پرش به محتوا

فوتبال زنان در ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۵: خط ۵:
== تاریخچه ==
== تاریخچه ==


شکل‌گیری فوتبال زنان در ایران پیش از انقلاب اسلامی
فوتبال زنان در ایران از سال ۱۳۴۹ش با حضور غیررسمی دختران در تیم‌های محلی و خیابانی مردان آغاز شد. فدراسیون فوتبال ایران با شناسایی استعدادهای زنان، گروهی را برای آموزش مربیگری به کلاس‌های فیفا اعزام کرد. باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان را تشکیل داد و در سال ۱۳۴۹ در بازی مقابل دیهیم به برتری ۶ بر صفر دست یافت.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/173507/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86 «ماجراي فوتبال زنان در ايران»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref> سپس باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز به تیم‌داری در این حوزه پرداختند. نخستین بازی بین‌المللی فوتبال زنان ایران در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۰ برگزار شد که طی آن تیم تاج با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب تیم منتخب ایتالیا گردید. همچنین تیم ملی زنان ایتالیا در دیداری دیگر، منتخب ایران را با نتیجه ۴ بر صفر شکست داد. بتول باقری، از پیشگامان فوتبال زنان در انزلی، خاطرنشان کرده است که در سال ۱۳۴۹ توانستند به‌صورت رسمی و بدون حضور مردان در زمین خاکی تمرین کنند، هرچند در ابتدا با مزاحمت‌هایی از سوی برخی مردان مواجه بودند.<ref>[https://footballdokht.ir/577-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3.html «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref>
 
نخستین حضور دختران در فوتبال
 
بر اساس گفته مورخان، زنان از آغاز شکل‌گیری فوتبال این بازی را انجام می‌داده‌اند. در دهه ۱۳۴۰، دخترانی که شیفته فوتبال بودند برای نخستین بار در تهران و برخی شهرهای بزرگ، بیشتر به عنوان دروازه‌بان و گاهی بازیکن، وارد تیم‌های محلی و خیابانی مردان موسوم به فوتبال «گل کوچک» با توپ‌های پلاستیکی شدند.
 
بتول باقری، از نسل اول فوتبال دختران ایران و اهل بندرانزلی، در این باره گفته است: سال ۱۳۴۹ پس از مدت‌ها تلاش توانستیم محلی برای تمرین‌هایمان پیدا کنیم. پیش از آن گاهی در کوچه با شوهران و برادرهایمان بازی می‌کردیم، اما در سال ۴۹ به صورت رسمی اجازه پیدا کردیم که بدون مردان، در زمین خاکی تمرین کنیم.
 
آموزش مربیان و تشکیل باشگاه‌ها
 
با افزایش تعداد زنان علاقه‌مند به فوتبال در ایران، فدراسیون فوتبال تصمیم گرفت چندین نفر از زنان مستعد را برای آموزش در زمینه مربیگری به کلاس‌های آموزشی فیفا بفرستد. در این کلاس‌ها، مربیان ایرانی توانستند مسابقات فوتبال زنان سنگاپور، هندوستان و کره جنوبی را از نزدیک ببینند.
 
باشگاه تاج نخستین باشگاهی بود که تیم فوتبال دخترانش را تشکیل داد. به زودی تیم‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز مانند تاج، تیم‌داری در فوتبال زنان را آغاز کردند. کیفیت فنی تیم تاج چنان برتر از سایر تیم‌ها بود که در سال ۱۳۴۹ در اولین بازی از فوتبال باشگاه‌های تهران، در بازی این تیم مقابل دیهیم، آنها ۶ گل وارد دروازه شهناز فدایی، دروازه‌بان تیم حریف، کردند.


