زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «بندانگشتی|311x311پیکسل|در روایات اهل‌بیت به اطعام غدیر سفارش شده است '''<big>اطعام غدیر</big>'''؛ غذا دادن به دیگران در روز عید غدیر به شکرانۀ امامت علی بن ابی‌طالب.<br> اطعام غدیر از آداب و رسوم شیعیان در گرامیداشت روز غدیر خم است...» ایجاد کرد
 
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶: خط ۶:
واژه عربی «اطعام» به‌معنای خوراندن و غذا دادن به دیگری،<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه اطعام.]</ref>  در فرهنگ مسلمانان یک فضیلت اخلاقی و عمل ستوده به‌شمار می‌رود.<ref>[https://lib.eshia.ir/15101/1/292/%D8%A5%D9%90%D8%B7%D9%92%D8%B9%D9%8E%D8%A7%D9%85%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%91%D9%8E%D8%B9%D9%8E%D8%A7%D9%85%D9%90 برقی، المحاسن، 1371ق، ج1، ص292.]</ref>  در فرهنگ شیعیان، سنت غذا دادن به دیگران به‌مناسبت عید غدیر و با عنوان «اطعام غدیر»، نشانۀ شکرگزاری و شادمانی آیینی به‌خاطر امامت علی بن ابی‌طالب است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752 شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص752.]</ref>   
واژه عربی «اطعام» به‌معنای خوراندن و غذا دادن به دیگری،<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه اطعام.]</ref>  در فرهنگ مسلمانان یک فضیلت اخلاقی و عمل ستوده به‌شمار می‌رود.<ref>[https://lib.eshia.ir/15101/1/292/%D8%A5%D9%90%D8%B7%D9%92%D8%B9%D9%8E%D8%A7%D9%85%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%91%D9%8E%D8%B9%D9%8E%D8%A7%D9%85%D9%90 برقی، المحاسن، 1371ق، ج1، ص292.]</ref>  در فرهنگ شیعیان، سنت غذا دادن به دیگران به‌مناسبت عید غدیر و با عنوان «اطعام غدیر»، نشانۀ شکرگزاری و شادمانی آیینی به‌خاطر امامت علی بن ابی‌طالب است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752 شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص752.]</ref>   
==پیشینه==
==پیشینه==
پیامبر اکرم در سال دهم هجرت، همراه هزاران نفر برای انجام مناسک حج از مدینه به طرف مکه حرکت کرد.<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۳، ص۱۴۸.</ref> پیامبر در این سفر که آخرین حج او بود و به «حجة الوداع» مشهور شد، پس از پایان اعمال حج به طرف مدینه حرکت کرد.  در روز هجدهم ماه ذی‌الحجه که پیامبر اکرم به منطقه‌ای با نام «غدیر خم» رسیده بود، فرشتۀ وحی بر او نازل شد و از جانب خداوند، به او امر کرد تا علی را به‌عنوان جانشین خود، به مردم معرفی کند. رسول خدا در حضور هزاران حاجی که همراه او بودند، ولایت علی بن ابی‌طالب را اعلام کرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/40157/3/605 ابن‌اثیر، أسد الغابة، 1409ق، ج3، ص405.]</ref>  این واقعه به‌تدریج و با اهتمام ویژۀ اهل‌بیت، به‌عنوان عید بزرگ شیعیان، نهادینه شد و «عید الله الأکبر»<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/8/89 شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۸، ص۸۹.]</ref>  نام گرفت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=34429 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت عید غدیر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  از پیامبر خدا نقل شده است که روز غدیر خم را برترین عید امت مسلمان معرفی کرده، زیرا خداوند در آن روز، دین را تکمیل و نعمت را بر مسلمانان تمام کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/15033/1/188 شیخ صدوق، الأمالی، 1417ق، ص188.]</ref>  امام صادق، «عید غدیر» را شریف‌ترین عید مسلمانان<ref>[https://lib.eshia.ir/15079/1/168/%D8%A3%D8%B9%D8%B8%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7_%D9%88%D8%A3%D8%B4%D8%B1%D9%81%D9%87%D9%85%D8%A7 حلی، العدد القویة لعدد المخاوف الیومیة، 1408ق، ص168.]</ref>  و شایستۀ شکرگزاری در پیشگاه خداوند دانسته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/10/443 شیخ حر عاملی، وسائل الشیعة، 1416ق، ج10، ص443.]</ref>  امام رضا، روز غدیر را نزد آسمانیان مشهورتر از زمینیان دانسته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10083/6/24/%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%AF%D9%8A%D8%B1_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D9%85%D9%86%D9%87_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D8%B6 شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، 1364ش، ج6، ص24.]</ref>
حضرت محمد در سال دهم هجرت، همراه هزاران نفر برای انجام مناسک حج از مدینه به طرف مکه حرکت کرد.<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۳، ص۱۴۸.</ref> پیامبر در این سفر که آخرین حج او بود و به «حجة الوداع» مشهور شد، پس از پایان اعمال حج به طرف مدینه حرکت کرد.  در روز هجدهم ماه ذی‌الحجه که پیامبر اکرم به منطقه‌ای با نام «غدیر خم» رسیده بود، فرشتۀ وحی بر او نازل شد و از جانب خداوند، به او امر کرد تا علی را به‌عنوان جانشین خود، به مردم معرفی کند. رسول خدا در حضور هزاران [[حاجی]] که همراه او بودند، ولایت علی بن ابی‌طالب را اعلام کرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/40157/3/605 ابن‌اثیر، أسد الغابة، 1409ق، ج3، ص405.]</ref>  این واقعه به‌تدریج و با اهتمام ویژۀ اهل‌بیت، به‌عنوان عید بزرگ شیعیان، نهادینه شد و «عید الله الأکبر»<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/8/89 شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۸، ص۸۹.]</ref>  نام گرفت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=34429 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت عید غدیر»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>  از پیامبر خدا نقل شده است که روز غدیر خم را برترین عید امت مسلمان معرفی کرده، زیرا خداوند در آن روز، دین را تکمیل و نعمت را بر مسلمانان تمام کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/15033/1/188 شیخ صدوق، الأمالی، 1417ق، ص188.]</ref>  امام صادق، «عید غدیر» را شریف‌ترین عید مسلمانان<ref>[https://lib.eshia.ir/15079/1/168/%D8%A3%D8%B9%D8%B8%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7_%D9%88%D8%A3%D8%B4%D8%B1%D9%81%D9%87%D9%85%D8%A7 حلی، العدد القویة لعدد المخاوف الیومیة، 1408ق، ص168.]</ref>  و شایستۀ شکرگزاری در پیشگاه خداوند دانسته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11025/10/443 شیخ حر عاملی، وسائل الشیعة، 1416ق، ج10، ص443.]</ref>  امام رضا، روز غدیر را نزد آسمانیان مشهورتر از زمینیان دانسته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10083/6/24/%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%AF%D9%8A%D8%B1_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D8%B4%D9%87%D8%B1_%D9%85%D9%86%D9%87_%D9%81%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%D8%B6 شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، 1364ش، ج6، ص24.]</ref>
    
    
ابن‌طلحه شافعی (۵۸۲–۶۵۲ق)، از علمای اهل‌سنت در سدۀ هفتم هجری، به عیدبودن روز هجدهم ذی‌الحجه در فرهنگ مسلمانان آن روزگار تصریح کرده است. به گفته او، عید دانستن این روز از آن‌رو بوده است كه رسول خدا، على را به منزلتی رفیع تخصیص داد و هیچ یک از مردم را در این جایگاه با على شریک نساخت.<ref>[https://lib.eshia.ir/86876/1/79/%D8%B5%D8%A7%D8%B1_%D8%B0%D9%84%D9%83_%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%B9%D9%8A%D8%AF%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%85%D8%A7 نصیبی، مطالب السؤول فی مناقب آل‌الرسول، 1419ق، ص79.]</ref>  علی بن حسین مسعودی (260/۲۸۰-۳۴۵/۳۴۶ق) تاریخ‌نگار و جغرافی‌دان مسلمان سده چهارم هجری، نوشته است که فرزندان و شیعیان امام علی، روز غدیر خم را بزرگ می‌دارند.<ref>[https://lib.eshia.ir/40028/1/222 مسعودی، التنبیه و الاِشراف، ۱۳۵۷ق، ص۲۲۱-222.]</ref>  گزارش‌های تاریخی نشان می‌دهد که امام رضا در عید غدیر، مجلس بزرگداشت برگزار می‌کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D8%A3%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%81%D9% شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص752.]</ref>  شیخ کلینی (۲۵۸-۳۲۹ق)، محدث قرن چهارم هجری نیز در روایتی به جشن‌ گرفتن شیعیان در عید غدیر، اشاره کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/4/149/%D8%A3%D9%8E%D9%86%D9%92_%D9%8A%D9%8E%D8%AA%D9%91%D9%8E%D8%AE%D9%90%D8%B0%D9%8E_%D8%B0%D9%8E%D9%84%D9%90%D9%83%D9%8E_%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%8A%D9%8E%D9%88%D9%92%D9%85%D9%8E_%D8%B9%D9%90%D9%8A%D8%AF%D8%A7%D9%8B کلینی، الکافی، 1417ق، ج4، ص149.]</ref>  گَردیزی، تاریخ‌نگار قرن پنجم هجری نیز روز غدیر خم را از روزهای بزرگ اسلامی و اعیاد شیعیان برشمرده است.<ref>گردیزی، زین الاخبار، ۱۳۶۳ش، ص۴۶۶.</ref>  مردم در روز غدیر خم شهرها را آذین می‌بستند،<ref>ابن‌کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۸ق، ج۱۱، ص۲۷۶.</ref>  ‌خیمه‌ها را برمی‌افراشتند، پرچم‌ها را می‌آویختند، شتر قربانی می‌کردند و شبانگاه آتش روشن کرده به جشن و شادی می‌پرداختند.<ref>[https://lib.eshia.ir/40060/15/14/%D8%A5%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D9%86%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%AF%D9%8A%D8%B1%D8%8C_%D9%88_%D8%A5%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%8 ابن‌جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ۱۴۱۲ق، ج۱۵، ص۱۴.]</ref>
ابن‌طلحه شافعی (۵۸۲–۶۵۲ق)، از علمای اهل‌سنت در سدۀ هفتم هجری، به عیدبودن روز هجدهم ذی‌الحجه در فرهنگ مسلمانان آن روزگار تصریح کرده است. به گفته او، عید دانستن این روز از آن‌رو بوده است كه رسول خدا، على را به منزلتی رفیع تخصیص داد و هیچ یک از مردم را در این جایگاه با على شریک نساخت.<ref>[https://lib.eshia.ir/86876/1/79/%D8%B5%D8%A7%D8%B1_%D8%B0%D9%84%D9%83_%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%B9%D9%8A%D8%AF%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%85%D8%A7 نصیبی، مطالب السؤول فی مناقب آل‌الرسول، 1419ق، ص79.]</ref>  علی بن حسین مسعودی (260/۲۸۰-۳۴۵/۳۴۶ق) تاریخ‌نگار و جغرافی‌دان مسلمان سده چهارم هجری، نوشته است که فرزندان و شیعیان امام علی، روز غدیر خم را بزرگ می‌دارند.<ref>[https://lib.eshia.ir/40028/1/222 مسعودی، التنبیه و الاِشراف، ۱۳۵۷ق، ص۲۲۱-222.]</ref>  گزارش‌های تاریخی نشان می‌دهد که امام رضا در عید غدیر، مجلس بزرگداشت برگزار می‌کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10267/1/752/%D8%A3%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%84%D9%8A_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%D9%85%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D9%81%D9% شیخ طوسی، مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 1411ق، ص752.]</ref>  شیخ کلینی (۲۵۸-۳۲۹ق)، محدث قرن چهارم هجری نیز در روایتی به جشن‌ گرفتن شیعیان در عید غدیر، اشاره کرده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/4/149/%D8%A3%D9%8E%D9%86%D9%92_%D9%8A%D9%8E%D8%AA%D9%91%D9%8E%D8%AE%D9%90%D8%B0%D9%8E_%D8%B0%D9%8E%D9%84%D9%90%D9%83%D9%8E_%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%8A%D9%8E%D9%88%D9%92%D9%85%D9%8E_%D8%B9%D9%90%D9%8A%D8%AF%D8%A7%D9%8B کلینی، الکافی، 1417ق، ج4، ص149.]</ref>  گَردیزی، تاریخ‌نگار قرن پنجم هجری نیز روز غدیر خم را از روزهای بزرگ اسلامی و اعیاد شیعیان برشمرده است.<ref>گردیزی، زین الاخبار، ۱۳۶۳ش، ص۴۶۶.</ref>  مردم در روز غدیر خم شهرها را آذین می‌بستند،<ref>ابن‌کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۸ق، ج۱۱، ص۲۷۶.</ref>  ‌خیمه‌ها را برمی‌افراشتند، پرچم‌ها را می‌آویختند، شتر قربانی می‌کردند و شبانگاه آتش روشن کرده به جشن و شادی می‌پرداختند.<ref>[https://lib.eshia.ir/40060/15/14/%D8%A5%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%8A%D9%86%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D9%8A%D9%88%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%AF%D9%8A%D8%B1%D8%8C_%D9%88_%D8%A5%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%8 ابن‌جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ۱۴۱۲ق، ج۱۵، ص۱۴.]</ref>