لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲: تفاوت میان نسخه‌ها

جنگنده اف-۳۵ نتیجه توسعه یافته هواپیمای آزمایشی ایکس-۳۵ است که توسط لاکهید مارتین برای رقابت در پروژه «جنگنده تهاجمی مشترک» (JSF) ساخته شد. در این رقابت، ایکس-۳۵ توانست بر رقیب خود، هواپیمای ایکس-۳۲ شرکت بوئینگ، پیروز شود.<ref>[https://www.google.com/search?q=%D9%81-%DB%B3%DB%B5+%D9%86%D9%88%D8%B9+%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA%D9%87+%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C+%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B3-%DB%B3%DB%B5+%D8%A7%D8%B3%D8%AA.+%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B3-%DB%B3%DB%B5+%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C+%D8%A8%D9%88%D8%AF+%DA%A9%D9%87+%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7+%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF+%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D9%86+%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C+%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA+%D8%AF%D8%B1+%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87+%C2%AB%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87+%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AC%D9%85%DB%8C+%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9%C2%BB+%28JSF%29+%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87+%D8%B4%D8%AF+%D9%88+%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA+%D8%A8%D8%B1+%D8%B1%D9%82%DB%8C%D8%A8+%D8%AE%D9%88%D8%AF+%D8%AF%D8%B1+%D8%A7%DB%8C%D9%86+%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87+%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C+%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B3-%DB%B3%DB%B2+%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA+%D8%A8%D9%88%D8%A6%DB%8C%D9%86%DA%AF+%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B4%D9%88%D8%AF&sca_esv=8de6bca2391c3c3e&biw=1600&bih=773&sxsrf=ANbL-n6GFxHUcbyTRyf7hzk0I9heXrMQEQ%3A1777224887894&ei=t0zuad-ZNtyH9u8Pxcy64Qs&ved=0ahUKEwif0YPRhoyUAxXcg_0HHUWmLrwQ4dUDCBE&uact=5&oq=%D9%81-%DB%B3%DB%B5+%D9%86%D9%88%D8%B9+%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA%D9%87+%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C+%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B3-%DB%B3%DB%B5+%D8%A7%D8%B3%D8%AA.+%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B3-%DB%B3%DB%B5+%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C+%D8%A8%D9%88%D8%AF+%DA%A9%D9%87+%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7+%D9%84%D8%A7%DA%A9%D9%87%DB%8C%D8%AF+%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D9%86+%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C+%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA+%D8%AF%D8%B1+%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87+%C2%AB%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87+%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AC%D9%85%DB%8C+%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9%C2%BB+%28JSF%29+%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87+%D8%B4%D8%AF+%D9%88+%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA+%D8%A8%D8%B1+%D8%B1%D9%82%DB%8C%D8%A8+%D8%AE%D9%88%D8%AF+%D8%AF%D8%B1+%D8%A7%DB%8C%D9%86+%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87+%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C+%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B3-%DB%B3%DB%B2+%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA+%D8%A8%D9%88%D8%A6%DB%8C%D9%86%DA%AF+%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B4%D9%88%D8%AF&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAigwPZgS3bs9u1INmG2YjYuSDYqtmI2LPYudmH4oCM24zYp9mB2KrZhyDZh9mI2KfZvtuM2YXYp9uMINin24zaqdizLduz27Ug2KfYs9iqLiDYp9uM2qnYsy3bs9u1INmH2YjYp9m-24zZhdin24zbjCDYqNmI2K8g2qnZhyDYqtmI2LPYtyDZhNin2qnZh9uM2K8g2YXYp9ix2KrbjNmGINio2LHYp9uMINix2YLYp9io2Kog2K_YsSDZvtix2YjamNmHIMKr2KzZhtqv2YbYr9mHINiq2YfYp9is2YXbjCDZhdi02KrYsdqpwrsgKEpTRikg2LPYp9iu2KrZhyDYtNivINmIINiq2YjYp9mG2LPYqiDYqNixINix2YLbjNioINiu2YjYryDYr9ixINin24zZhiDZvtix2YjamNmHINmH2YjYp9m-24zZhdin24wg2KfbjNqp2LMt27PbsiDYtNix2qnYqiDYqNmI2KbbjNmG2q8g2b7bjNix2YjYsiDYtNmI2K8yBxAjGCcY6gIyBxAjGCcY6gIyBxAjGCcY6gIyBxAjGCcY6gIyBxAjGCcY6gIyBxAjGCcY6gIyBxAjGCcY6gIyBxAjGCcY6gIyBxAjGCcY6gIyBxAjGCcY6gIyFxAAGIAEGJECGLQCGOcGGIoFGOoC2AEBMhcQABiABBiRAhi0AhjnBhiKBRjqAtgBATIXEAAYgAQYkQIYtAIY5wYYigUY6gLYAQEyFxAAGIAEGJECGLQCGOcGGIoFGOoC2AEBMiAQLhiABBiRAhjRAxi0AhjnBhjHARjIAxiKBRjqAtgBATIgEC4YgAQYkQIY0QMYtAIY5wYYxwEYyAMYigUY6gLYAQFIpBBQwQtYwQtwAXgBkAEAmAEAoAEAqgEAuAEDyAEA-AEB-AECmAIBoAIhqAIQmAMh8QXZPhon_QyX7LoGBggBEAEYAZIHATGgBwCyBwC4BwDCBwM0LTHIBxSACAE&sclient=gws-wiz-serp «گرانقیمت ترین جنگنده آمریکا در خلیج فارس!+عکس»، وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.]</ref> در ۲۰۰۱م، شرکت لاکهید مارتین، از شرکت‌های بزرگ هوافضا و صناعی دفاعی آمرکا، موفق شد قرارداد تولید جنگندهٔ مدرن خود را به ثبت برساند. از آن زمان، اف-۳۵ به‌عنوان یکی از مدرن‌ترین جنگنده‌های حال حاضر جهان شناخته می‌شود.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-سایر-رسانه-ها-10/1520706-رقیب-اصلی-اف-با-قیافه-ای-عجیب «رقیب اصلی اف ۳۵ با قیافه‌ای عجیب»، خبرگزاری ایلنا؛][https://fararu.com/fa/news/791945/اف-یا-رادارگریز-قهار-هرچه-لازم-است-در-مورد-یک-جنگنده-مدرن-بدانید «اف ۳۵ یا رادارگریز قهار؛ هرچه لازم است در مورد یک جنگنده مدرن بدانید»، خبرگزاری فرارو.]</ref>

جنگنده اف-۳۵ به‌عنوان یک جنگنده نسل پنجم، از فناوری پنهانکاری با استفاده از کاهش بازتاب راداری، مواد جاذب امواج و طراحی بدنه با سطوح صاف برخوردار است. در این جنگنده به جای محرک‌های هیدرولیکی از محرک‌های الکتروهیدرواستاتیکی استفاده شده و سامانه پرواز با فیبر نوری، سرعت و امنیت انتقال داده را افزایش داده است. ۴۲درصد از وزن این جنگنده را مواد مرکب تشکیل می‌دهد که بالاترین میزان در میان جنگنده‌های آمریکایی است. از دیگر فناوری‌های آن می‌توان به نمایشگر یکپارچه لمسی در کابین خلبان (اولین در جهان)، سامانه فرامین صوتی، کلاه خلبان دارای نمایشگر جلو دید، و نرم‌افزاری با بیش از ۸ میلیون خط کد اشاره کرد. همچنین این جنگنده با بهره‌گیری از ۶ حسگر الکترواپتیکی با پوشش ۳۶۰ درجه، ۱۰ مجموعه آنتن جنگ الکترونیک و رادار کاوش الکترونیکی فعال، بالاترین آگاهی وضعیتی را در میدان نبرد فراهم می‌سازد.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/640405/آشنایی-با-جنگنده-لاکهید-مارتین-اف-۳۵-لایتنینگ-۲ «آشنایی با جنگنده لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲»، همشهری آنلاین.]</ref>

نخستین اسکادران از جنگنده‌های اف-۳۵ در تاریخ ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۵م در اختیار سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده قرار گرفت. در ۲ اوت ۲۰۱۶م نیز اولین اسکادران اف-۳۵ اِی به نیروی هوایی آمریکا تحویل داده شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/146123/1/جنگنده-اف-35 «در مورد جنگنده اف 35 در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وب‌سایت تابناک.]</ref> ایالات متحده تا سال ۲۰۴۴م قصد دارد ۲۴۵۶ فروند از این جنگنده را خریداری کند. علاوه‌بر آمریکا، رژیم صهیونیستی، انگلیس، ژاپن، کره جنوبی، ترکیه و ایتالیا نیز اف-۳۵ خریداری کرده‌اند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/640405/آشنایی-با-جنگنده-لاکهید-مارتین-اف-۳۵-لایتنینگ-۲ «آشنایی با جنگنده لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲»، همشهری آنلاین.]</ref> پیش‌بینی می‌شود این جنگنده تا ۲۰۷۰م در خدمت باشد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/146123/1/جنگنده-اف-35 «در مورد جنگنده اف 35 در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، وب‌سایت تابناک.]</ref> حدود ۷۰۰ فروند از این جنگنده هم‌اکنون به‌طور فعال در خدمت دولت آمریکا هستند<ref>[https://fararu.com/fa/news/912957/%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%81-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF «۳ کشوری که بیشترین جنگنده اف-۳۵ را در اختیار دارند»، خبرگزاری فرارو.]</ref> و این مدل، ستون فقرات نیروی هوایی این کشور را تشکیل می‌دهد.<ref>[https://tejaratnews.com/بهترین-جنگندههای-جهان-در-سال-۲۰۲۵-ای «بهترین جنگنده‌های جهان در سال ۲۰۲۵ + اینفوگرافی»، وب‌سایت تجارت نیوز.]</ref>