== حضور بین‌المللی ==
== حضور بین‌المللی ==
مؤسسه انجمن دوشیزگان و بانوان و مجله بانوان، تیم منتخبی از بازیکنان فوتبال زنان ایتالیا را دعوت کرد تا در روز جمعه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۰ در دیداری دوستانه مقابل تیم فوتبال زنان تاج نماینده ایران قرار بگیرند. در این مسابقه که نخستین بازی بین‌المللی فوتبال زنان ایران محسوب می‌شد، تیم تاج با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب حریف خود شد. همچنین تیم ملی زنان ایتالیا یک بازی با منتخب ایران انجام داد که این دیدار نیز با نتیجه چهار بر صفر به سود دختران ایتالیا خاتمه یافت.
نخستین بازی بین‌المللی فوتبال زنان ایران در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۰ش برگزار شد که طی آن تیم تاج (نماینده ایران) با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب تیم منتخب ایتالیا شد.<ref>[https://sahebkhabar.ir/news/59288856/%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84 «بانوان تاج مقابل منتخب ایتالیا | نخستین رویارویی بین‌المللی فوتبال زنان در ایران + تصاویر»، وب‌سایت صاحب‌خبران.]</ref> در دیداری دیگر، تیم ملی زنان ایتالیا مقابل منتخب ایران (نخستین تیم ملی زنان ایران) به برتری ۴ بر صفر دست یافت.<ref>[https://footballdokht.ir/577-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3.html «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.]</ref> پس از انقلاب اسلامی و تعطیلی حدود دودهه، در سال ۱۳۸۵ نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران در فضای باز برگزار شد و تیم دختران نوجوان ایران به تساوی ۲ بر ۲ مقابل تیم دختران برلین دست یافت. تیم ملی فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی سال ۱۳۸۹ش فیفا جایگاه ۵۵ جهان را کسب کرد. این تیم در مسابقات مقدماتی جام ملت‌های آسیا در سال ۱۳۸۷ش موفق به شکست هند و تایوان شد و در سال ۱۳۸۸ش در مرحله مقدماتی جام ملت‌های آسیا برابر تایلند و ازبکستان قرار گرفت. همچنین تیم فوتبال دختران ایران در المپیک نوجوانان سنگاپور (۱۳۸۹ش) شرکت کرد و به مرحله نیمه‌نهایی راه یافت. در رقابت‌های مقدماتی المپیک لندن، تیم ملی زنان ایران با کسب هفت امتیاز در صدر گروه خود ایستاد، اما در مرحله نهایی به دلیل موضوع حجاب از صعود بازماند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%BE%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
 
پوشش رسانه‌ای
 
مروری بر آرشیو دو نشریه ورزشی پیش از انقلاب یعنی مجله‌های «دنیای ورزش» و «کیهان ورزشی» نشان می‌دهد که این نشریات، هر هفته گزارش‌های مربوط به ورزش زنان را پوشش می‌دادند؛ اما بر خلاف ورزش مردان که سهم فوتبال نزدیک سه‌چهارم از صفحات این دو مجله بود، در ورزش زنان، سهم فوتبال به اندازه رشته‌های بسکتبال، والیبال، تنیس، پینگ پنگ، شمشیربازی، دو و میدانی و شنا بود.
 
فوتبال زنان ایران پس از انقلاب اسلامی
 
تعطیلی و احیای دوباره
 
با پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، ورزش زنان در تمام رشته‌ها تقریباً تعطیل شد. فوتبال زنان نیز از این قاعده مستثنی نبود. در سال ۱۳۷۱ (۱۹۹۳) فوتبال زنان در ایران با مسابقات فوتبال سالنی که دانشگاه الزهرا برگزار کرد، دوباره فعال شد. در این سال زنان تنها در مسابقات فوتسال و داخل سالن حق بازی داشتند.
 
در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی به فوتبال زنان نسبت به سال‌های اول انقلاب اهمیت بیشتری داده شد و امکانات گسترده‌تری در اختیار آن قرار گرفت. فائزه هاشمی در عرصه ورزش زنان و سپس محسن صفایی فراهانی در سمت ریاست فدراسیون فوتبال، نسبت به مدیران پیشین نگاه بازتری به فوتبال زنان داشتند. به این ترتیب، فوتبال دختران از داخل سالن قدم به فضای باز و مستطیل سبز گذاشت.
 
نخستین بازی تدارکاتی پس از انقلاب
 
جمعه، هشتم اردیبهشت ۱۳۸۵، روزی تاریخی برای فوتبال دختران ایران به شمار می‌رود؛ روزی که تیم فوتبال دختران برلین آلمان در دیداری دوستانه به میزبانی ورزشگاه آرارات، مقابل تیم دختران نوجوان ایران قرار گرفت. دیدن این بازی تنها برای زنان مجاز بود و حتی از حضور مردان خبرنگار رسانه‌های خارجی نیز جلوگیری شد. مأموران انتظامی حاضر در ورزشگاه نیز زن بودند.
 
بازی این دو تیم که در نیمه اول دو بر صفر به سود برلینی‌ها تمام شده بود، در پایان به تساوی دو بر دو انجامید. هر دو تیم با پوشش کاملاً اسلامی به میدان رفتند. معصومه رضازاده که عضو تیم ایران بود، درباره آن مسابقه گفت: «این بازی پیشرفت بزرگی برای ما بود. در کشور ما تدارک چنین مسابقه‌ای بی‌نهایت سخت است و ما برای نخستین بار با یک تیم خارجی جاافتاده و شناخته‌شده بازی کردیم.»
 
تشکیل لیگ برتر زنان (لیگ کوثر)
 
نخستین دوره لیگ برتر فوتبال زنان ایران طی سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۷ برگزار شد.
 
حضور در عرصه بین‌المللی
 
جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۸
 
مهر ماه ۱۳۸۶ تیم ملی فوتبال زنان ایران در نخستین گام در راه حضور در جام فوتبال ملت‌های آسیا، در دور رفت از مرحله حذفی با سرمربیگری خانم ژو فنگ شین از کشور چین مغلوب تیم ملی زنان هندوستان شد. در دیدار برگشت ایران و هندوستان در ورزشگاه آرارات، ایران توانست با نتیجه چهار بر یک، تیم زنان هند را شکست دهد و به مرحله بعد راه یابد.
 
در مرحله گروهی، تیم ملی فوتبال زنان ایران در نخستین مسابقه چهار بر یک مغلوب ویتنام شد. ایران روز هفتم فروردین ۱۳۸۷ به مصاف میانمار رفت و بازی را با حساب دو بر یک باخت. دختران ایرانی اما دو روز بعد موفق شدند با نتیجه سه بر دو، تایوان را شکست دهند.
 
جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۰
 
تیر ماه ۱۳۸۸، رقابت‌های مقدماتی برای حضور در جام ملت‌های زنان آسیا در سال ۲۰۱۰ آغاز شد. ایران در گروهی قرار داشت که ازبکستان و تایلند نیز حضور داشتند. تایلند با نتیجه هشت بر یک ایران را شکست داد. فرشته کریمی تک‌گل ایران را وارد دروازه حریف کرد. ایران از ازبکستان نیز چهار گل خورد.
 
المپیک نوجوانان سنگاپور ۱۳۸۹
 
تیم فوتبال دختران ایران در المپیک جوانان سنگاپور ۱۳۸۹ شرکت کرد. این بازی‌ها با مسابقه ایران مقابل ترکیه و در حضور سپ بلاتر، رئیس فیفا افتتاح شد. در این دیدار، ایران تا دقیقه ۷۰ با نتیجه دو بر یک پیش بود، اما در پایان بازی را با نتیجه چهار بر دو واگذار کرد.
 
ایران در بازی دوم با گل فاطمه اردستانی بر گینه پاپوآ غلبه کرد و به عنوان تیم دوم راهی نیمه‌نهایی شد. در نیمه‌نهایی ایران چهار بر یک به گینه استوایی باخت و در بازی رده‌بندی نیز سه بر صفر از ترکیه شکست خورد.
 
نکته مهم درباره این دوره از بازی‌ها، سطح کیفی بسیار نازل بود. فقط شش تیم در مسابقات حضور داشتند که دو تای آن گینه استوایی و گینه پاپوآ بودند. غیر از ایران، هیچ تیم آسیایی دیگری، حتی سنگاپور میزبان، در رقابت‌ها حضور نداشت.
 
رتبه در رنکینگ فیفا
 
تیم فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی سال ۱۳۸۹ فیفا در جهان جایگاه ۵۵ را به دست آورد که این جایگاه بالاتر از جایگاه فوتبال مردان ایران در آن زمان بوده است. این پیشرفت تنها چهار سال پس از اولین بازی تدارکاتی در تهران مقابل دختران برلین رقم خورد.
 
چالش‌ها و جنجال‌ها
 
ماجرای حجاب و حذف از آستانه المپیک لندن
 
تیم پسران ایران با سرمربیگری علیرضا منصوریان از مرحله حذفی آغاز کرد و در مرحله دوم با باخت مقابل عراق حذف شد. تیم دختران اما موفق شده بود به مرحله گروهی مقدماتی المپیک لندن راه پیدا کند و در صورت سرگروهی، هم المپیکی می‌شد و هم یک شگفتی تاریخی رقم می‌زد.
 
دختران فوتبال ایران در رقابت‌های گروه سوم مقدماتی در منطقه آسیا که به میزبانی اردن برگزار شد، نخست با هت تریک مریم رحیمی و گلزنی فرشته کریمی، چهار بر صفر از سد فلسطین گذشتند. مصاف ایران و اردن با گلزنی زهرا حاتم‌نژاد به تساوی یک بر یک انجامید. ایران در دیدار سوم با دو گل مریم رحیمی، بحرین را پشت سر گذاشت تا با هفت امتیاز در صدر جدول گروه خود بایستد.
 
این تیم با وجود همه موفقیت‌ها، در مرحله نهایی در اردن متوقف شد. علت این توقف نه باخت در میدان بازی، بلکه حجاب عنوان شد. سهل‌انگاری مسئولان در هماهنگی این موضوع با فیفا و سخت‌گیری بیش از اندازه فیفا موجب شد بانوان فوتبالیست کشورمان در یک قدمی صعود به المپیک حذف شوند.
 
جنجال مسابقه فوتبال دختران با پسران


در بهمن ۱۳۸۷، خبر بازی دوستانه تیم نوجوانان پسر و تیم دختران باشگاه فوتبال استقلال تهران منتشر شد. این واقعه پس از انقلاب بی‌سابقه بود و جنجال و واکنش‌های بسیاری برانگیخت. پسران این بازی را ۷ بر یک بردند.
== فوتبال زنان ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی ==
با پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] [[انقلاب اسلامی ایران|ایران]] در  ۱۳۵۷ش فوتبال زنان به‌صورت رسمی تعطیل شد. در ۱۳۷۱ش فوتبال زنان با برگزاری مسابقات فوتبال سالنی در دانشگاه الزهرا دوباره فعالیت خود را آغاز کرد. در دوران ریاست‌جمهوری [[سید محمد خاتمی]]، نسبت به سال‌های اول انقلاب توجه بیشتری به فوتبال زنان شد و امکانات گسترده‌تری در اختیار آن قرار گرفت. با حمایت [[فائزه هاشمی]] در عرصه ورزش زنان و محسن صفایی فراهانی در ریاست فدراسیون فوتبال، فوتبال دختران از فضای سالن به فضای باز و زمین چمن منتقل شد. در هشتم اردیبهشت ۱۳۸۵، نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران در فضای باز پس از انقلاب برگزار شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/173440/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%BE%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86#comments «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref>


