر موشک‌های ضددریایی، با بهره‌گیری از فناوری‌های بومی پیشرفته، قادر به انجام عملیات‌های راهبردی بدون نیاز به استقرار در خطوط ساحلی هستند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1663311-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF «جزییات بزرگترین شهر موشکی سپاه/ «تیربار موشکی» سپاه چه می کند؟»،  پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref>


به گزارش [[حسین سلامی،]] ظرفیت‌های موشکی و سامانه‌های دفاعی کشور به‌صورت مستمر و روزانه در حال توسعه است. برخلاف تصور طرف مقابل، چرخه تولید و نوآوری در این حوزه نه‌تنها متوقف نشده، بلکه شتابی فزاینده به خود گرفته است. این پیشرفت‌ها ابعاد مختلفی از جمله کمیت، دقت، قابلیت‌های عملیاتی و فناوری‌های ساخت را دربر می‌گیرد. <ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1655554-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%88%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82-%D8%AC%D8%B2%D8%A1-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B9%D8%B8%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%85 «توضیحات سرلشکر سلامی در مورد شهر موشکی سپاه: موشک‌های ما به روز و در حال افزایش است/ وعده‌های صادق جزء کوچکی از نمایش عظمت ایران بود/ دفاع از کشور را براساس عمل دیگران تنظیم نکرده‌ایم»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref>همچنین او در در نشست سراسری راهیان نور در آبادان در سال 1403ش اعلام کرد که «آن‌قدر موشک و شناور داریم که جا برای نگه‌داری نداریم.»<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1282621/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%88-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85 «سردار سلامی: آن‌قدر موشک و شناور داریم که جا برای نگهداری نداریم»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
به گزارش [[حسین سلامی،]] ظرفیت‌های موشکی و سامانه‌های دفاعی کشور به‌صورت مستمر و روزانه در حال توسعه است. برخلاف تصور طرف مقابل، چرخه تولید و نوآوری در این حوزه نه‌تنها متوقف نشده، بلکه شتابی فزاینده به خود گرفته است. این پیشرفت‌ها ابعاد مختلفی از جمله کمیت، دقت، قابلیت‌های عملیاتی و فناوری‌های ساخت را دربر می‌گیرد.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1655554-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%88%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82-%D8%AC%D8%B2%D8%A1-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B9%D8%B8%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%85 «توضیحات سرلشکر سلامی در مورد شهر موشکی سپاه: موشک‌های ما به روز و در حال افزایش است/ وعده‌های صادق جزء کوچکی از نمایش عظمت ایران بود/ دفاع از کشور را براساس عمل دیگران تنظیم نکرده‌ایم»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref> همچنین او در در نشست سراسری راهیان نور در آبادان در سال 1403ش اعلام کرد که «آن‌قدر موشک و شناور داریم که جا برای نگه‌داری نداریم.»<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1282621/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%88-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85 «سردار سلامی: آن‌قدر موشک و شناور داریم که جا برای نگهداری نداریم»، خبرگزاری تابناک.]</ref>