برای خرید جنگنده اف-۳۵، ایالات متحده شرایط مشخصی را تعیین کرده است. کشور خواهان باید از روابط راهبردی و نزدیک با آمریکا برخوردار بوده و به عنوان متحدی قابل اعتماد شناخته شود. همچنین داشتن عضویت در ناتو یا جایگاه متحد اصلی خارج از ناتو یک امتیاز کلیدی محسوب می‌شود. از دیگر الزامات، در اختیار داشتن جت‌های جنگنده چندمنظوره و پرهیز از استفاده از تجهیزات نظامی یا مخابراتی چینی و روسی است که به زعم آمریکا می‌تواند امنیت این جنگنده را به خطر بیندازد.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%AA%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C-84/216134-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%81-%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DB%8C%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%AE%D8%B1%D9%86%D8%AF «چه کشورهایی جنگنده اف-۳۵ را خریداری کرده یا می توانند بخرند؟»، وب‌سایت فرادید.]</ref>

در جریان جنگ رمضان، گزارش‌هایی از هدف قرار گرفتن چند فروند جنگنده اف-۳۵ توسط سامانه‌های پدافندی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران منتشر شد. این گزارش‌ها بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های مالی و نظامی جهان داشت. به دنبال انتشار این اخبار، ارزش سهام شرکت لاکهید مارتین با کاهش قابل توجهی مواجه شد. پیش از این، تصور می‌شد این جنگنده‌ها به‌دلیل فناوری رادارگریزی قابل ردیابی نیست و تاکنون هیچ قدرتی موفق به هدف قراردادن آنها نشده بود<ref>[https://nournews.ir/fa/news/228834/سهام-شرکت-سازنده-F-35-را-پدافند-ایران-به-زمین-نشاند][https://farsnews.ir/Emoazeni/1773938045290339920/کاهش-سهام-سازنده-F35-بعد-از-ضربه-ایران «کاهش سهام سازنده F35 بعد از ضربه ایران»، خبرگزاری فارس؛][https://www.irna.ir/news/86106288/واکنش-رسانه-های-جهانی-به-رهگیری-جنگنده-رادارگریز-اف-۳۵-آمریکا «واکنش رسانه‌های جهانی به رهگیری جنگنده رادارگریز اف-۳۵ آمریکا توسط ایران»، خبرگزاری ایرنا]</ref> که به‌گفتهٔ برخی منابع، قدرت رادارگریزی این جنگنده را با چالش جدی مواجه ساخته است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/30/3569503/افسر-شکارچی-اف35-افسانه-رادارگریزی-لاکهید-مارتین-به-پایان-رسید «افسر شکارچی اف35: افسانه رادارگریزی لاکهید مارتین به پایان رسید»، خبرگزاری تسنیم.]</ref><ref group="دیدگاه">خوب بود که در جای مناسب مقاله به جنگ های که آمریکا از این جنگنده استفاده کرده اشاره میشد. همچنین آیا برای فروش آن شرایطی دارد یا خیر؟ مثلا ایران می تواند بخرد؟ ابعاد سیاسی و فرهنگی این تکنولوژی جنگی کمتر بررسی شده است. کشورهای رقیب آمریکا چه تدابیری محافظتی برای خود در مقابل این تکنولوژی آمریکایی سنجیده اند. ادبیات این مقاله هم روان نیست. یک مقداری روانتر نگارش شود. </ref>

 

کشورهای رقیب آمریکا به‌طور عمده بر توسعه رادارهای باند بلند (مانند چین با رادار YLC-8B) تمرکز کرده‌اند که طول موج بلندتر آنها قادر به تشخیص لایه پنهان‌کاری اف-۳۵ است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1141434/%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%86%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%81-35-%D8%AA%D8%A7-%D8%A8%DB%8C-2-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-ylc-8b-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%B4%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%B4%D9%84%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «شکارچی چینی رادارگریزها؛ از اف-35 تا بی-2 / با رادار YLC-8B آشنا شوید/ سامانه ای با قابلیت مهم «شلیک و فرار» (+عکس)»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> همچنین حسگرهای فروسرخ غیرفعال (IRST) که گرمای موتور را تعقیب می‌کنند، جایگزین رادارهای متعارف در شناسایی این جنگنده شده‌اند. راهبرد دیگر، تشکیل شبکه «شلیک از دور دست» است که در آن جت‌های نسل چهارم با هدایت رادارهای زمینی و بدون روشن کردن رادار خود، موشک‌های دوربرد شلیک می‌کنند. روسیه  نیز سامانه‌های پدافندی اس-۵۰۰ را قادر به رهگیری اف-۳۵ معرفی کرده‌اند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1125787/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3-%DB%B5%DB%B0%DB%B0-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%81-%DB%B2%DB%B2-%D9%88-%D8%A7%D9%81-%DB%B3%DB%B5-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «سامانه اس ۵۰۰ روسیه؛ تنها سلاح جهان که برای شکار جنگنده اف ۲۲ و اف ۳۵ طراحی شده است!»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>