شایعه حضور افراد دوجنسه در تیم ملی
شایعه حضور افراد دوجنسه در تیم ملی
خط ۹۰: خط ۲۱:
در دوره برگزاری رقابت‌های بین‌المللی، نه تنها از پخش زنده یا پخش با تأخیر بازی‌های ایران خبری نبود، بلکه از پخش تصاویری کوتاه از گل‌های زده ایران نیز در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران خودداری می‌شد. بخش‌های خبری تلویزیون هنگام پوشش اخبار این تیم، صرفاً به پخش یک عکس از بازیکنان تیم ملی ایران اکتفا می‌کردند.
در دوره برگزاری رقابت‌های بین‌المللی، نه تنها از پخش زنده یا پخش با تأخیر بازی‌های ایران خبری نبود، بلکه از پخش تصاویری کوتاه از گل‌های زده ایران نیز در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران خودداری می‌شد. بخش‌های خبری تلویزیون هنگام پوشش اخبار این تیم، صرفاً به پخش یک عکس از بازیکنان تیم ملی ایران اکتفا می‌کردند.
فرازونشیب‌های فعالیت و چالش‌های بین‌المللی
فرازونشیب‌های فعالیت و چالش‌های بین‌المللی
== فوتبال زنان ایران در ۱۴۰۴ش ==
رسانه‌ها سال ۱۴۰۴ را برای فوتبال بانوان ایران سالی همراه با تحولات و دستاوردها ارزیابی کرده‌اند. به گزارش خبرنگار مهر، در بخش باشگاهی، حضور تیم‌های تازه‌وارد در لیگ برتر، رقابت‌ها را جذاب‌تر ساخته و تیم خاتون بم برای چهارمین دوره متوالی قهرمان لیگ شده و سپس به عنوان نماینده ایران در جام باشگاه‌های آسیا حضور یافته است. در سطح ملی نیز، تیم فوتبال بانوان ایران موفق شده برای دومین بار در تاریخ جواز حضور در جام ملت‌های آسیا را کسب کند. به گزارش همین منبع، کاروان ایران در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا در اسفند ۱۴۰۴، علی‌رغم حاشیه‌سازی‌های کشور میزبان و برخی رسانه‌ها، نمایشی آبرومندانه ارائه داده است. بر اساس آمار منتشرشده، تیم ملی بانوان در مجموع ۱۳ بازی رسمی و دوستانه سال ۱۴۰۴، ۷ پیروزی و ۶ باخت به دست آورده است. منابع خبری همچنین از افزایش توجه رسانه‌ها به لیگ بانوان و گام‌برداری این رشته به سمت حرفه‌ای‌تر شدن خبر داده‌اند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6781139/%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%84%DB%8C%DA%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D9%86%D9%81%D8%B3-%D9%88-%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C «فوتبال بانوان در سالی پرفراز و نشیب/ لیگی تازه‌نفس و تیم ملی پرافتخار»، خبرگزاری مهر.]</ref>
== فوتبال زنان ایران در جنگ رمضان ==
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، تیم ملی فوتبال زنان ایران برای شرکت در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا 2026م به استرالیا سفر کرده بود. پس از پایان مسابقات و با توجه به بسته بودن آسمان ایران بهدلیل حملات آمریکا و اسرائیل بر ایران در [[جنگ رمضان]] 1404ش، اعضای تیم در هتلی در استرالیا منتظر تسهیل شرایط برای بازگشت به کشور بودند. در این بازه زمانی، هفت عضو تیم شامل شش بازیکن و یک عضو کادر فنی به‌دلیل شرایط رونی ایجاد شده توسط رسانه‌های مخالف و کشور میزبان، هتل را ترک کرده و درخواست پناهندگی دادند.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-ورزشی-160/1700865-سیر-تا-پیاز-پناهندگی-بازیکنان-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-استرالیا «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران.]</ref> با این حال، پس از پیگیری‌های فدراسیون فوتبال و دستگاه دیپلماسی، پنج نفر از آنان از تصمیم خود منصرف شده و به کاروان تیم ملی پیوستند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362977/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%84-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B4-%D9%88%D8%B7%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1-%D8%AA%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%B3-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1 «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک؛] [https://www.asriran.com/fa/news/1149803/%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D9%86%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%D8%B4%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%B2%DB%8C «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران؛] [https://www.tabnak.ir/fa/news/1362342/انصراف-یکی-از-دختران-فوتبالیست-از-پناهندگی «انصراف یکی از دختران فوتبالیست از پناهندگی»، وب‌سایت تابناک.]</ref> تیم ملی در نهایت بدون دو عضو باقی‌مانده، به کشور برگشتند و مورد استقبال پرشور مردم ایران قرار گرفتند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6779171/برگزاری-مراسم-استقبال-از-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-میدان-ولیعصر «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر.]</ref>
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
==منابع==
* «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «بانوان تاج مقابل منتخب ایتالیا | نخستین رویارویی بین‌المللی فوتبال زنان در ایران + تصاویر»، وب‌سایت صاحب‌خبران، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1401ش.
* «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 6 تیر 1390ش.
* «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: 5 فروردین 1399ش.
* «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «فوتبال بانوان در سالی پرفراز و نشیب/ لیگی تازه‌نفس و تیم ملی پرافتخار»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1405ش.
* «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «ماجراي فوتبال زنان در ايران»، وب‌سایت جهان نیوز، تاریخ درج مطلب: 7 تیر 1390ش.

نسخهٔ ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۰۹

فوتبال زنان در ایران؛ حضور زنان در عرصه فوتبال.

فوتبال زنان در ایران از دهه ۱۳۴۰ش خورشیدی با حضور غیررسمی دختران در تیم‌های محلی و خیابانی مردان آغاز شد. باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان را تشکیل داد و به تدریج باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز به این حوزه وارد شدند. با پیروزی انقلاب اسلامی در ۱۳۵۷ش فوتبال زنان برای بیش از یک دهه تقریباً تعطیل شد. از اوایل دهه ۱۳۷۰ش فعالیت‌ها با برگزاری مسابقات فوتسال در دانشگاه الزهرا از سر گرفته شد و سرانجام در ۱۳۸۵ش نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران مقابل تیم دختران برلین برگزار شد. تیم ملی فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی ۱۳۸۹ فیفا جایگاه ۵۵ را کسب کرد که بالاتر از رتبه تیم مردان در آن زمان بود. با این حال، تیم ملی در آستانه صعود به المپیک لندن با چالش حجاب مواجه شد و علی‌رغم موفقیت در مرحله گروهی مقدماتی، فرصت حضور در المپیک را از دست داد.

تاریخچه

فوتبال زنان در ایران از سال ۱۳۴۹ش با حضور غیررسمی دختران در تیم‌های محلی و خیابانی مردان آغاز شد. فدراسیون فوتبال ایران با شناسایی استعدادهای زنان، گروهی را برای آموزش مربیگری به کلاس‌های فیفا اعزام کرد. باشگاه تاج (استقلال) نخستین تیم رسمی فوتبال زنان را تشکیل داد و در سال ۱۳۴۹ در بازی مقابل دیهیم به برتری ۶ بر صفر دست یافت.[۱] سپس باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز به تیم‌داری در این حوزه پرداختند. نخستین بازی بین‌المللی فوتبال زنان ایران در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۰ برگزار شد که طی آن تیم تاج با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب تیم منتخب ایتالیا گردید. همچنین تیم ملی زنان ایتالیا در دیداری دیگر، منتخب ایران را با نتیجه ۴ بر صفر شکست داد. بتول باقری، از پیشگامان فوتبال زنان در انزلی، خاطرنشان کرده است که در سال ۱۳۴۹ توانستند به‌صورت رسمی و بدون حضور مردان در زمین خاکی تمرین کنند، هرچند در ابتدا با مزاحمت‌هایی از سوی برخی مردان مواجه بودند.[۲]

حضور بین‌المللی

نخستین بازی بین‌المللی فوتبال زنان ایران در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۰ش برگزار شد که طی آن تیم تاج (نماینده ایران) با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب تیم منتخب ایتالیا شد.[۳] در دیداری دیگر، تیم ملی زنان ایتالیا مقابل منتخب ایران (نخستین تیم ملی زنان ایران) به برتری ۴ بر صفر دست یافت.[۴] پس از انقلاب اسلامی و تعطیلی حدود دودهه، در سال ۱۳۸۵ نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران در فضای باز برگزار شد و تیم دختران نوجوان ایران به تساوی ۲ بر ۲ مقابل تیم دختران برلین دست یافت. تیم ملی فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی سال ۱۳۸۹ش فیفا جایگاه ۵۵ جهان را کسب کرد. این تیم در مسابقات مقدماتی جام ملت‌های آسیا در سال ۱۳۸۷ش موفق به شکست هند و تایوان شد و در سال ۱۳۸۸ش در مرحله مقدماتی جام ملت‌های آسیا برابر تایلند و ازبکستان قرار گرفت. همچنین تیم فوتبال دختران ایران در المپیک نوجوانان سنگاپور (۱۳۸۹ش) شرکت کرد و به مرحله نیمه‌نهایی راه یافت. در رقابت‌های مقدماتی المپیک لندن، تیم ملی زنان ایران با کسب هفت امتیاز در صدر گروه خود ایستاد، اما در مرحله نهایی به دلیل موضوع حجاب از صعود بازماند.[۵]

فوتبال زنان ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی

با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در ۱۳۵۷ش فوتبال زنان به‌صورت رسمی تعطیل شد. در ۱۳۷۱ش فوتبال زنان با برگزاری مسابقات فوتبال سالنی در دانشگاه الزهرا دوباره فعالیت خود را آغاز کرد. در دوران ریاست‌جمهوری سید محمد خاتمی، نسبت به سال‌های اول انقلاب توجه بیشتری به فوتبال زنان شد و امکانات گسترده‌تری در اختیار آن قرار گرفت. با حمایت فائزه هاشمی در عرصه ورزش زنان و محسن صفایی فراهانی در ریاست فدراسیون فوتبال، فوتبال دختران از فضای سالن به فضای باز و زمین چمن منتقل شد. در هشتم اردیبهشت ۱۳۸۵، نخستین دیدار تدارکاتی تیم ملی زنان ایران در فضای باز پس از انقلاب برگزار شد.[۶]

شایعه حضور افراد دوجنسه در تیم ملی

در تابستان ۱۳۸۸، شایعاتی درباره حضور افراد دوجنسه و ترنس در تیم ملی فوتبال زنان ایران مطرح شد. فدراسیون فوتبال ایران این مسئله را تکذیب کرد. فاطمه اردستانی، بازیکن شماره ۱۰ اسبق تیم ملی فوتبال زنان ایران، در این باره گفت: تمام اعضای تیم ملی فوتبال بانوان قبل از اعزام به رقابت‌های سنگاپور نزدیک به ۱۰ تست دادیم و این تست‌ها به سنگاپور فرستاده شد و آنها تأیید کردند که بانوان ایرانی نه مشکل دوپینگ دارند و نه هیچ مشکل دیگری.

نبود پوشش رسانه‌ای

در دوره برگزاری رقابت‌های بین‌المللی، نه تنها از پخش زنده یا پخش با تأخیر بازی‌های ایران خبری نبود، بلکه از پخش تصاویری کوتاه از گل‌های زده ایران نیز در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران خودداری می‌شد. بخش‌های خبری تلویزیون هنگام پوشش اخبار این تیم، صرفاً به پخش یک عکس از بازیکنان تیم ملی ایران اکتفا می‌کردند. فرازونشیب‌های فعالیت و چالش‌های بین‌المللی

فوتبال زنان ایران در ۱۴۰۴ش

رسانه‌ها سال ۱۴۰۴ را برای فوتبال بانوان ایران سالی همراه با تحولات و دستاوردها ارزیابی کرده‌اند. به گزارش خبرنگار مهر، در بخش باشگاهی، حضور تیم‌های تازه‌وارد در لیگ برتر، رقابت‌ها را جذاب‌تر ساخته و تیم خاتون بم برای چهارمین دوره متوالی قهرمان لیگ شده و سپس به عنوان نماینده ایران در جام باشگاه‌های آسیا حضور یافته است. در سطح ملی نیز، تیم فوتبال بانوان ایران موفق شده برای دومین بار در تاریخ جواز حضور در جام ملت‌های آسیا را کسب کند. به گزارش همین منبع، کاروان ایران در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا در اسفند ۱۴۰۴، علی‌رغم حاشیه‌سازی‌های کشور میزبان و برخی رسانه‌ها، نمایشی آبرومندانه ارائه داده است. بر اساس آمار منتشرشده، تیم ملی بانوان در مجموع ۱۳ بازی رسمی و دوستانه سال ۱۴۰۴، ۷ پیروزی و ۶ باخت به دست آورده است. منابع خبری همچنین از افزایش توجه رسانه‌ها به لیگ بانوان و گام‌برداری این رشته به سمت حرفه‌ای‌تر شدن خبر داده‌اند.[۷]

فوتبال زنان ایران در جنگ رمضان

بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، تیم ملی فوتبال زنان ایران برای شرکت در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا 2026م به استرالیا سفر کرده بود. پس از پایان مسابقات و با توجه به بسته بودن آسمان ایران بهدلیل حملات آمریکا و اسرائیل بر ایران در جنگ رمضان 1404ش، اعضای تیم در هتلی در استرالیا منتظر تسهیل شرایط برای بازگشت به کشور بودند. در این بازه زمانی، هفت عضو تیم شامل شش بازیکن و یک عضو کادر فنی به‌دلیل شرایط رونی ایجاد شده توسط رسانه‌های مخالف و کشور میزبان، هتل را ترک کرده و درخواست پناهندگی دادند.[۸] با این حال، پس از پیگیری‌های فدراسیون فوتبال و دستگاه دیپلماسی، پنج نفر از آنان از تصمیم خود منصرف شده و به کاروان تیم ملی پیوستند.[۹] تیم ملی در نهایت بدون دو عضو باقی‌مانده، به کشور برگشتند و مورد استقبال پرشور مردم ایران قرار گرفتند.[۱۰]

پانویس

  1. «ماجراي فوتبال زنان در ايران»، وب‌سایت جهان نیوز.
  2. «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.
  3. «بانوان تاج مقابل منتخب ایتالیا | نخستین رویارویی بین‌المللی فوتبال زنان در ایران + تصاویر»، وب‌سایت صاحب‌خبران.
  4. «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت.
  5. «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.
  6. «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک.
  7. «فوتبال بانوان در سالی پرفراز و نشیب/ لیگی تازه‌نفس و تیم ملی پرافتخار»، خبرگزاری مهر.
  8. «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران.
  9. «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک؛ «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران؛ «انصراف یکی از دختران فوتبالیست از پناهندگی»، وب‌سایت تابناک.
  10. «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر.

منابع

  • «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «بانوان تاج مقابل منتخب ایتالیا | نخستین رویارویی بین‌المللی فوتبال زنان در ایران + تصاویر»، وب‌سایت صاحب‌خبران، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1401ش.
  • «تاریخچه پر ماجرای فوتبال زنان در ایران»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 6 تیر 1390ش.
  • «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبال‌دخت، تاریخ درج مطلب: 5 فروردین 1399ش.
  • «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «فوتبال بانوان در سالی پرفراز و نشیب/ لیگی تازه‌نفس و تیم ملی پرافتخار»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1405ش.
  • «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «ماجراي فوتبال زنان در ايران»، وب‌سایت جهان نیوز، تاریخ درج مطلب: 7 تیر 1390ش.