امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱۶: خط ۱۶:


=== '''امیل دورکیم''' ===
=== '''امیل دورکیم''' ===
دیدگاه‌های دورکیم در بستری شکل‌گرفت که مواجه با فایده‌گرایی اقتصاد بازار و بازسازی همبستگی اجتماعی دو مساله اصلی فرانسه بود.<ref>ذاکری، همبستگی اجتماعی و دشمنان آن، 1400ش، ص130. </ref> وی همبستگی را به دو نوع مکانیکی؛ مبتنی بر شباهت و وجدان جمعی در جوامع سنتی و ارگانیک؛ مبتنی بر تخصص، تقسیم کار و وابستگی متقابل در جوامع مدرن، تقسیم کرده است.<ref>جهانی نسب، «بررسی مفهوم همبستگی اجتماعی در آراء و اندیشه های ابن خلدون و امیل دور کیم»، ۱۴۰۱، ص ۱۵۵.</ref> در خوانش‌های انتقادی‌تر از مکتب دورکیم و امتداد آن در آرای مارسل موس، مفاهیم دیگری نیز برای تبیین همبستگی مطرح شده است. در این تفسیر شرط بنیادین تحقق همبستگی، محو شرایط نابرابر خارجی ذکر شده است؛ به این معنا که تقسیم کار اجتماعی باید آزادانه و فارغ از نابرابری‌های طبقاتی، جنسیتی و قومیتی باشد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/507716/%D9%87%D9%85%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%86 «همبستگی اجتماعی و دشمنان آن»، وب‌سایت فرارو.]</ref>  
دیدگاه‌های دورکیم در بستری شکل‌گرفت که مواجه با فایده‌گرایی اقتصاد بازار و بازسازی همبستگی اجتماعی دو مساله اصلی فرانسه بود.<ref>ذاکری، همبستگی اجتماعی و دشمنان آن، 1400ش، ص130. </ref> وی همبستگی را به دو نوع مکانیکی؛ مبتنی بر شباهت و وجدان جمعی در جوامع سنتی و ارگانیک؛ مبتنی بر تخصص، تقسیم کار و وابستگی متقابل در جوامع مدرن، تقسیم کرده است.<ref>جهانی نسب، «بررسی مفهوم همبستگی اجتماعی در آراء و اندیشه های ابن خلدون و امیل دور کیم»، ۱۴۰۱، ص ۱۵۵.</ref> در کتاب تقسیم کار دورکیم در گام اول نفس تقسیم کار را به‌عنوان علت همبستگی اجتماعی مطرح کرده است، ولی در ادامه بهره‌مندی برابر از فرصت‌های شغلی و موقعیت‌های اجتماعی برای همۀ  اقشار اجتماعی را به‌عنوان شرط اصلی همبستگی اجتماعی مطرح کرده است.<ref>ذاکری، همبستگی اجتماعی و دشمنان آن، 1400ش، ص 296.</ref> در درس‌های جامعه شناسی شکل‌گرفتن گروهای واسط را علت اصلی ایجاد همبستگی اجتماعی ذکر نموده است. اما در اینجا هم تصریح نموده است که شکل‌گیری اخلاقیات معین پشتوانۀ اعضای این گروه است. شکل‌گیری این اخلاقیات نیز محصول آموزش و مسئولیت پذیری دولت است. در کتاب صوربنیانی حیات دینی همبستگی اجتماعی با دین گره خورده است. تنها اخلاق قدسی است که می‌تواند خود خواهی‌های افراد را مهار و همبستگی اجتماعی را شکل بدهد. از نظر دورکیم همبستگی اجتماعی در هنگام غلیان‌های اجتماعی به اوج خود می‌رسد. در این شرایط قواعد قدیم می‌میرد و قواعد جدید شکل می‌گیرد و همبستگی جدید بر مبنای این قواعد  خلق می‌شود. جوهر دین همین آرمان‌های جمعی است که انسان‌ها را به فراتر رفتن از خود تشویق می‌کند. اینجاست که ایثار متولد شده و عدالت را تضمین می‌کند.<ref>ذاکری، همبستگی اجتماعی و دشمنان آن، 1400ش، صص 296-298.</ref>  


=== مارسل موس ===
=== مارسل موس ===