== شناسایی و انهدام شهرهای موشکی ایران ==
== شناسایی و انهدام شهرهای موشکی ایران ==
توان موشکی ایران همواره کانون توجه و نگرانی قدرت‌های بزرگ غربی بوده است. این کشورها با روش‌هایی چون خرابکاری صنعتی، شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و مکان‌یابی پایگاه‌های موشکی ایران تلاش کرده‌اند تا در صورت درگیری، با از کار انداختن این سامانه‌ها، مهم‌ترین مزیت راهبردی ایران را خنثی کنند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3681356-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «شهرهای موشکی سپاه در کجا و چگونه ساخته شده اند؟/ تصاویر»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref> آنها مدعی هستند که با بهره‌گیری از موشک‌ها و بمب‌های سنگرشکن می‌توان به شهرهای زیرزمینی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نفوذ و آنها را منهدم کرد.<ref>[https://farsnews.ir/M_r7726/1748943562800500152/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%A6%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF راستگو، «شهرهای نامرئی سپاه کجا هستند»، خبرگزاری فارس.]</ref> پس از رونمایی از شهرهای موشکی در سال 2025م وب‌سایت تحلیلی The War Zone با انتشار تصویری از این شهرهای موشکی، مدعی شد که در ساختار آن‌ها یک آسیب‌پذیری آشکار وجود دارد. به‌زعم برخی تحلیلگران غربی، آمریکا با شناسایی ورودی‌ها و سامانه‌های تهویه می‌تواند این مراکز را با بمب‌های GBU-57 به‌سادگی منهدم کند. با آغاز جنگ رمضان، نیروهای آمریکا و اسرائیل بخش عمده‌ای از توان خود را بر شناسایی و انهدام سایت‌های پرتاب متمرکز کردند. با این حال، بنا بر گزارش روزنامه اسپانیایی ال‌پائیس بخش مهمی از توان پاسخ نظامی ایران در شهرهایی قرار داشت که در مناطق کوهستانی و در عمق زمین مستقر شده بودند.<ref name=":1">[https://farsnews.ir/zafarani/1775645106011271225/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF زعفرانی، «شهرهای موشکی چگونه به برگ برنده ایران در جنگ تبدیل شدند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>
توان موشکی ایران همواره کانون توجه و نگرانی قدرت‌های بزرگ غربی بوده است. این کشورها با روش‌هایی چون خرابکاری صنعتی، شناسایی نقاط آسیب‌پذیر و مکان‌یابی پایگاه‌های موشکی ایران تلاش کرده‌اند تا در صورت درگیری، با از کار انداختن این سامانه‌ها، مهم‌ترین مزیت راهبردی ایران را خنثی کنند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3681356-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «شهرهای موشکی سپاه در کجا و چگونه ساخته شده اند؟/ تصاویر»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref> آنها مدعی هستند که با بهره‌گیری از موشک‌ها و بمب‌های سنگرشکن می‌توان به شهرهای زیرزمینی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نفوذ و آنها را منهدم کرد.<ref>[https://farsnews.ir/M_r7726/1748943562800500152/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%A6%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF راستگو، «شهرهای نامرئی سپاه کجا هستند»، خبرگزاری فارس.]</ref> پس از رونمایی از شهرهای موشکی در سال 2025م وب‌سایت تحلیلی The War Zone با انتشار تصویری از این شهرهای موشکی، مدعی شد که در ساختار آن‌ها یک آسیب‌پذیری آشکار وجود دارد. به‌زعم برخی تحلیلگران غربی، آمریکا با شناسایی ورودی‌ها و سامانه‌های تهویه می‌تواند این مراکز را با بمب‌های GBU-57 به‌سادگی منهدم کند. با آغاز جنگ رمضان، نیروهای آمریکا و اسرائیل بخش عمده‌ای از توان خود را بر شناسایی و انهدام سایت‌های پرتاب متمرکز کردند. با این حال، بنا بر گزارش روزنامه اسپانیایی ال‌پائیس بخش مهمی از توان پاسخ نظامی ایران در شهرهایی قرار داشت که در مناطق کوهستانی و در عمق زمین مستقر شده بودند.<ref name=":1">[https://farsnews.ir/zafarani/1775645106011271225/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF زعفرانی، «شهرهای موشکی چگونه به برگ برنده ایران در جنگ تبدیل شدند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>


=== آسیب به شهرهای موشکی پس از جنگ تحمیلی دوم و سوم ===
=== آسیب به شهرهای موشکی ===
محمدرضا نقدی، مشاور عالی فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پس از جنگ تحمیلی 12 روزه در واکنش به این پرسش که آیا به توان موشکی ایران خسارتی وارد شده، تأکید کرد که کمترین آسیبی حتی در حد یک خراش هم بر پیکر موشک‌ها و تونل‌های موشکی ایران نیفتاده است و اگر درِ این تونل‌ها بسته شود، مسیر با لودر بازگشایی می‌شود.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1686169-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%DB%8C%DA%86-%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D8%A8%D9%88%D8%AF «سردار نقدی: همه شهر‌های موشکی سالم هستند/ وقوع جنگ پیش‌بینی شده بود/ از عملکرد پزشکیان در زمان جنگ دفاع می‌کنم/ ۵۰ کشور برای اسرائیل جاسوسی می‌کنند/ هیچ‌یک از فرماندهان ما درخواست آتش‌بس نداشتند/ پیروزی ایران در جنگ با اسرائیل قاطع بود»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref>
محمدرضا نقدی، مشاور عالی فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پس از جنگ تحمیلی 12 روزه در واکنش به این پرسش که آیا به توان موشکی ایران خسارتی وارد شده، تأکید کرد که کمترین آسیبی حتی در حد یک خراش هم بر پیکر موشک‌ها و تونل‌های موشکی ایران نیفتاده است و اگر درِ این تونل‌ها بسته شود، مسیر با لودر بازگشایی می‌شود.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1686169-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF-%D9%87%DB%8C%DA%86-%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D8%A8%D9%88%D8%AF «سردار نقدی: همه شهر‌های موشکی سالم هستند/ وقوع جنگ پیش‌بینی شده بود/ از عملکرد پزشکیان در زمان جنگ دفاع می‌کنم/ ۵۰ کشور برای اسرائیل جاسوسی می‌کنند/ هیچ‌یک از فرماندهان ما درخواست آتش‌بس نداشتند/ پیروزی ایران در جنگ با اسرائیل قاطع بود»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref>