پرش به محتوا

احساس امنیت: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''احساس امنیت'''</big>؛ آرامشِ برآمده از ایمنیِ درونی و اعتمادِ اجتماعی.<br> احساس امنیت (Feeling of Security)، مفهومی ذهنی- اجتماعی است که به ادراک افراد از نبود تهدید نسبت به جان، مال، حقوق و ارزش‌های آنها اشاره دارد. این مفهوم، در کنار شرایط عینی، به‌...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
<big>'''احساس امنیت'''</big>؛ آرامشِ برآمده از ایمنیِ درونی و اعتمادِ اجتماعی.<br>
<big>'''احساس امنیت'''</big>؛ آرامشِ برآمده از ایمنیِ درونی و اعتمادِ اجتماعی.<ref group="دیدگاه">در منابع از آثار و موانع بحثی نشده است؟
 
از میزان آن در ایران بحثی نشده است؟
 
از روش های افزایش و ارتقاء؟ </ref>


احساس امنیت (Feeling of Security)، مفهومی ذهنی- اجتماعی است که به ادراک افراد از نبود تهدید نسبت به جان، مال، حقوق و ارزش‌های آنها اشاره دارد. این مفهوم، در کنار شرایط عینی، به‌طور مستقیم با ذهنیت، تجربه‌ها و تفسیر افراد از محیط پیرامون مرتبط بوده و با آرامش خاطر، اطمینان و فقدان هراس همراه است. احساس امنیت را همچنین، مفهومی چندبعدی می‌دانند که از تعامل عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی و معنوی شکل گرفته و نقش اساسی در تنظیم رفتارها و کیفیت زندگی انسان‌ها دارد. علاوه بر آن، این احساس، از شاخص‌های مهم کیفیت زندگی و توسعۀ اجتماعی محسوب می‌شود.
احساس امنیت (Feeling of Security)، مفهومی ذهنی- اجتماعی است که به ادراک افراد از نبود تهدید نسبت به جان، مال، حقوق و ارزش‌های آنها اشاره دارد. این مفهوم، در کنار شرایط عینی، به‌طور مستقیم با ذهنیت، تجربه‌ها و تفسیر افراد از محیط پیرامون مرتبط بوده و با آرامش خاطر، اطمینان و فقدان هراس همراه است. احساس امنیت را همچنین، مفهومی چندبعدی می‌دانند که از تعامل عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی و معنوی شکل گرفته و نقش اساسی در تنظیم رفتارها و کیفیت زندگی انسان‌ها دارد. علاوه بر آن، این احساس، از شاخص‌های مهم کیفیت زندگی و توسعۀ اجتماعی محسوب می‌شود.
==مفهوم‌شناسی==
==مفهوم‌شناسی==
امنیت از نیازهای پایه انسان بوده<ref>بوزان، مردم، دولت‌ها، هراس، 1387ش، ص2.</ref> و براساس سلسله مراتب نیازهای مازلو، درست پس از نیازهای فیزیولوژیک از جمله غذا، آب و مسکن قرار می‌گیرد. نیاز به امنیت شامل حفاظت از روح و جسم در حال و آینده است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1858710/fa ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.]</ref><br>
امنیت از نیازهای پایه انسان بوده<ref>بوزان، مردم، دولت‌ها، هراس، 1387ش، ص2.</ref> و براساس سلسله مراتب نیازهای مازلو، درست پس از نیازهای فیزیولوژیک ازجمله غذا، آب و مسکن قرار می‌گیرد. نیاز به امنیت شامل حفاظت از روح و جسم در حال و آینده است.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1858710/fa ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.]</ref>
   
   
احساس امنیت عبارت از نوعی ذهنیت و جهت‌گیری روانی مثبت، رضایت‌بخش و آرامش‌بخش افراد نسبت به عدم تأثیرگذاری رویدادها و وقایع ضد امنیتی در شرایط فعلی و آتی است.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205.]</ref> این احساس به‌معنای فقدان هراس از حمله یا به مخاطره افتادن ارزش‌های انسانی، حقوق و آزادی‌های مشروع بوده و با اطمینان، آرامش خاطر، ایمنی و خاطرجمعی همراه است.<ref>نویدنیا، «درآمدی بر امنیت اجتماعی»، 1382ش، ص64.</ref><br>
احساس امنیت عبارت از نوعی ذهنیت و جهت‌گیری روانی مثبت، رضایت‌بخش و آرامش‌بخش افراد نسبت به عدم تأثیرگذاری رویدادها و وقایع ضد امنیتی در شرایط فعلی و آتی است.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205.]</ref> این احساس به‌معنای فقدان هراس از حمله یا به مخاطره افتادن ارزش‌های انسانی، حقوق و آزادی‌های مشروع بوده و با اطمینان، آرامش خاطر، ایمنی و خاطرجمعی همراه است.<ref>نویدنیا، «درآمدی بر امنیت اجتماعی»، 1382ش، ص64.</ref><ref group="دیدگاه">امکان درج لینک نداشت؟</ref>
   
   
از منظر رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز معنای امنیت در مسائل شخصی همین بوده که فرد شب با خیال راحت در خانه بخوابد، صبح بدون دغدغه فرزند را به مدرسه بفرستد، به محل کار برود و به نماز جمعه برود؛ انسان باید بتواند با احساس امنیت زندگی کند، کار کند، مسافرت کند و تفریح کند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> زمانی این احساس در فرد ایجاد می‌شود که بداند در جامعه و تعاملات اجتماعی، خطری جان، مال یا سلامت او را تهدید نمی‌کند. این احساس از طریق اعتماد به نهادهایی مانند دولت، نیروهای تأمین‌کنندۀ امنیت، خانواده، مدرسه، نظام اقتصادی و شبکۀ دوستان حاصل می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص54-55.]</ref>  
از منظر رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز معنای امنیت در مسائل شخصی همین بوده که فرد شب با خیال راحت در خانه بخوابد، صبح بدون دغدغه فرزند را به مدرسه بفرستد، به محل کار برود و به نماز جمعه برود؛ انسان باید بتواند با احساس امنیت زندگی کند، کار کند، مسافرت کند و تفریح کند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref><ref group="دیدگاه">ادبیات دانشنامه ای نیست.علاوه بر آن، نام آوردن از اشخاص در زمانی مناسب است که آن فرد نظریه پرداز شاخصی در آن زمینه باشد یا ایده مهم و خاصی مطرح کرده باشد. در غیر این صورت فقط مطلب را گزارش می‌شود.</ref> زمانی این احساس در فرد ایجاد می‌شود که بداند در جامعه و تعاملات اجتماعی، خطری جان، مال یا سلامت او را تهدید نمی‌کند. این احساس از طریق اعتماد به نهادهایی مانند دولت، نیروهای تأمین‌کنندۀ امنیت، خانواده، مدرسه، نظام اقتصادی و شبکۀ دوستان حاصل می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص54-55.]</ref><ref group="دیدگاه">این قسمت مفهوم شناسی نیست. در جای مناسبی جای گذاری شود</ref>  
==تفاوت امنیت عینی و احساس امنیت==
==تفاوت امنیت عینی و احساس امنیت<ref group="دیدگاه">عمده مطالب ناظر به احساس ناامنی است. نیاز به تقویت و اصلاح دارد</ref>==
ممکن است در جامعه‌ای امنیت وجود داشته باشد اما مردم احساس ناامنی کنند. آن‌چه رفتار را بیش از همه تحت تأثیر قرار می‌دهد عنصر ناخودآگاه است. به‌همین دلیل، «احساس امنیت» از خود امنیت مهم‌تر است. احساس امنیت یا ناامنی در یک بخش از زندگی می‌تواند حوزه‌های دیگر را تحت تأثیر قرار داده و از طریق کنش‌های متقابل به دیگر اقشار جامعه سرایت کند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4054641/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت است»، خبرگزاری مهر.]</ref> علاوه بر آن، احساس ناامنی نیز از خود ناامنی مهم‌تر است. برای مثال، وقوع یک جرم ممکن است تنها چند نفر را به‌صورت مستقیم قربانی کند اما همین حادثه می‌تواند رعب، وحشت و احساس ناامنی را در میان تعداد زیادی از افراد ایجاد کند.<ref>[https://www.omidnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/187232-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید.]</ref>  
ممکن است در جامعه‌ای امنیت وجود داشته باشد اما مردم احساس ناامنی کنند. آن‌چه رفتار را بیش از همه تحت تأثیر قرار می‌دهد عنصر ناخودآگاه است. به‌همین دلیل، «احساس امنیت» از خود امنیت مهم‌تر است. احساس امنیت یا ناامنی در یک بخش از زندگی می‌تواند حوزه‌های دیگر را تحت تأثیر قرار داده و از طریق کنش‌های متقابل به دیگر اقشار جامعه سرایت کند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4054641/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت است»، خبرگزاری مهر.]</ref> علاوه بر آن، احساس ناامنی نیز از خود ناامنی مهم‌تر است. برای مثال، وقوع یک جرم ممکن است تنها چند نفر را به‌صورت مستقیم قربانی کند اما همین حادثه می‌تواند رعب، وحشت و احساس ناامنی را در میان تعداد زیادی از افراد ایجاد کند.<ref>[https://www.omidnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/187232-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید.]</ref>  
==احساس ناامنی (عدم امنیت)==
==احساس ناامنی (عدم امنیت)<ref group="دیدگاه">این بحث خارج از موضوع است و مدخل مستقلی نیاز دارد.</ref>==
احساس ناامنی در جامعه می‌تواند هم آینه‌ای از واقعیت‌های عینی مانند جرم، بی‌ثباتی سیاسی و ضعف نهادهای امنیتی و هم بازتابی از ترس‌های درونی و ادراک ذهنی باشد که رسانه‌ها و شایعات آن را تشدید می‌کنند. در شرایط بحران و جنگ، هر دو نوع این احساس به‌طور همزمان افزایش می‌یابد. حتی بدون وجود ناامنی واقعی، احساس ناامنی به‌تنهایی می‌تواند اعتماد اجتماعی را کاهش داده، رفتارها را تغییر داده و جامعه را به‌سمت ناامنی واقعی سوق دهد.<ref>[https://www.omidnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/187232-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید.]</ref> <br>
احساس ناامنی در جامعه می‌تواند هم آینه‌ای از واقعیت‌های عینی مانند جرم، بی‌ثباتی سیاسی و ضعف نهادهای امنیتی و هم بازتابی از ترس‌های درونی و ادراک ذهنی باشد که رسانه‌ها و شایعات آن را تشدید می‌کنند. در شرایط بحران و جنگ، هر دو نوع این احساس به‌طور همزمان افزایش می‌یابد. حتی بدون وجود ناامنی واقعی، احساس ناامنی به‌تنهایی می‌تواند اعتماد اجتماعی را کاهش داده، رفتارها را تغییر داده و جامعه را به‌سمت ناامنی واقعی سوق دهد.<ref>[https://www.omidnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/187232-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید.]</ref>  
   
   
در شرایط بحرانی، پخش شایعه، دروغ و حرف‌های هراس‌افکننده در ذهن مردم (از طریق روزنامه‌ها و فضای مجازی) باعث می‌شود امنیت روانی مردم از بین رفته و مردم نگران شوند. به‌همین دلیل، یکی از حقوق عمومی مردم این است که در جامعه، امنیت روانی داشته باشند.<ref> [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref><br>
در شرایط بحرانی، پخش شایعه، دروغ و حرف‌های هراس‌افکننده در ذهن مردم (از طریق روزنامه‌ها و فضای مجازی) باعث می‌شود امنیت روانی مردم از بین رفته و مردم نگران شوند. به‌همین دلیل، یکی از حقوق عمومی مردم این است که در جامعه، امنیت روانی داشته باشند.<ref> [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
   
   
پژوهشگران، شرایط اجتماعی مختلف مانند کاهش ایمان به سنت‌ها، دین، علم و پیشرفت، جرم، بحران در سازمان‌ها و ارزش‌ها، گسست خانواده، عدم ثبات شغلی، نابودی محیط‌زیست را از مهمترین عوامل احساس ناامنی در مردم می‌دانند.<ref>احمدی و احیایی، «بررسی میزان احساس امنیت اجتماعی و عوامل مرتبط با آن»، 1393ش، ص36.</ref>  
پژوهشگران، شرایط اجتماعی مختلف مانند کاهش ایمان به سنت‌ها، دین، علم و پیشرفت، جرم، بحران در سازمان‌ها و ارزش‌ها، گسست خانواده، عدم ثبات شغلی، نابودی محیط‌زیست را از مهمترین عوامل احساس ناامنی در مردم می‌دانند.<ref>احمدی و احیایی، «بررسی میزان احساس امنیت اجتماعی و عوامل مرتبط با آن»، 1393ش، ص36.</ref>  
==مبانی زیستی و روان‌شناختی==
==مبانی زیستی و روان‌شناختی<ref group="دیدگاه">این مطالب خیلی آشفته است معلوم نیست مبانی هست یا انواع یا عوامل یا چیز دیگری. لطفا با دقت بیشتری منابع را ببینید</ref>==
===احساس امنیت درونی===
===احساس امنیت درونی===
احساس امنیت درونی، واکنشی خودکار و غیرارادی مغز است نه یک تصمیم ارادی. اگر کودک در گذشته طرد، بی‌توجهی یا روابط آزاردهنده را تجربه کرده باشد، سیستم هشدار مغز (آمیگدال) شرطی شده و همیشه در حالت آماده‌باش می‌ماند؛ به‌همین دلیل، در بزر‌گسالی حتی بدون تهدید واقعی، احساس ناامنی می‌کند. راه‌حل این احساس ناامنی نابه‌جا، واقعیت‌آزمایی و پرسیدن این سوال است که «آیا الان واقعاً همان خطر قبلی وجود دارد؟».<ref> [https://agahclinic.com/psychological-health/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%9F/ «احساس امنیت؛ چگونه احساس امنیت درونی کنیم؟»، وب‌سایت کلینیک روان پویشی آگاه.]</ref>  
احساس امنیت درونی، واکنشی خودکار و غیرارادی مغز است نه یک تصمیم ارادی. اگر کودک در گذشته طرد، بی‌توجهی یا روابط آزاردهنده را تجربه کرده باشد، سیستم هشدار مغز (آمیگدال) شرطی شده و همیشه در حالت آماده‌باش می‌ماند؛ به‌همین دلیل، در بزر‌گسالی حتی بدون تهدید واقعی، احساس ناامنی می‌کند. راه‌حل این احساس ناامنی نابه‌جا، واقعیت‌آزمایی و پرسیدن این سوال است که «آیا الان واقعاً همان خطر قبلی وجود دارد؟».<ref> [https://agahclinic.com/psychological-health/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%9F/ «احساس امنیت؛ چگونه احساس امنیت درونی کنیم؟»، وب‌سایت کلینیک روان پویشی آگاه.]</ref>  
===احساس امنیت روانی===
===احساس امنیت روانی===
حالتی درونی است که از برآورده شدن شش نیاز بنیادین از جمله بقا، پیوندجویی، پیشرفت، قدرت، آزادی و تفریح پدید می‌آید که در این میان نیاز به پیوندجویی و تعلق‌خاطر برجسته‌ترین نقش را دارد. عواملی همچون احترام به استقلال فرد، واژگان مثبت، تجارب لذت‌بخش مشترک، گفتگو برای حل تعارضات و خوش‌خلقی، این احساس را تقویت می‌کنند؛ در مقابل، ارتباطات معیوب، کنترل بیرونی، بدخلقی و فقدان تجارب مثبت، احساس ناامنی روانی را افزایش می‌دهند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/220046/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%84%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-6-%D9%86%D9%8A%D8% «احساس امنیت روانی، مستلزم بهره‌مندی از 6 نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> علاوه بر آن، ایمان نقش برجسته‌ای در احساس امنیت و آرامش روانی داشته و قرآن راه‌های آن را تعلیم می‌دهد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
حالتی درونی است که از برآورده شدن شش نیاز بنیادین ازجمله بقا، پیوندجویی، پیشرفت، قدرت، آزادی و تفریح پدید می‌آید که در این میان نیاز به پیوندجویی و تعلق‌خاطر برجسته‌ترین نقش را دارد. عواملی همچون احترام به استقلال فرد، واژگان مثبت، تجارب لذت‌بخش مشترک، گفتگو برای حل تعارضات و خوش‌خلقی، این احساس را تقویت می‌کنند؛ در مقابل، ارتباطات معیوب، کنترل بیرونی، بدخلقی و فقدان تجارب مثبت، احساس ناامنی روانی را افزایش می‌دهند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/220046/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%84%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-6-%D9%86%D9%8A%D8% «احساس امنیت روانی، مستلزم بهره‌مندی از 6 نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> علاوه بر آن، ایمان نقش برجسته‌ای در احساس امنیت و آرامش روانی داشته و قرآن راه‌های آن را تعلیم می‌دهد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
====نقش ذکر الهی در احساس امنیت روانی====
====نقش ذکر الهی در احساس امنیت روانی====
از منظر قرآن کریم، «ذکر الله» و یاد خدا، عامل اصلی ایجاد آرامش، اطمینان قلب و احساس امنیت روانی است؛ چنان‌که آیۀ «أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»،<ref>سورۀ رعد، آیۀ 28.</ref> یاد خدا را مایۀ تسکین اضطراب معرفی می‌کند. در مقابل، «اعراض عن ذکر الله» یا روی‌گردانی از یاد خدا منشأ ناآرامی‌ها و نگرانی‌ها شمرده شده است.<ref>[https://rjqk.atu.ac.ir/article%205607.html فتحی، «رابطۀ احساس امنیت و بهداشت روانی در قرآن کریم»، 1391ش، ص110-112.]</ref>  
از منظر قرآن کریم، «ذکر الله» و یاد خدا، عامل اصلی ایجاد آرامش، اطمینان قلب و احساس امنیت روانی است؛ چنان‌که آیۀ «أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»،<ref>سورۀ رعد، آیۀ 28.</ref> یاد خدا را مایۀ تسکین اضطراب معرفی می‌کند. در مقابل، «اعراض عن ذکر الله» یا روی‌گردانی از یاد خدا منشأ ناآرامی‌ها و نگرانی‌ها شمرده شده است.<ref>[https://rjqk.atu.ac.ir/article%205607.html فتحی، «رابطۀ احساس امنیت و بهداشت روانی در قرآن کریم»، 1391ش، ص110-112.]</ref><ref group="دیدگاه">لینک به مقاله مشکل دارد
==امنیت وجودی==
 
لطفا منبع را چک کنید آیا در منبع شما این مطلب به همین شکل وجود دارد؟ من دقیقا ندیدم</ref>  
==امنیت وجودی<ref group="دیدگاه">امنیت روانی و درونی و وجودی از ابعاد و انواع احساس امنیت نیستند؟ به دقت منابع را بررسی کنید.
 
چرا امنیت وجودی از روانی و درونی جدا شده است؟ و </ref>==
از نظر گیدنز، «امنیت وجودی» یکی از صورت‌های مهم احساس امنیت است که به اطمینان انسان‌ها به تداوم شخصیت، هویت خود و دوام محیط‌های اجتماعی و مادی اشاره دارد. این نوع امنیت نه پدیده‌ای شناختی بلکه عاطفی بوده و در ناخودآگاه آدمی ریشه دارد. سرچشمۀ آن را باید در تجربه‌های کودکی و رابطه با مراقب اولیۀ آدمی جست‌وجو کرد. مدرنیته نیز با وجود کاهش برخی خطرات، پارامترهای خطرآفرین نوین و ناشناخته‌ای وارد زندگی انسان کرده است.<ref>گیدنز، پیامدهای مدرنیته، 1377ش، ص112.</ref>  
از نظر گیدنز، «امنیت وجودی» یکی از صورت‌های مهم احساس امنیت است که به اطمینان انسان‌ها به تداوم شخصیت، هویت خود و دوام محیط‌های اجتماعی و مادی اشاره دارد. این نوع امنیت نه پدیده‌ای شناختی بلکه عاطفی بوده و در ناخودآگاه آدمی ریشه دارد. سرچشمۀ آن را باید در تجربه‌های کودکی و رابطه با مراقب اولیۀ آدمی جست‌وجو کرد. مدرنیته نیز با وجود کاهش برخی خطرات، پارامترهای خطرآفرین نوین و ناشناخته‌ای وارد زندگی انسان کرده است.<ref>گیدنز، پیامدهای مدرنیته، 1377ش، ص112.</ref>  
==ابعاد و انواع احساس امنیت==
==ابعاد و انواع احساس امنیت<ref group="دیدگاه">نسبت این ابعاد و انواع با انواعی که در ادامه به بررسی انها پرداخته اید چیست؟ مثلا احساس امنیت اجتماعی یا سیاسی چرا در انواع نیامده است؟</ref>==
# امنیت مالی: تضمین دارایی‌ها در برابر سرقت؛ احساس ثابت فرد برای داشتن توانایی مالی و شغل مطمئن درآمدزا.
# امنیت مالی: تضمین دارایی‌ها در برابر سرقت؛ احساس ثابت فرد برای داشتن توانایی مالی و شغل مطمئن درآمدزا.
# امنیت جانی: تضمین جان و جسم در برابر آسیب‌ها؛ حفاظت از سلامت زندگی در مقابله با تهدیدات بیرونی.
# امنیت جانی: تضمین جان و جسم در برابر آسیب‌ها؛ حفاظت از سلامت زندگی در مقابله با تهدیدات بیرونی.
خط ۳۲: خط ۴۰:
# امنیت جمعی: شرکت آزادانه در گروه‌ها، انجمن‌ها و احزاب بدون تهدید یا تبعیض.
# امنیت جمعی: شرکت آزادانه در گروه‌ها، انجمن‌ها و احزاب بدون تهدید یا تبعیض.
# امنیت فکری: بیان افکار و نظرات به صورت آزادانه و بدون تهدید.<ref>[https://public-psychology.ir/1397/05/feeling-security-and-social-trust/ نوربخش، «رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی»، دانشنامۀ روانشناسی مردمی.]</ref>  
# امنیت فکری: بیان افکار و نظرات به صورت آزادانه و بدون تهدید.<ref>[https://public-psychology.ir/1397/05/feeling-security-and-social-trust/ نوربخش، «رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی»، دانشنامۀ روانشناسی مردمی.]</ref>  
==احساس امنیت اجتماعی==
==احساس امنیت اجتماعی<ref group="دیدگاه">این را نیز مثل احساس امنیت اقتصادی گزارش کنید بهتر میشود</ref>==
احساس امنیت اجتماعی، نوعی جهت‌گیری مثبت روحی-روانی شهروندان نسبت به نبود تهدیدها در شرایط فعلی و آتی در حوزه‌هایی مانند اجتماعی، اقتصادی، ثبات سیاسی، انسجام هویتی و تمامیت ارضی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص60-61.]</ref>  
احساس امنیت اجتماعی، نوعی جهت‌گیری مثبت روحی-روانی شهروندان نسبت به نبود تهدیدها در شرایط فعلی و آتی در حوزه‌هایی مانند اجتماعی، اقتصادی، ثبات سیاسی، انسجام هویتی و تمامیت ارضی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص60-61.]</ref>  
===عوامل اجتماعی مؤثر===
===عوامل اجتماعی مؤثر===
پایگاه اقتصادی-اجتماعی، اعتماد اجتماعی، میزان دینداری، نگرش نسبت به عملکرد پلیس، مهاجرت، سکونتگاه‌ها، سن، قومیت، جنسیت، شغل، درآمد، فرهنگ، تحصیلات، حمایت‌های اجتماعی، جرایم و قانون‌مندی.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص73.]</ref>  
پایگاه اقتصادی-اجتماعی، اعتماد اجتماعی، میزان دینداری، نگرش نسبت به عملکرد پلیس، مهاجرت، سکونتگاه‌ها، سن، قومیت، جنسیت، شغل، درآمد، فرهنگ، تحصیلات، حمایت‌های اجتماعی، جرایم و قانون‌مندی.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص73.]</ref>  
===هویت اجتماعی===
===هویت اجتماعی<ref group="دیدگاه">هویت اجتماعی یک عامل دیگر در عرض عوامل بالاست؟ چرا تیتر مستقل خورده ولی بقیه فقط نامشان آمده است؟ هوش فرهنگی و معنویت نیز همینطور.</ref>===
امنیت اجتماعی به حفظ ویژگی‌هایی اشاره دارد که براساس آن افراد خود را عضو یک گروه اجتماعی «ما» می‌دانند. هر عاملی که باعث اختلال در احساس تعلق و همبستگی اعضای گروه شود، هویت گروه را به مخاطره انداخته و تهدیدی برای احساس امنیت اجتماعی محسوب می‌شود.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2022685.html حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش، ص101-102.]</ref>  
امنیت اجتماعی به حفظ ویژگی‌هایی اشاره دارد که براساس آن افراد خود را عضو یک گروه اجتماعی «ما» می‌دانند. هر عاملی که باعث اختلال در احساس تعلق و همبستگی اعضای گروه شود، هویت گروه را به مخاطره انداخته و تهدیدی برای احساس امنیت اجتماعی محسوب می‌شود.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2022685.html حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش، ص101-102.]</ref>  
===معنویت===
===معنویت===
معنویت به‎عنوان «روح احساس امنیت اجتماعی» در نظر گرفته می‌شود. ابعاد معنویت شامل بعد فرامادی، معنا و هدف زندگی، سلامت، تقدس زندگی، نوع‌دوستی، آگاهی از تراژدی و آرمان‌گرایی است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2022685.html حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش، ص101-102.]</ref>  
معنویت به‌‎عنوان «روح احساس امنیت اجتماعی» در نظر گرفته می‌شود. ابعاد معنویت شامل بعد فرامادی، معنا و هدف زندگی، سلامت، تقدس زندگی، نوع‌دوستی، آگاهی از تراژدی و آرمان‌گرایی است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2022685.html حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش، ص101-102.]</ref>  
===هوش فرهنگی===
===هوش فرهنگی===
عبارت است از توانایی یادگیری الگوهای جدید در تعاملات فرهنگی و ارائه پاسخ‌های رفتاری صحیح. در صورت نبود درک صحیح از تفاوت‌های فرهنگی، احساس ناامنی افزایش می‌یابد. هوش فرهنگی دارای چهار بعد فراشناختی، شناختی، انگیزشی و رفتاری است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2022685.html حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش، ص101-102.]</ref>  
عبارت است از توانایی یادگیری الگوهای جدید در تعاملات فرهنگی و ارائه پاسخ‌های رفتاری صحیح. در صورت نبود درک صحیح از تفاوت‌های فرهنگی، احساس ناامنی افزایش می‌یابد. هوش فرهنگی دارای چهار بعد فراشناختی، شناختی، انگیزشی و رفتاری است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2022685.html حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش، ص101-102.]</ref>  
==احساس امنیت اقتصادی==
==احساس امنیت اقتصادی==
احساس امنیت اقتصادی عبارت است از برقراری نظم میان روابط اساسیِ تأمین نیازهای مادی انسان؛<ref> [https://www.sid.ir/paper/1858710/fa ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.]</ref> یعنی تأمین منابع اولیه، تولید، توزیع، کار و درآمد به‌گونه‌ای که نیازهای ضروری برآورده شده و افراد از این جهت خود را در خطر احساس نکنند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref> همچنین، شفاف‌سازی، ایجاد فضای رقابتی و فضای با ثبات باعث می‌شود فعال اقتصادی احساس امنیت کند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
احساس امنیت اقتصادی عبارت است از برقراری نظم میان روابط اساسیِ تأمین نیازهای مادی انسان،<ref> [https://www.sid.ir/paper/1858710/fa ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.]</ref> شامل: تأمین منابع اولیه، تولید، توزیع، کار و درآمد، به‌گونه‌ای که نیازهای ضروری برآورده شده و افراد از این جهت خود را در خطر احساس نکنند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref> شفاف‌سازی، ایجاد فضای رقابتی و فضای با ثبات باعث می‌شود فعال اقتصادی احساس امنیت کند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
==احساس امنیت سیاسی==
==احساس امنیت سیاسی==
احساس امنیت سیاسی، جهت‌گیری مثبت روانی شهروندان نسبت به نبود تهدیدات علیه ثبات سیاسی، مشارکت و هویت ملی و نیز امنیت در برابر اقدامات سرکوبگرانه یا بی‌ثباتی‌های سیاسی است. این بعد با اعتماد به نهادهای حاکمیتی و ثبات فضای سیاسی پیوند دارد.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref>  
احساس امنیت سیاسی، جهت‌گیری مثبت روانی شهروندان نسبت به نبود تهدیدات علیه ثبات سیاسی، مشارکت و هویت ملی و نیز امنیت در برابر اقدامات سرکوبگرانه یا بی‌ثباتی‌های سیاسی است. این بعد با اعتماد به نهادهای حاکمیتی و ثبات فضای سیاسی پیوند دارد.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref>  
==احساس امنیت قضایی==
==احساس امنیت قضایی==
احساس امنیت قضایی به فقدان هراس از بی‌عدالتی، عدم دسترسی به حقوق قانونی، یا تهدید شدن از سوی نظام قضایی اشاره داشته و بیانگر اطمینان شهروندان به محفوظ ماندن حقوق آنها و دادرسی عادلانه است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref> همچنین، با ایجاد امنیت قضایی، سایر ابعاد امنیت یعنی امنیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، اخلاقی و فرهنگی نیز به وجود می‌آید.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>   
احساس امنیت قضایی به فقدان هراس از بی‌عدالتی، عدم دسترسی به حقوق قانونی، یا تهدید شدن از سوی نظام قضایی اشاره داشته و بیانگر اطمینان شهروندان به محفوظ ماندن حقوق آنها و دادرسی عادلانه است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref> با ایجاد امنیت قضایی، سایر ابعاد امنیت یعنی امنیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، اخلاقی و فرهنگی نیز به وجود می‌آید.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>   
==احساس امنیت در گروه‌های خاص==
==احساس امنیت در گروه‌های خاص==
===زنان===  
===زنان<ref group="دیدگاه">احساس امنیت زنان در اجتماع و فضای جامعه جامعه را حتما اضافه کنید</ref>===  
# احساس امنیت زنان در محیط خانواده: محیط خانواده به‌عنوان اصلی‌ترین نهاد ایجادکنندۀ احساس امنیت، نقشی حیاتی در تأمین امنیت زنان دارد. زنان به‌دلیل نقش‌های مادری، همسری و گاه سرپرستی، بیش از سایر افراد نیازمند درک این احساس هستند. فقدان احساس امنیت در زنان به‌معنای تهدید ارزش این نقش‌ها و مصون نبودن از آسیب‌های جسمی و روحی است که این ناامنی به نسل بعدی منتقل می‌شود. علاوه بر آن، اختلال در امنیت زنان، هزینۀ تعاملات اجتماعی را افزایش داده و انسجام جامعه را تهدید می‌کند.<ref>[https://jwfs.alzahra.ac.ir/article%205059.html جهانبخش گنجه، «مطالعۀ کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، 1399ش، ص81-83.]</ref>  
# احساس امنیت زنان در محیط خانواده: محیط خانواده به‌عنوان اصلی‌ترین نهاد ایجادکنندۀ احساس امنیت، نقشی حیاتی در تأمین امنیت زنان دارد. زنان به‌دلیل نقش‌های مادری، همسری و گاه سرپرستی، بیش از سایر افراد نیازمند درک این احساس هستند. فقدان احساس امنیت در زنان به‌معنای تهدید ارزش این نقش‌ها و مصون نبودن از آسیب‌های جسمی و روحی است که این ناامنی به نسل بعدی منتقل می‌شود. علاوه بر آن، اختلال در امنیت زنان، هزینۀ تعاملات اجتماعی را افزایش داده و انسجام جامعه را تهدید می‌کند.<ref>[https://jwfs.alzahra.ac.ir/article%205059.html جهانبخش گنجه، «مطالعۀ کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، 1399ش، ص81-83.]</ref>  
# احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی: زنان نیمی از کاربران فضای مجازی را تشکیل می‌دهند اما به‌طور نامتناسبی هدف آزار آنلاین قرار می‌گیرند. همین تجربۀ مستقیم یا غیرمستقیم آزار، احساس امنیت آنها را به‌شدت کاهش می‌دهد. عوامل مؤثر بر این احساس عبارتند از طراحی پلتفرم، سواد رسانه‌ای، حمایت اجتماعی، چارچوب‌های قانونی، فرهنگ و هنجارهای اجتماعی، سن، تحصیلات و میزان استفاده.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205-206.]</ref>  
# احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی: زنان نیمی از کاربران فضای مجازی را تشکیل می‌دهند اما به‌طور نامتناسبی هدف آزار آنلاین قرار می‌گیرند. همین تجربۀ مستقیم یا غیرمستقیم آزار، احساس امنیت آنها را به‌شدت کاهش می‌دهد. عوامل مؤثر بر این احساس عبارتند از طراحی پلتفرم، سواد رسانه‌ای، حمایت اجتماعی، چارچوب‌های قانونی، فرهنگ و هنجارهای اجتماعی، سن، تحصیلات و میزان استفاده.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205-206.]</ref>  
===کودکان===  
===کودکان<ref group="دیدگاه">ناقصه. فضای جنگ خوبه ولی فضای خانواده و جامعه و مدرسه هم نیازه گزارش بشه البته مختصر و کوتاه</ref>===  
# احساس امنیت کودکان در شرایط بحرانی و جنگ: در شرایط بحرانی و جنگی، قصه‌گویی به‌عنوان ابزاری قدرتمند برای ایجاد حس امنیت و آرامش در کودکان عمل می‌کند. داستان‌ها به کودکان نشان می‌دهند که مشکلات قابل حل بوده و ترس‌ها و نگرانی‌های آنها را کاهش می‌دهند. قصه‌گویی ذهن کودکان را از نگرانی‌های روزمره دور کرده و با ارائه الگوهای مثبت، اعتماد به نفس آنها را افزایش می‌دهد. در زمان‌های بحرانی، انتخاب داستان‌های مناسب با پیام‌های امیدبخش، مشارکت فعال کودکان در روایت داستان و ایجاد فضایی آرام، تأثیر مثبت قصه‌گویی را افزایش می‌دهد.<ref>[https://life.irna.ir/news/86098060/%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D9%87-%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86 «قدرت قصه‌گویی در ایجاد حس امنیت برای کودکان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>  
# احساس امنیت کودکان در شرایط بحرانی و جنگ: در شرایط بحرانی و جنگی، قصه‌گویی به‌عنوان ابزاری قدرتمند برای ایجاد حس امنیت و آرامش در کودکان عمل می‌کند. داستان‌ها به کودکان نشان می‌دهند که مشکلات قابل حل بوده و ترس‌ها و نگرانی‌های آنها را کاهش می‌دهند. قصه‌گویی ذهن کودکان را از نگرانی‌های روزمره دور کرده و با ارائه الگوهای مثبت، اعتماد به نفس آنها را افزایش می‌دهد. در زمان‌های بحرانی، انتخاب داستان‌های مناسب با پیام‌های امیدبخش، مشارکت فعال کودکان در روایت داستان و ایجاد فضایی آرام، تأثیر مثبت قصه‌گویی را افزایش می‌دهد.<ref>[https://life.irna.ir/news/86098060/%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D9%87-%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86 «قدرت قصه‌گویی در ایجاد حس امنیت برای کودکان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> <ref group="دیدگاه">قلم فرسایی دارد</ref>
==احساس امنیت در شرایط خاص==
==احساس امنیت در شرایط خاص==
===شرایط جنگ و بحران===
===شرایط جنگ و بحران===
در شرایط جنگ و بحران، احساس ناامنی، ترس از آینده، فقدان امنیت، از دست دادن عزیزان، بار روانی سنگینی را تحمیل می‌کند. در چنین شرایطی، «آرامش» به‌معنای توانایی مدیریت هیجانات، حفظ تعادل روانی، اتخاذ تصمیمات منطقی و ادامه فعالیت‌های روزمره با وجود ترس‌ها است. نخستین گام برای کاهش احساس ناامنی، پذیرش واقعیت است؛ انکار شرایط یا امیدواری کاذب، تنش و اضطراب را افزایش می‌دهد. مدیریت ورودی‌های اطلاعاتی مانند مصرف بی‌رویۀ اخبار و تصاویر ویرانگر به‌ویژه از شبکه‌های اجتماعی، از اصول کلیدی حفظ آرامش است. تقویت ارتباطات اجتماعی، حفظ روال‌های عادی زندگی، توجه به نیازهای فیزیولوژیک مانند خواب، تغذیه و فعالیت بدنی، تمرین تکنیک‌های آرام‌سازی و ذهن‌آگاهی و حفظ امید به توانایی عبور از بحران، از عوامل افزایش احساس امنیت روانی در این شرایط هستند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1146695/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%86%DA%AF «آرامش روانی در شرایط بحران و جنگ»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref>  
در شرایط جنگ و بحران، احساس ناامنی، ترس از آینده، فقدان امنیت، از دست دادن عزیزان، بار روانی سنگینی را تحمیل می‌کند. در چنین شرایطی، «آرامش» به‌معنای توانایی مدیریت هیجانات، حفظ تعادل روانی، اتخاذ تصمیمات منطقی و ادامه فعالیت‌های روزمره با وجود ترس‌ها است. نخستین گام برای کاهش احساس ناامنی، پذیرش واقعیت است؛ انکار شرایط یا امیدواری کاذب، تنش و اضطراب را افزایش می‌دهد. مدیریت ورودی‌های اطلاعاتی مانند مصرف بی‌رویۀ اخبار و تصاویر ویرانگر به‌ویژه از شبکه‌های اجتماعی، از اصول کلیدی حفظ آرامش است. تقویت ارتباطات اجتماعی، حفظ روال‌های عادی زندگی، توجه به نیازهای فیزیولوژیک مانند خواب، تغذیه و فعالیت بدنی، تمرین تکنیک‌های آرام‌سازی و ذهن‌آگاهی و حفظ امید به توانایی عبور از بحران، از عوامل افزایش احساس امنیت روانی در این شرایط هستند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1146695/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%86%DA%AF «آرامش روانی در شرایط بحران و جنگ»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref><ref group="دیدگاه">این منبع هیچ حرفی درباره احساس امنیت ندارد و ناظر به آرامش روانی است. آرامش روانی با احساس امنیت چه نسبتی دارد؟ گویا شما یکسان دیده اید.</ref>  
===جامعه و نزاع===
===جامعه و نزاع===
میان احساس امنیت و میزان نزاع در جامعه رابطه‌ای مستقیم وجود دارد. هرچه نقش نیروهای پلیس پررنگ‌تر شود، احساس امنیت در جامعه بیشتر شده و افراد نیازی نمی‌بینند برای دفاع از خود سلاحی همراه داشته باشند زیرا مهم‌ترین دلیل حمل سلاح سرد توسط برخی افراد، نداشتن احساس امنیت است. تسریع حضور نیروی انتظامی و پلیس ۱۱۰ در محل نزاع از گسترش یا بروز آن جلوگیری می‌کند. آموزش همگانی دربارۀ تبعات نزاع و تقویت فرهنگ عذرخواهی، صبر، گذشت و کنترل خشم نیز در کاهش نزاع و افزایش احساس امنیت مؤثر است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/80780/%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B9-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%85-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D «نزاع با افزایش احساس امنیت کم می‌شود/ فرهنگ عذرخواهی ضعیف است»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>  
میان احساس امنیت و میزان نزاع در جامعه رابطه‌ای مستقیم وجود دارد. هرچه نقش نیروهای پلیس پررنگ‌تر شود، احساس امنیت در جامعه بیشتر شده و افراد نیازی نمی‌بینند برای دفاع از خود سلاحی همراه داشته باشند زیرا مهم‌ترین دلیل حمل سلاح سرد توسط برخی افراد، نداشتن احساس امنیت است. تسریع حضور نیروی انتظامی و پلیس ۱۱۰ در محل نزاع از گسترش یا بروز آن جلوگیری می‌کند. آموزش همگانی دربارۀ تبعات نزاع و تقویت فرهنگ عذرخواهی، صبر، گذشت و کنترل خشم نیز در کاهش نزاع و افزایش احساس امنیت مؤثر است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/80780/%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B9-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%85-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D «نزاع با افزایش احساس امنیت کم می‌شود/ فرهنگ عذرخواهی ضعیف است»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref><ref group="دیدگاه">این مطالب را نمیتوان احساس امنیت در شرایط خاص دانست. این مطلب در واقع همان نقش پلیس است که در نهادها و بازیگران آورده اید.</ref>  
===شبکه‌های اجتماعی===
===شبکه‌های اجتماعی===
احساس امنیت در شبکه‌های اجتماعی به‌معنای توانایی ادامۀ فعالیت بدون وقفه و مزاحمت است.<ref>بیات، جامعه‌شناسی احساس امنیت، 1388ش، ص108.</ref> گسترش دوست‌یابی، گفتگو، تبادل اطلاعات و دادوستد مالی در فضای مجازی، نیاز به این احساس را افزایش داده است. رفتارهای هنجارشکنانه و ترس از تخریب مبانی اخلاقی، امنیت کاربران عادی را تهدید می‌کند.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205.]</ref>  
احساس امنیت در شبکه‌های اجتماعی به‌معنای توانایی ادامۀ فعالیت بدون وقفه و مزاحمت است.<ref>بیات، جامعه‌شناسی احساس امنیت، 1388ش، ص108.</ref> گسترش دوست‌یابی، گفتگو، تبادل اطلاعات و دادوستد مالی در فضای مجازی، نیاز به این احساس را افزایش داده است. رفتارهای هنجارشکنانه و ترس از تخریب مبانی اخلاقی، امنیت کاربران عادی را تهدید می‌کند.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205.]</ref>  
==نهادها و بازیگران تأمین احساس امنیت==
==نهادها و بازیگران تأمین احساس امنیت<ref group="دیدگاه">این قسمت را خیلی کوتاه و مفید میتوان گزارش کرد بدون اینکه هیچ مطلبی را از دست بدهیم:
 
'''مردم:''' احساس امنیت برساختی اجتماعی است که به مشارکت عمومی و سطح اعتماد متقابل شهروندان در حوزه‌های جانی، مالی و عقیدتی بستگی دارد.
 
'''پلیس:''' با برقراری نظم و برخورد قاطع با جرائم، توأم با رفتار تعاملی، بستر روانی لازم برای استمرار فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی را فراهم می‌سازد.
 
'''قوه قضائیه:''' از طریق پیگرد قانونی مخلان امنیت روانی و برخورد با شایعه‌پراکنی، از آرامش عمومی صیانت می‌کند.
 
'''رسانه‌ها:''' با مدیریت افکار عمومی و مقابله با یأس‌آفرینی، نقش مهمی در تقویت و ارتقای امنیت روانی جامعه ایفا می‌کنند.</ref>==
===نقش مردم===
===نقش مردم===
از دیدگاه جامعه‌شناسی، احساس امنیت یک «تولید اجتماعی» است؛ تمامی نهادهای اجتماعی از جمله مردم، حاکمیت و پلیس در شکل‌گیری و ارتقای آن نقش دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1858710/fa ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.]</ref>  تأمین احساس امنیت تنها بر عهده دولت نبوده بلکه مشارکت آحاد جامعه در آن ضروری است. درجۀ اعتمادورزی فرد به دیگران، مشخصۀ مناسبی برای تعیین درجه احساس امنیت او محسوب می‌شود.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش،ص41-43.]</ref> علاوه بر آن، مردم باید احساس کنند جان، مال، فرزندان، ناموس، فکر، عقیده، سرمایه‌گذاری و فعالیت اقتصادی‌ آنها به صورت کامل برخوردار از امنیت است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  
از دیدگاه جامعه‌شناسی، احساس امنیت یک «تولید اجتماعی» است؛ تمامی نهادهای اجتماعی از جمله مردم، حاکمیت و پلیس در شکل‌گیری و ارتقای آن نقش دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1858710/fa ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.]</ref>  تأمین احساس امنیت تنها بر عهده دولت نبوده بلکه مشارکت آحاد جامعه در آن ضروری است.<ref group="دیدگاه">در خط قبلی هم همین مطلب تکرار شد</ref> درجۀ اعتمادورزی فرد به دیگران، مشخصۀ مناسبی برای تعیین درجه احساس امنیت او محسوب می‌شود.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش،ص41-43.]</ref> علاوه بر آن، مردم باید احساس کنند جان، مال، فرزندان، ناموس، فکر، عقیده، سرمایه‌گذاری و فعالیت اقتصادی‌ آنها به صورت کامل برخوردار از امنیت است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref><ref group="دیدگاه">جمله اخیر، مربوط به نقش مردم نیست</ref>  
===نقش پلیس===
===نقش پلیس===
پلیس زمینه‌ساز ایجاد احساس امنیت در جامعه است. مقابلۀ قاطعانه با قاچاق، سارقان و جمع‌آوری معتادان متجاهر از جمله مأموریت‌های مهم در این راستا است.<ref>[https://nakhostnews.com/%d9%be%d9%84%db%8c%d8%b3-%d8%b2%d9%85%db%8c%d9%86%d9%87-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d8%a7%db%8c%d8%ac%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d8%ad%d8%b3%d8%a7%d8%b3-%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d8%a7%d9%85/ «پلیس زمینه‌ساز ایجاد احساس امنیت در جامعه می‌باشد»، خبرگزاری نخست نیوز.]</ref>  نیروی انتظامی باید مقتدرانه و با قاطعیت عمل کند، در عین حال با مردم مهربان و دلسوز باشد تا مردم در بستر راحتی از امنیت قرار گیرند زیرا مهمترین مشکل برای یک کشور زمانی ایجاد می‌شود که مردم در محیط کار، زندگی، تحصیل و فضای عمومی جامعه احساس امنیت نکرده و در چنین شرایطی هیچ فعالیت مؤثری به نتیجه نمی‌رسد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>   
پلیس زمینه‌ساز ایجاد احساس امنیت در جامعه است. مقابلۀ قاطعانه با قاچاق، سارقان و جمع‌آوری معتادان متجاهر ازجمله مأموریت‌های مهم در این راستا است.<ref>[https://nakhostnews.com/%d9%be%d9%84%db%8c%d8%b3-%d8%b2%d9%85%db%8c%d9%86%d9%87-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%d8%a7%db%8c%d8%ac%d8%a7%d8%af-%d8%a7%d8%ad%d8%b3%d8%a7%d8%b3-%d8%a7%d9%85%d9%86%db%8c%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d8%a7%d9%85/ «پلیس زمینه‌ساز ایجاد احساس امنیت در جامعه می‌باشد»، خبرگزاری نخست نیوز.]</ref>  نیروی انتظامی باید<ref group="دیدگاه">در دانشنامه امر و نهی نداریم</ref> مقتدرانه و با قاطعیت عمل کند، در عین حال با مردم مهربان و دلسوز باشد تا مردم در بستر راحتی از امنیت قرار گیرند زیرا مهمترین مشکل برای یک کشور زمانی ایجاد می‌شود که مردم در محیط کار، زندگی، تحصیل و فضای عمومی جامعه احساس امنیت نکرده و در چنین شرایطی هیچ فعالیت مؤثری به نتیجه نمی‌رسد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref><ref group="دیدگاه">قلم فرسایی زیادی دارد خیلی کوتاه و روان مطلب را بگویید:
 
</ref>   
===نقش قوه قضائیه و صداوسیما===
===نقش قوه قضائیه و صداوسیما===
قوه قضائیه وظیفۀ برخورد با کسانی را دارد که با شایعه‌پراکنی، امنیت روانی مردم را از بین می‌برند. همچنین صداوسیما وظیفۀ ایجاد امنیت روانی در جامعه و از بین بردن یأس و ناامیدی را بر عهده دارد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>   
قوه قضائیه وظیفۀ برخورد با کسانی را دارد که با شایعه‌پراکنی، امنیت روانی مردم را از بین می‌برند. همچنین صداوسیما وظیفۀ ایجاد امنیت روانی در جامعه و از بین بردن یأس و ناامیدی را بر عهده دارد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>   
===نقش دشمنان در کاهش احساس امنیت===
===نقش دشمنان در کاهش احساس امنیت<ref group="دیدگاه">این مورد با بقیه همخوان نیست یعنی بازیگر احساس امنیت نیست و خارج از موضوع است</ref>===
دشمنان نظام جمهوری اسلامی با هجمه‌های خود، بخش روانی امنیت جامعه را هدف قرار داده و از طریق جنگ نرم و تبلیغات مسموم، سعی در پایین آوردن احساس امنیت در مردم دارند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>   
دشمنان نظام جمهوری اسلامی با هجمه‌های خود، بخش روانی امنیت جامعه را هدف قرار داده و از طریق جنگ نرم و تبلیغات مسموم، سعی در پایین آوردن احساس امنیت در مردم دارند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>   
==احساس امنیت به‌عنوان شاخص توسعه==
==احساس امنیت به‌عنوان شاخص توسعه<ref group="دیدگاه">این مطلب رو میتونید خیلی مختصر و خلاصه در احساس امنیت اقتصادی گزارش کنید.</ref>==
احساس امنیت و ضریب امنیت بالا از شاخص‌های توسعه‌یافتگی و وضعیت به‌سامان جامعه است که به‌عنوان یکی از مهمترین شاخص‌های رفاه اجتماعی، دیگر شاخص‌ها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. رفاه بدون احساس امنیت معنا ندارد. رشد و توسعه همواره در سایۀ حداقلی از امنیت فراهم شده است. وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت بوده زیرا امنیت پیش‌زمینۀ یک اجتماع سالم و احساس امنیت، بسترساز توسعۀ جوامع انسانی است.<ref> [https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref>  
احساس امنیت و ضریب امنیت بالا از شاخص‌های توسعه‌یافتگی و وضعیت به‌سامان جامعه است که به‌عنوان یکی از مهمترین شاخص‌های رفاه اجتماعی، دیگر شاخص‌ها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. رفاه بدون احساس امنیت معنا ندارد. رشد و توسعه همواره در سایۀ حداقلی از امنیت فراهم شده است. وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت بوده زیرا امنیت پیش‌زمینۀ یک اجتماع سالم و احساس امنیت، بسترساز توسعۀ جوامع انسانی است.<ref> [https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref>  
==پانویس==
==پانویس==

نسخهٔ ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۱۴

احساس امنیت؛ آرامشِ برآمده از ایمنیِ درونی و اعتمادِ اجتماعی.[دیدگاه ۱]

احساس امنیت (Feeling of Security)، مفهومی ذهنی- اجتماعی است که به ادراک افراد از نبود تهدید نسبت به جان، مال، حقوق و ارزش‌های آنها اشاره دارد. این مفهوم، در کنار شرایط عینی، به‌طور مستقیم با ذهنیت، تجربه‌ها و تفسیر افراد از محیط پیرامون مرتبط بوده و با آرامش خاطر، اطمینان و فقدان هراس همراه است. احساس امنیت را همچنین، مفهومی چندبعدی می‌دانند که از تعامل عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی و معنوی شکل گرفته و نقش اساسی در تنظیم رفتارها و کیفیت زندگی انسان‌ها دارد. علاوه بر آن، این احساس، از شاخص‌های مهم کیفیت زندگی و توسعۀ اجتماعی محسوب می‌شود.

مفهوم‌شناسی

امنیت از نیازهای پایه انسان بوده[۱] و براساس سلسله مراتب نیازهای مازلو، درست پس از نیازهای فیزیولوژیک ازجمله غذا، آب و مسکن قرار می‌گیرد. نیاز به امنیت شامل حفاظت از روح و جسم در حال و آینده است.[۲]

احساس امنیت عبارت از نوعی ذهنیت و جهت‌گیری روانی مثبت، رضایت‌بخش و آرامش‌بخش افراد نسبت به عدم تأثیرگذاری رویدادها و وقایع ضد امنیتی در شرایط فعلی و آتی است.[۳] این احساس به‌معنای فقدان هراس از حمله یا به مخاطره افتادن ارزش‌های انسانی، حقوق و آزادی‌های مشروع بوده و با اطمینان، آرامش خاطر، ایمنی و خاطرجمعی همراه است.[۴][دیدگاه ۲]

از منظر رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز معنای امنیت در مسائل شخصی همین بوده که فرد شب با خیال راحت در خانه بخوابد، صبح بدون دغدغه فرزند را به مدرسه بفرستد، به محل کار برود و به نماز جمعه برود؛ انسان باید بتواند با احساس امنیت زندگی کند، کار کند، مسافرت کند و تفریح کند.[۵][دیدگاه ۳] زمانی این احساس در فرد ایجاد می‌شود که بداند در جامعه و تعاملات اجتماعی، خطری جان، مال یا سلامت او را تهدید نمی‌کند. این احساس از طریق اعتماد به نهادهایی مانند دولت، نیروهای تأمین‌کنندۀ امنیت، خانواده، مدرسه، نظام اقتصادی و شبکۀ دوستان حاصل می‌شود.[۶][دیدگاه ۴]

تفاوت امنیت عینی و احساس امنیت[دیدگاه ۵]

ممکن است در جامعه‌ای امنیت وجود داشته باشد اما مردم احساس ناامنی کنند. آن‌چه رفتار را بیش از همه تحت تأثیر قرار می‌دهد عنصر ناخودآگاه است. به‌همین دلیل، «احساس امنیت» از خود امنیت مهم‌تر است. احساس امنیت یا ناامنی در یک بخش از زندگی می‌تواند حوزه‌های دیگر را تحت تأثیر قرار داده و از طریق کنش‌های متقابل به دیگر اقشار جامعه سرایت کند.[۷] علاوه بر آن، احساس ناامنی نیز از خود ناامنی مهم‌تر است. برای مثال، وقوع یک جرم ممکن است تنها چند نفر را به‌صورت مستقیم قربانی کند اما همین حادثه می‌تواند رعب، وحشت و احساس ناامنی را در میان تعداد زیادی از افراد ایجاد کند.[۸]

احساس ناامنی (عدم امنیت)[دیدگاه ۶]

احساس ناامنی در جامعه می‌تواند هم آینه‌ای از واقعیت‌های عینی مانند جرم، بی‌ثباتی سیاسی و ضعف نهادهای امنیتی و هم بازتابی از ترس‌های درونی و ادراک ذهنی باشد که رسانه‌ها و شایعات آن را تشدید می‌کنند. در شرایط بحران و جنگ، هر دو نوع این احساس به‌طور همزمان افزایش می‌یابد. حتی بدون وجود ناامنی واقعی، احساس ناامنی به‌تنهایی می‌تواند اعتماد اجتماعی را کاهش داده، رفتارها را تغییر داده و جامعه را به‌سمت ناامنی واقعی سوق دهد.[۹]

در شرایط بحرانی، پخش شایعه، دروغ و حرف‌های هراس‌افکننده در ذهن مردم (از طریق روزنامه‌ها و فضای مجازی) باعث می‌شود امنیت روانی مردم از بین رفته و مردم نگران شوند. به‌همین دلیل، یکی از حقوق عمومی مردم این است که در جامعه، امنیت روانی داشته باشند.[۱۰]

پژوهشگران، شرایط اجتماعی مختلف مانند کاهش ایمان به سنت‌ها، دین، علم و پیشرفت، جرم، بحران در سازمان‌ها و ارزش‌ها، گسست خانواده، عدم ثبات شغلی، نابودی محیط‌زیست را از مهمترین عوامل احساس ناامنی در مردم می‌دانند.[۱۱]

مبانی زیستی و روان‌شناختی[دیدگاه ۷]

احساس امنیت درونی

احساس امنیت درونی، واکنشی خودکار و غیرارادی مغز است نه یک تصمیم ارادی. اگر کودک در گذشته طرد، بی‌توجهی یا روابط آزاردهنده را تجربه کرده باشد، سیستم هشدار مغز (آمیگدال) شرطی شده و همیشه در حالت آماده‌باش می‌ماند؛ به‌همین دلیل، در بزر‌گسالی حتی بدون تهدید واقعی، احساس ناامنی می‌کند. راه‌حل این احساس ناامنی نابه‌جا، واقعیت‌آزمایی و پرسیدن این سوال است که «آیا الان واقعاً همان خطر قبلی وجود دارد؟».[۱۲]

احساس امنیت روانی

حالتی درونی است که از برآورده شدن شش نیاز بنیادین ازجمله بقا، پیوندجویی، پیشرفت، قدرت، آزادی و تفریح پدید می‌آید که در این میان نیاز به پیوندجویی و تعلق‌خاطر برجسته‌ترین نقش را دارد. عواملی همچون احترام به استقلال فرد، واژگان مثبت، تجارب لذت‌بخش مشترک، گفتگو برای حل تعارضات و خوش‌خلقی، این احساس را تقویت می‌کنند؛ در مقابل، ارتباطات معیوب، کنترل بیرونی، بدخلقی و فقدان تجارب مثبت، احساس ناامنی روانی را افزایش می‌دهند.[۱۳] علاوه بر آن، ایمان نقش برجسته‌ای در احساس امنیت و آرامش روانی داشته و قرآن راه‌های آن را تعلیم می‌دهد.[۱۴]

نقش ذکر الهی در احساس امنیت روانی

از منظر قرآن کریم، «ذکر الله» و یاد خدا، عامل اصلی ایجاد آرامش، اطمینان قلب و احساس امنیت روانی است؛ چنان‌که آیۀ «أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»،[۱۵] یاد خدا را مایۀ تسکین اضطراب معرفی می‌کند. در مقابل، «اعراض عن ذکر الله» یا روی‌گردانی از یاد خدا منشأ ناآرامی‌ها و نگرانی‌ها شمرده شده است.[۱۶][دیدگاه ۸]

امنیت وجودی[دیدگاه ۹]

از نظر گیدنز، «امنیت وجودی» یکی از صورت‌های مهم احساس امنیت است که به اطمینان انسان‌ها به تداوم شخصیت، هویت خود و دوام محیط‌های اجتماعی و مادی اشاره دارد. این نوع امنیت نه پدیده‌ای شناختی بلکه عاطفی بوده و در ناخودآگاه آدمی ریشه دارد. سرچشمۀ آن را باید در تجربه‌های کودکی و رابطه با مراقب اولیۀ آدمی جست‌وجو کرد. مدرنیته نیز با وجود کاهش برخی خطرات، پارامترهای خطرآفرین نوین و ناشناخته‌ای وارد زندگی انسان کرده است.[۱۷]

ابعاد و انواع احساس امنیت[دیدگاه ۱۰]

  1. امنیت مالی: تضمین دارایی‌ها در برابر سرقت؛ احساس ثابت فرد برای داشتن توانایی مالی و شغل مطمئن درآمدزا.
  2. امنیت جانی: تضمین جان و جسم در برابر آسیب‌ها؛ حفاظت از سلامت زندگی در مقابله با تهدیدات بیرونی.
  3. امنیت عاطفی: اطمینان از ارضای نیازهایی مانند محبت و توجه در روابط صمیمانه.
  4. امنیت شغلی: تضمین حقوق و مزایا و نگران نبودن از دست دادن شغل.[۱۸]
  5. امنیت جمعی: شرکت آزادانه در گروه‌ها، انجمن‌ها و احزاب بدون تهدید یا تبعیض.
  6. امنیت فکری: بیان افکار و نظرات به صورت آزادانه و بدون تهدید.[۱۹]

احساس امنیت اجتماعی[دیدگاه ۱۱]

احساس امنیت اجتماعی، نوعی جهت‌گیری مثبت روحی-روانی شهروندان نسبت به نبود تهدیدها در شرایط فعلی و آتی در حوزه‌هایی مانند اجتماعی، اقتصادی، ثبات سیاسی، انسجام هویتی و تمامیت ارضی است.[۲۰]

عوامل اجتماعی مؤثر

پایگاه اقتصادی-اجتماعی، اعتماد اجتماعی، میزان دینداری، نگرش نسبت به عملکرد پلیس، مهاجرت، سکونتگاه‌ها، سن، قومیت، جنسیت، شغل، درآمد، فرهنگ، تحصیلات، حمایت‌های اجتماعی، جرایم و قانون‌مندی.[۲۱]

هویت اجتماعی[دیدگاه ۱۲]

امنیت اجتماعی به حفظ ویژگی‌هایی اشاره دارد که براساس آن افراد خود را عضو یک گروه اجتماعی «ما» می‌دانند. هر عاملی که باعث اختلال در احساس تعلق و همبستگی اعضای گروه شود، هویت گروه را به مخاطره انداخته و تهدیدی برای احساس امنیت اجتماعی محسوب می‌شود.[۲۲]

معنویت

معنویت به‌‎عنوان «روح احساس امنیت اجتماعی» در نظر گرفته می‌شود. ابعاد معنویت شامل بعد فرامادی، معنا و هدف زندگی، سلامت، تقدس زندگی، نوع‌دوستی، آگاهی از تراژدی و آرمان‌گرایی است.[۲۳]

هوش فرهنگی

عبارت است از توانایی یادگیری الگوهای جدید در تعاملات فرهنگی و ارائه پاسخ‌های رفتاری صحیح. در صورت نبود درک صحیح از تفاوت‌های فرهنگی، احساس ناامنی افزایش می‌یابد. هوش فرهنگی دارای چهار بعد فراشناختی، شناختی، انگیزشی و رفتاری است.[۲۴]

احساس امنیت اقتصادی

احساس امنیت اقتصادی عبارت است از برقراری نظم میان روابط اساسیِ تأمین نیازهای مادی انسان،[۲۵] شامل: تأمین منابع اولیه، تولید، توزیع، کار و درآمد، به‌گونه‌ای که نیازهای ضروری برآورده شده و افراد از این جهت خود را در خطر احساس نکنند.[۲۶] شفاف‌سازی، ایجاد فضای رقابتی و فضای با ثبات باعث می‌شود فعال اقتصادی احساس امنیت کند.[۲۷]

احساس امنیت سیاسی

احساس امنیت سیاسی، جهت‌گیری مثبت روانی شهروندان نسبت به نبود تهدیدات علیه ثبات سیاسی، مشارکت و هویت ملی و نیز امنیت در برابر اقدامات سرکوبگرانه یا بی‌ثباتی‌های سیاسی است. این بعد با اعتماد به نهادهای حاکمیتی و ثبات فضای سیاسی پیوند دارد.[۲۸]

احساس امنیت قضایی

احساس امنیت قضایی به فقدان هراس از بی‌عدالتی، عدم دسترسی به حقوق قانونی، یا تهدید شدن از سوی نظام قضایی اشاره داشته و بیانگر اطمینان شهروندان به محفوظ ماندن حقوق آنها و دادرسی عادلانه است.[۲۹] با ایجاد امنیت قضایی، سایر ابعاد امنیت یعنی امنیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، اخلاقی و فرهنگی نیز به وجود می‌آید.[۳۰]

احساس امنیت در گروه‌های خاص

  1. احساس امنیت زنان در محیط خانواده: محیط خانواده به‌عنوان اصلی‌ترین نهاد ایجادکنندۀ احساس امنیت، نقشی حیاتی در تأمین امنیت زنان دارد. زنان به‌دلیل نقش‌های مادری، همسری و گاه سرپرستی، بیش از سایر افراد نیازمند درک این احساس هستند. فقدان احساس امنیت در زنان به‌معنای تهدید ارزش این نقش‌ها و مصون نبودن از آسیب‌های جسمی و روحی است که این ناامنی به نسل بعدی منتقل می‌شود. علاوه بر آن، اختلال در امنیت زنان، هزینۀ تعاملات اجتماعی را افزایش داده و انسجام جامعه را تهدید می‌کند.[۳۱]
  2. احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی: زنان نیمی از کاربران فضای مجازی را تشکیل می‌دهند اما به‌طور نامتناسبی هدف آزار آنلاین قرار می‌گیرند. همین تجربۀ مستقیم یا غیرمستقیم آزار، احساس امنیت آنها را به‌شدت کاهش می‌دهد. عوامل مؤثر بر این احساس عبارتند از طراحی پلتفرم، سواد رسانه‌ای، حمایت اجتماعی، چارچوب‌های قانونی، فرهنگ و هنجارهای اجتماعی، سن، تحصیلات و میزان استفاده.[۳۲]
  1. احساس امنیت کودکان در شرایط بحرانی و جنگ: در شرایط بحرانی و جنگی، قصه‌گویی به‌عنوان ابزاری قدرتمند برای ایجاد حس امنیت و آرامش در کودکان عمل می‌کند. داستان‌ها به کودکان نشان می‌دهند که مشکلات قابل حل بوده و ترس‌ها و نگرانی‌های آنها را کاهش می‌دهند. قصه‌گویی ذهن کودکان را از نگرانی‌های روزمره دور کرده و با ارائه الگوهای مثبت، اعتماد به نفس آنها را افزایش می‌دهد. در زمان‌های بحرانی، انتخاب داستان‌های مناسب با پیام‌های امیدبخش، مشارکت فعال کودکان در روایت داستان و ایجاد فضایی آرام، تأثیر مثبت قصه‌گویی را افزایش می‌دهد.[۳۳] [دیدگاه ۱۵]

احساس امنیت در شرایط خاص

شرایط جنگ و بحران

در شرایط جنگ و بحران، احساس ناامنی، ترس از آینده، فقدان امنیت، از دست دادن عزیزان، بار روانی سنگینی را تحمیل می‌کند. در چنین شرایطی، «آرامش» به‌معنای توانایی مدیریت هیجانات، حفظ تعادل روانی، اتخاذ تصمیمات منطقی و ادامه فعالیت‌های روزمره با وجود ترس‌ها است. نخستین گام برای کاهش احساس ناامنی، پذیرش واقعیت است؛ انکار شرایط یا امیدواری کاذب، تنش و اضطراب را افزایش می‌دهد. مدیریت ورودی‌های اطلاعاتی مانند مصرف بی‌رویۀ اخبار و تصاویر ویرانگر به‌ویژه از شبکه‌های اجتماعی، از اصول کلیدی حفظ آرامش است. تقویت ارتباطات اجتماعی، حفظ روال‌های عادی زندگی، توجه به نیازهای فیزیولوژیک مانند خواب، تغذیه و فعالیت بدنی، تمرین تکنیک‌های آرام‌سازی و ذهن‌آگاهی و حفظ امید به توانایی عبور از بحران، از عوامل افزایش احساس امنیت روانی در این شرایط هستند.[۳۴][دیدگاه ۱۶]

جامعه و نزاع

میان احساس امنیت و میزان نزاع در جامعه رابطه‌ای مستقیم وجود دارد. هرچه نقش نیروهای پلیس پررنگ‌تر شود، احساس امنیت در جامعه بیشتر شده و افراد نیازی نمی‌بینند برای دفاع از خود سلاحی همراه داشته باشند زیرا مهم‌ترین دلیل حمل سلاح سرد توسط برخی افراد، نداشتن احساس امنیت است. تسریع حضور نیروی انتظامی و پلیس ۱۱۰ در محل نزاع از گسترش یا بروز آن جلوگیری می‌کند. آموزش همگانی دربارۀ تبعات نزاع و تقویت فرهنگ عذرخواهی، صبر، گذشت و کنترل خشم نیز در کاهش نزاع و افزایش احساس امنیت مؤثر است.[۳۵][دیدگاه ۱۷]

شبکه‌های اجتماعی

احساس امنیت در شبکه‌های اجتماعی به‌معنای توانایی ادامۀ فعالیت بدون وقفه و مزاحمت است.[۳۶] گسترش دوست‌یابی، گفتگو، تبادل اطلاعات و دادوستد مالی در فضای مجازی، نیاز به این احساس را افزایش داده است. رفتارهای هنجارشکنانه و ترس از تخریب مبانی اخلاقی، امنیت کاربران عادی را تهدید می‌کند.[۳۷]

نهادها و بازیگران تأمین احساس امنیت[دیدگاه ۱۸]

نقش مردم

از دیدگاه جامعه‌شناسی، احساس امنیت یک «تولید اجتماعی» است؛ تمامی نهادهای اجتماعی از جمله مردم، حاکمیت و پلیس در شکل‌گیری و ارتقای آن نقش دارند.[۳۸] تأمین احساس امنیت تنها بر عهده دولت نبوده بلکه مشارکت آحاد جامعه در آن ضروری است.[دیدگاه ۱۹] درجۀ اعتمادورزی فرد به دیگران، مشخصۀ مناسبی برای تعیین درجه احساس امنیت او محسوب می‌شود.[۳۹] علاوه بر آن، مردم باید احساس کنند جان، مال، فرزندان، ناموس، فکر، عقیده، سرمایه‌گذاری و فعالیت اقتصادی‌ آنها به صورت کامل برخوردار از امنیت است.[۴۰][دیدگاه ۲۰]

نقش پلیس

پلیس زمینه‌ساز ایجاد احساس امنیت در جامعه است. مقابلۀ قاطعانه با قاچاق، سارقان و جمع‌آوری معتادان متجاهر ازجمله مأموریت‌های مهم در این راستا است.[۴۱] نیروی انتظامی باید[دیدگاه ۲۱] مقتدرانه و با قاطعیت عمل کند، در عین حال با مردم مهربان و دلسوز باشد تا مردم در بستر راحتی از امنیت قرار گیرند زیرا مهمترین مشکل برای یک کشور زمانی ایجاد می‌شود که مردم در محیط کار، زندگی، تحصیل و فضای عمومی جامعه احساس امنیت نکرده و در چنین شرایطی هیچ فعالیت مؤثری به نتیجه نمی‌رسد.[۴۲][دیدگاه ۲۲]

نقش قوه قضائیه و صداوسیما

قوه قضائیه وظیفۀ برخورد با کسانی را دارد که با شایعه‌پراکنی، امنیت روانی مردم را از بین می‌برند. همچنین صداوسیما وظیفۀ ایجاد امنیت روانی در جامعه و از بین بردن یأس و ناامیدی را بر عهده دارد.[۴۳]

نقش دشمنان در کاهش احساس امنیت[دیدگاه ۲۳]

دشمنان نظام جمهوری اسلامی با هجمه‌های خود، بخش روانی امنیت جامعه را هدف قرار داده و از طریق جنگ نرم و تبلیغات مسموم، سعی در پایین آوردن احساس امنیت در مردم دارند.[۴۴]

احساس امنیت به‌عنوان شاخص توسعه[دیدگاه ۲۴]

احساس امنیت و ضریب امنیت بالا از شاخص‌های توسعه‌یافتگی و وضعیت به‌سامان جامعه است که به‌عنوان یکی از مهمترین شاخص‌های رفاه اجتماعی، دیگر شاخص‌ها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. رفاه بدون احساس امنیت معنا ندارد. رشد و توسعه همواره در سایۀ حداقلی از امنیت فراهم شده است. وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت بوده زیرا امنیت پیش‌زمینۀ یک اجتماع سالم و احساس امنیت، بسترساز توسعۀ جوامع انسانی است.[۴۵]

پانویس

  1. بوزان، مردم، دولت‌ها، هراس، 1387ش، ص2.
  2. ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.
  3. محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205.
  4. نویدنیا، «درآمدی بر امنیت اجتماعی»، 1382ش، ص64.
  5. «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.
  6. رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص54-55.
  7. «وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت است»، خبرگزاری مهر.
  8. «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید.
  9. «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید.
  10. «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.
  11. احمدی و احیایی، «بررسی میزان احساس امنیت اجتماعی و عوامل مرتبط با آن»، 1393ش، ص36.
  12. «احساس امنیت؛ چگونه احساس امنیت درونی کنیم؟»، وب‌سایت کلینیک روان پویشی آگاه.
  13. «احساس امنیت روانی، مستلزم بهره‌مندی از 6 نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  14. «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.
  15. سورۀ رعد، آیۀ 28.
  16. فتحی، «رابطۀ احساس امنیت و بهداشت روانی در قرآن کریم»، 1391ش، ص110-112.
  17. گیدنز، پیامدهای مدرنیته، 1377ش، ص112.
  18. ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.
  19. نوربخش، «رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی»، دانشنامۀ روانشناسی مردمی.
  20. رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص60-61.
  21. رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص73.
  22. حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش، ص101-102.
  23. حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش، ص101-102.
  24. حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش، ص101-102.
  25. ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.
  26. یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.
  27. «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.
  28. یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.
  29. یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.
  30. «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.
  31. جهانبخش گنجه، «مطالعۀ کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، 1399ش، ص81-83.
  32. محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205-206.
  33. «قدرت قصه‌گویی در ایجاد حس امنیت برای کودکان»، خبرگزاری ایرنا.
  34. «آرامش روانی در شرایط بحران و جنگ»، خبرگزاری عصر ایران.
  35. «نزاع با افزایش احساس امنیت کم می‌شود/ فرهنگ عذرخواهی ضعیف است»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  36. بیات، جامعه‌شناسی احساس امنیت، 1388ش، ص108.
  37. محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205.
  38. ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.
  39. یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش،ص41-43.
  40. «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.
  41. «پلیس زمینه‌ساز ایجاد احساس امنیت در جامعه می‌باشد»، خبرگزاری نخست نیوز.
  42. «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.
  43. «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.
  44. «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.
  45. یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.

منابع

  • قرآن کریم.
  • «آرامش روانی در شرایط بحران و جنگ»، خبرگزاری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1404ش.
  • «احساس امنیت؛ چگونه احساس امنیت درونی کنیم؟»، وب‌سایت کلینیک روان پویشی آگاه، تاریخ درج مطلب: 18 تیر 1403ش.
  • «احساس امنیت روانی، مستلزم بهره‌مندی از 6 نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1395ش.
  • «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1404ش.
  • احمدی، آرمان و احیایی، پویان، «بررسی میزان احساس امنیت اجتماعی و عوامل مرتبط با آن»، فصلنامۀ دانش انتظامی آذربایجان شرقی، سال چهارم، شمارۀ 3، پیاپی 14، 1393ش.
  • «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 18 مهر 1401ش.
  • بوزان، باری، مردم، دولت‌ها، هراس، به‌ترجمۀ محمدعلی قاسمی، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، 1387ش.
  • بیات، بهرام، جامعه‌شناسی احساس امنیت، تهران، امیرکبیر، 1388ش.
  • «پلیس زمینه‌ساز ایجاد احساس امنیت در جامعه می‌باشد»، خبرگزاری نخست نیوز، تاریخ درج مطلب: 2 اسفند 1402ش.
  • جهانبخش گنجه، صادق، «مطالعۀ کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، مطالعات زن و خانواده، دورۀ 8، شمارۀ 2، پیاپی 17، 1399ش.
  • حمیدی‌پور، رحیم و رجبی، فاطمه، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، دورۀ 7، شمارۀ 1، پیاپی 20، 1397ش.
  • رادفر، محمدرضا و حبیب‌زاده، اصحاب، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، انتظام اجتماعی، دورۀ 10، شمارۀ 2، 1397ش.
  • گیدنز، آنتونی، پیامدهای مدرنیته، به ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران، مرکز، 1377ش.
  • فتحی، یوسف، «رابطۀ احساس امنیت و بهداشت روانی در قرآن کریم»، پژوهشنامۀ معارف قرآنی، دورۀ 3، شمارۀ 10، 1391ش.
  • «قدرت قصه‌گویی در ایجاد حس امنیت برای کودکان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 26 اسفند 1404ش.
  • محمدی، فاطمه و نعمتی، فاطمه، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، پژوهشنامۀ زنان، دورۀ 16، شمارۀ 51، 1404ش.
  • «نزاع با افزایش احساس امنیت کم می‌شود/ فرهنگ عذرخواهی ضعیف است»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 14 اردیبهشت 1395ش.
  • نوربخش، علیرضا، «رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی»، دانشنامۀ روانشناسی مردمی، تاریخ درج مطلب: 30 مرداد 1397ش.
  • نویدنیا، منیژه، «درآمدی بر امنیت اجتماعی»، فصنامۀ مطالعات راهبردی، دورۀ 6، شمارۀ 19، 1382ش.
  • «وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 18 مرداد 1396ش.
  • ولایتی‌نژاد، مصطفی و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، توسعۀ اجتماعی، دورۀ 19، شمارۀ 2، 1403ش.
  • یاری، حامد و هزار جریبی، جعفر، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، دورۀ 1، شمارۀ 4، 1391ش.


خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «دیدگاه» وجود دارد، اما برچسب متناظر با <references group="دیدگاه"/> یافت نشد.